อยากได้คะแนนดีๆ ต้องเตรียมตัวมาให้พร้อม อ่าน คิด หรือฝึกปรือมาให้มั่นใจ เราจะภาคภูมิใจด้วย ที่ผลสำเร็จนั้นมาจากน้ำพักน้ำแรงเราเอง อย่ารีบด่วนเชื่อครู ลองดูด้วยตัวเองก่อน ความรู้สึกที่เห็นผลผลิตงอกงาม คะแนนสูงๆ หลังที่เราตรากตรำงานหนักมาจนอ่อนล้า ความสุข ความอิ่มเอมในหัวใจเรา จะมากมายมหาศาล สักเพียงใด ลองดู..

เทอมหนึ่งผมสอนอย่างน้อย 4 วิชามาตลอด เทอมนี้ก็เช่นกัน สิ้นเทอมจึงต้องตรวจข้อสอบอย่างน้อย 4 ฉบับ ข้อสอบที่ผมคิดและนำไปถาม ส่วนใหญ่เป็นแบบเขียนตอบหรืออัตนัย อาจมีปนบ้างก็จะเป็นแบบเลือกตอบ 4 ตัวเลือก หรือจับคู่ ข้อสอบเขียนตอบเปิดโอกาสให้ผู้ตอบคิดและตอบคำถามได้หลากหลายแนวทาง การเรียบเรียงคำ ประโยค ในการอธิบายคำตอบแต่ละข้อ น่าจะฝึกนักเรียนให้เขียนสื่อความต่างๆได้ดีขึ้นด้วย ประสบการณ์ครูตัวเอง ระยะหลังนักเรียนอ่อนด้อยเรื่องเหล่านี้ครับ

ระหว่างตรวจข้อสอบฉบับหนึ่ง ความสงสัยก่อตัวกับคำตอบของนักเรียนกลุ่มหนึ่ง ผมจะตรวจข้อสอบทีละข้อครับ เพื่อเปรียบเทียบว่า สามารถอธิบายคำตอบได้อย่างมีเหตุผล ละเอียดละออ หรือสร้างสรรค์กว่ากันอย่างไร คนที่ดีกว่าควรได้คะแนนมากกว่า การตรวจพร้อมกันทีละหลายข้อ ทำให้การเปรียบเทียบไม่แม่นยำเท่า เป็นที่มาทำให้ผมค่อยทวีความสงสัย เมื่อตรวจไปหลายข้อเข้า คำตอบของนักเรียนกลุ่มหนึ่งร่วม 10 คน เหมือนกันแทบจะทุกประการ ด้วยคำและประโยคเดียวกัน ถูกก็ถูกเหมือนกัน ผิดก็ผิดเหมือนกัน ยิ่งไปกว่านั้น ข้อที่ตอบไม่ได้เว้นไว้ ก็เหมือนกันอีก แม้มิได้เป็นอย่างนี้ทั้งฉบับ แต่ส่วนใหญ่ใช่

เรื่องการทุจริต ผมเน้นอบรมนักเรียนในห้องขณะสอนเสมอ คะแนนที่ไม่ควรเป็นของเรา เพราะเราตอบไม่ได้ ก็ไม่ควรเป็นของเรา อย่าทำร้ายตัวเองให้อ่อนแอ เพียงเพราะอยากได้อยากดีเหมือนคนอื่น ถ้าอย่างนั้น หรืออยากได้คะแนนดีๆ ต้องเตรียมตัวมาให้พร้อม อ่าน คิด หรือฝึกปรือมาให้มั่นใจ เราจะภาคภูมิใจด้วย ที่ผลสำเร็จนั้นมาจากน้ำพักน้ำแรงเราเอง อย่ารีบด่วนเชื่อครู ลองดูด้วยตัวเองก่อน ความรู้สึกที่เห็นผลผลิตงอกงาม คะแนนสูงๆ หลังที่เราตรากตรำงานหนักมาจนอ่อนล้า ความสุข ความอิ่มเอมในหัวใจเรา จะมากมายมหาศาล สักเพียงใด ลองดู..

คนเป็นครูจะบอกว่า ไม่เคยเห็นนักเรียนลอกกัน ก็ผิดความเป็นจริง แต่สำหรับครั้งนี้ เพราะนักเรียนถึง 10 คน หรือ 1 ใน 3 ของห้อง ข้อสอบเป็นแบบเขียนอธิบายคำตอบล้วนๆถึง 8 ข้อใหญ่ ที่สำคัญเป็นการจัดสอบอย่างเป็นทางการ เป็นการสอบปลายภาค เพื่อตัดสินผลการเรียน

นักเรียน 10 คนที่ว่า เลขที่เรียงกันทั้งหมด ฉะนั้น การนั่งสอบคงเรียงกันด้วย อาจเป็นตอนลึกหรือหน้ากระดาน ปกติขนาดห้องสอบจะได้มากสุด แถวละประมาณ 5 คน แถวคงพับทบมาเจอกัน เป็นสองแถวคู่ ที่นั่งสอบในห้องคงเอื้อพอดีด้วย เป็นสมมติฐานของตัวเอง ขณะว้าวุ่นใจ ว่าจะทำอย่างไรดีกับเหตุการณ์ครั้งนี้ หลังตรวจข้อสอบเสร็จ ครุ่นคิดทั้งคืน สุดท้ายสรุปได้ในใจ

รุ่งเช้าเป็นวันสอบวันสุดท้าย รีบเขียนชื่อนักเรียนที่มีปัญหา ฝากให้คนหนึ่งในกลุ่ม

“บอกเพื่อนที่มีรายชื่อ ไปหาครูหน่อย ช่วงพักเที่ยงก็ได้”

“เรื่องอะไรหรือคะ” เธอถาม

“เดี๋ยวไว้คุยพร้อมๆกัน” ผมตอบ

ไม่ทันพักเที่ยง หลังจากไปบอก ชั่วประเดี๋ยวเดียวเท่านั้น ทั้ง 10 คน พากันมาหาด้วยสีหน้าไม่สู้ดี ทุกคนนั่งพับเพียบเรียบร้อยอยู่ตรงหน้าแล้ว

“ไหนลองเล่าให้ฟังบ้าง ว่าเกิดอะไรขึ้น ระหว่างที่สอบวิชาครู เฉพาะวิชาครูพอ” ผมถามและย้ำ ทำเอาพวกเธอนิ่งงันไปชั่วขณะ ทั้งห้องเงียบกริบ มีแต่เสียงพัดลมบนเพดานครางฮือๆ แต่แล้วก็หลุดเสียงออกมา 2-3 คน

“ลอกกันค่ะ”

“หนูกับเพื่อนนั่งห่างจากคนอื่นๆ” มีอยู่คนเอ่ยขึ้น คล้ายปฏิเสธ

“แล้วลอกกันได้หรือเปล่า” ผมอยากให้เธอพูดเอง

“ได้ค่ะ” เธอรับ

“ไม่ต้องครูก็ได้ ใครมาอ่านคำตอบของพวกเธอ ก็รู้ว่าลอกกันแน่ ครูเคยพูด เคยสอนมั้ย ระหว่างเรียนในห้อง” ผมหันไปสบตาคนหนึ่งในกลุ่ม ซึ่งเคยจับได้และดุแรงๆต่อหน้าเพื่อนทั้งห้องมาแล้ว

“เคยค่ะ” หลายคนตอบ พร้อมพยักหน้ารับ

เธอรู้หรือไม่ การเอาแต่ลอกกัน ยิ่งจะทำให้เธออ่อนแอ เพราะไม่รู้มากขึ้น ที่สำคัญมั่นใจว่า จะทำได้อย่างนี้ตลอดไปหรือ ในอนาคต การดำเนินชีวิต ไม่ว่าจะเรียนหรือทำงาน วันใดเธอลอกกันไม่ได้ เพราะเขาเข้มงวด เขาไม่อนุโลม เขาลงโทษจริง เธอจะเอาอะไรไปสู้หรือแข่งกับคนอื่น ถ้าวันนี้เธอเริ่ม ฝึก หรือเลือก ที่จะใช้วิธีเหล่านี้

เพื่อเป็นการลงโทษ การสอบครั้งนี้ ครูจะไม่ให้คะแนนเธอ ทุกคนได้ 0 คะแนน เป็นไปตามระเบียบ ทุจริตการสอบ ให้ผลการสอบได้ 0 ผมทวนระเบียบการวัดประเมินผลให้ฟัง นอกจากนั้น คะแนนจิตพิสัย หรือคุณธรรมจริยธรรม ปกติครูจะให้ 10 9 หรือ 8 แต่ครั้งนี้จะให้พวกเราครึ่งเดียว คือ 5 คะแนนเท่านั้น  ทำดีต้องชื่นชม เมื่อผิดต้องมีบทลงโทษ คะแนนรวมออกมา ใครจะได้เท่าไหร่ เกรดจะมากหรือน้อย หรือตก สุดแล้วแต่ผลกรรมของแต่ละคน

“เข้าใจกันหรือเปล่า ถ้าไม่ ครูก็เสียใจ”

เพราะครูหวังว่าการลงโทษครั้งนี้ จะสร้างให้พวกเธอเข้มแข็งขึ้น เธอไม่ใช่เรียนแย่หรืออ่อน ครูสอนพวกเธอมาตั้งแต่ชั้น ม.1 แล้ว ครูรู้ดี แต่ถ้าพฤติกรรมเธอยังเป็นอย่างนี้ มุ่งแต่คดโกง มุ่งแต่ทุจริต ให้เก่งสักเพียงใด ก็ไปไม่รอด รวมถึงชาติบ้านเมือง

เข้าใจครูไหม?