โปสเตอร์ หรือนิทรรศการดังกล่าวนี้ ไม่ได้มีสถานะเป็นเพียงผลผลิตของการเรียนรู้ในเชิงงานสร้างสรรค์ หรือชุดความรู้ที่ชัดแจ้งเท่านั้น แต่ยังหมายถึงการมีสถานะเป็นเสมือน "จดหมายเหตุ" ความเป็น "มหาวิทยาลัยมหาสารคามกับการรับใช้สังคม" อย่างเสร็จสรรพ ครอบคลุมถึงการเป็น "คลังข้อมูล" (คลังความรู้) ในเรื่องการบริการวิชาการแก่สังคมของมหาวิทยาลัยมหาสารคามในมิติ "เรียนรู้คู่บริการ" ไปพร้อมๆ กัน

ผลิตผล (Productivity) ที่เป็นรูปธรรม สามารถแตะต้องสัมผัสได้โดยไม่ซับซ้อนของการดำเนินโครงการ ๑ หลักสูตร ๑ ชุมชน ไม่ได้มีแต่เฉพาะรูปเล่มรายงานฉบับสมบูรณ์ ตลอดจนวีดีทัศน์ คลิป-หนังสั้น หนังสืออิเล็กทรอนิกส์ (E-book) หนังสืออ่านเล่นอันเป็นเรื่องเล่าเร้าพลัง (Storytelling) เท่านั้น หากแต่ยังหมายถึงโปสเตอร์ (Poster) หรือนิทรรศการ (Exhibition) ด้วยเช่นกัน

หลังเสร็จสิ้นการดำเนินงานโครงการฯ ทุกหลักสูตรจะต้องจัดทำโปสเตอร์อย่างน้อยหนึ่งชุด เพื่อนำมาจัดแสดงเป็นนิทรรศการร่วมกันในเวทีกลาง ซึ่งในแต่ละปีจะประกอบด้วยเวทีสำคัญๆ อย่างน้อย ๒ เวที คือ "ประชุมวิชาการมหาวิทยาลัยมหาสารคาม" และเวทีงาน "วันคล้ายวันสถาปนามหาวิทยาลัยฯ"



โปสเตอร์และการจัดนิทรรศการ ถือเป็นหนึ่งในระบบและกลไกของ "การจัดการความรู้" ที่เชื่อมโยงอยู่กับระบบและกลไกของ "การสื่อสารสร้างพลัง" ที่มหาวิทยาลัยมหาสารคามได้เคยออกแบบไว้เมื่อตอนที่ร่วมขับเคลื่อนกับ สกว.(ฝ่ายวิจัยเพื่อท้องถิ่น) เมื่อปี ๒๕๕๕โดยมีวัตถุประสงค์หลักเพื่อค้นหาแนวทางอันเป็นระบบและกลไกการจัดตั้ง "หน่วยวิจัยเพื่อท้องถิ่น" ในมหาวิทยาลัยมหาสารคาม



ในมิติการจัดการความรู้ เรียกได้ว่าโปสเตอร์และชุดนิทรรศการเป็นความรู้ที่ชัดแจ้ง (Explicit Knowledge) ที่ทำให้ผู้อ่านสามารถศึกษาและทำความเข้าใจได้ด้วยตนเอง เพราะในโปสเตอร์และนิทรรศการแต่ละชุดของโครงการ ๑ หลักสูตร ๑ ชุมชนจะบ่งบอกรายละเอียดของแต่ละโครงการไว้อย่างเป็นรูปธรรม เป็นต้นว่า

  • ชื่อโครงการ
  • ชื่อหลักสูตร
  • ชื่อผู้รับผิดชอบโครงการ
  • หลักการ เหตุผล-กรอบแนวคิด
  • วัตถุประสงค์ วิธีการ
  • ผลการดำเนินงาน
  • ความสำเร็จ ปัญหา อุปสรรค ปัจจัยความสำเร็จ ปัจจัยความล้มเหลว แนวทางการขับเคลื่อนในอนาคต ฯลฯ


ปัจจุบันมหาวิทยาลัยมหาสารคาม ยังคงให้ความสำคัญกับเรื่องของการกระตุ้นให้แต่ละหลักสูตรได้จัดทำโปสเตอร์เพื่อจัดแสดงเป็นชุดนิทรรศการ โดยถือว่าโปสเตอร์หรือนิทรรศการคือ "งานสร้างสรรค์" หรือ "นวัตกรรมความคิด" อันเป็นผลผลิตของการ "เรียนรู้คู่บริการ" ของแต่ละหลักสูตร ซึ่งอาจจัดทำขึ้นโดยอาจารย์ หรือไม่ก็จัดทำโดยนิสิต หรือกระทั่งเป็นกระบวนการจัดทำแบบมีส่วนร่วมระหว่างอาจารย์กับนิสิตก็ไม่ผิด



โปสเตอร์ หรือนิทรรศการดังกล่าวนี้ ไม่ได้มีสถานะเป็นเพียงผลผลิตของการเรียนรู้ในเชิงงานสร้างสรรค์ หรือชุดความรู้ที่ชัดแจ้งเท่านั้น แต่ยังหมายถึงการมีสถานะเป็นเสมือน "จดหมายเหตุ" ความเป็น "มหาวิทยาลัยมหาสารคามกับการรับใช้สังคม" อย่างเสร็จสรรพ ครอบคลุมถึงการเป็น "คลังข้อมูล" (คลังความรู้) ในเรื่องการบริการวิชาการแก่สังคมของมหาวิทยาลัยมหาสารคามในมิติ "เรียนรู้คู่บริการ" ไปพร้อมๆ กัน

ความเป็นจดหมายเหตุของโปสเตอร์และนิทรรศการเหล่านี้ ไม่ได้ครอบคลุมแต่เฉพาะเรื่องราวอันเป็นมหาวิทยาลัยฯ ที่ประกอบด้วยผู้บริหาร คณาจารย์ บุคลากร และชุมชนที่เกี่ยวโยงกับวาระแห่งการจัดการศึกษาเพื่อรับใช้สังคม หรือการบริการวิชาการแบบบูรณาการภารกิจสู่การรับใช้สังคม หากแต่ยังคงทำหน้าที่เป็นจดหมายเหตุของ "นิสิต" (ผู้เรียน) ได้เป็นอย่างดี เพราะสื่อให้เห็นเรื่องราวอันเป็นพฤติกรรมการเรียนรู้ของนิสิตภายใต้นโยบายมหาวิทยาลัยฯ หรือกระทั่งภายใต้จิตสำนึกสาธารณะของนิสิตเอง



เช่นเดียวกับการเป็นจดหมายเหตุที่สะท้อนให้เห็นถึงการผนึกความเป็นการเรียนรู้ในชั้นเรียนกับนอกชั้นเรียนเข้าเป็นหนึ่งเดียวกันได้อย่างน่ายกย่อง ซึ่งถือเป็นความสำเร็จเชิงนโยบายที่ควรค่าต่อการหยิบยกมาเป็นกรณีศึกษาไม่แพ้มหาวิทยาลัยอื่นๆ

ปัจจุบันโปสเตอร์หรือนิทรรศการโครงการ ๑ หลักสูตร ๑ ชุมชน ถูกนำไปใช้ประโยชน์หลากหลายรูปแบบ มีทั้งที่จัดแสดงในวาระ หรือเทศกาลสำคัญๆ ทั้งภายในมหาวิทยาลัยและภายนอกมหาวิทยาลัย หรือไม่ก็ใช้เป็นสื่อการเรียนรู้ของแต่ละหลักสูตร เพื่อประชาสัมพันธ์กิจกรรมในปีถัดไป

เช่นเดียวกับการยกระดับจากโปสเตอร์สู่การเป็นนิทรรศการในระบบออนไลน์ (นิทรรศการอิเล็กทรอนิกส์) เพื่อให้ง่ายต่อการเผยแพร่ในวงกว้าง เข้าศึกษาเพิ่มเติม ที่นี่ และ ที่นี่



อย่างไรก็ตามในปัจจุบันนี้ คณะทำงานโครงการ ๑ หลักสูตร ๑ ชุมชนในระดับมหาวิทยาลัย ยังคงทำงานหนักต่อเนื่อง ไม่ได้ขับเคลื่อนแต่เฉพาะนิทรรศการการดำเนินงานของแต่ละหลักสูตรเท่านั้น แต่นำเอาผลิตผลการเรียนรู้จากโครงการ ๑ หลักสูตร ๑ ชุมชนมาจัดนิทรรศการหลากรูปลักษณ์ อาทิ



หมายเหตุ : ภาพจากเครือข่ายการทำงานจิตอาสา/ทีมเครือข่าย ๑ หลักสูตร ๑ ชุมชน อาทิ โครงการรากแก้ว ผศ.ดร.สมชาย แก้ววังชัย งานประชาสัมพันธ์กองกิจการนิสิต