เกษตรกรผู้หนึ่งที่มีประสบการณ์ทำกิจกรรมเกษตรแบบผสมผสาน หรือกิจกรรมไร่นาสวนผสม และยังคงความหลากหลายทางชีวภาพไว้ในแปลงเกษตร ที่มีผลงานดีเด่นคนหนึ่ง

            เมื่อวานนี้( ๖ กันยายน ๒๕๕๖) ผมและทีมงาน ตั้งใจไปเยี่ยมเพื่อให้กำลังใจปราชญ์ชาวบ้านที่ชื่อ ลุงเฉลา เงินคำ อยู่บ้านเลขที่ ๗๘ หมู่ ๖ บ้านหนองหิน ตำบลหินดาต อำเภอปางศิลาทอง จังหวัดกำแพงเพชร ซึ่งลุงเฉลา ได้เป็นเกษตรกรผู้หนึ่งที่มีประสบการณ์ทำกิจกรรมเกษตรแบบผสมผสาน หรือกิจกรรมไร่นาสวนผสม และยังคงความหลากหลายทางชีวภาพไว้ในแปลงเกษตร ที่มีผลงานดีเด่นคนหนึ่ง  นั่นเอง

                                        

        เมื่อทีมงานไปถึง คุณลุงเฉลา ได้เล่าให้ฟังว่า ตนเองมีพื้นที่ทำการเกษตรอยู่ในชุมชนบ้านหนองหินนี้จำนวน ๒๓ ไร่ เดิมปลูกข้าวอย่างเดียว แต่ต่อมาได้รับความรู้ในการปรับระบบการผลิตทางการเกษตร และการจัดการแปลงเกษตร อีกทั้งได้ไปเรียนรู้พร้อมไปศึกษาดูงาน ผู้ที่ประสบผลสำเร็จด้านไร่นาสวนผสมหรือเกษตรผสมผสาน ประกอบกับครอบครัวของลุงเฉลา ได้ดำรงชีวิตแบบเศรษฐกิจพอเพียง โดยน้อมนำแนวทางปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงของพระองค์ท่าน มาประยุกต์ใช้เท่าทุกวันนี้

 

         ในการดำเนินการปรับพื้นที่เกษตร โดยทำการขุดสระเก็บน้ำประมาณ ๗ ไร่เศษ เพื่อเก็บน้ำไว้ใช้ในแปลงกิจกรรมของตนเอง มีการแบ่งพื้นที่จากการทำนาอย่างเดียวไปปลูกไม้ผล ไม้โตเร็ว ไผ่ และพืชสมุนไพร นอกจากนี้ยังได้เลี้ยงปลากินพืช เลี้ยงสุกร และไก่พื้นบ้าน กว่าจะมาถึงจุดนี้ได้ ใช้ระยะเวลามาประมาณ ๑๐ ปีเศษแล้ว ขณะนี้กิจกรรมในแปลงเกษตรสามารถทำรายได้ทุกวัน จนสามารถเลี้ยงครอบครัวมาได้เท่าทุกวันนี้และส่งผลให้สภาพแวดล้อม ในแปลงเกษตร ที่อยู่อาศัย ชุมชน ดีขึ้นมากสุขภาพก็ดีขึ้นด้วย

   

   

 

          จากนั้นลุงเฉลา ได้พาทีมงาน เดินไปดูกิจกรรมต่างๆในแปลงเกษตรของตนเอง ก็พบว่าคุณลุงเฉลา มีองค์ความรู้หลายเรื่อง เป็นต้นว่า การนำฟางข้าวไปกองไว้ในบ่อเลี้ยงปลา เพื่อเป็นอาหารของปลาชนิดกินพืช โดยปลาจะเริ่มกินเมื่อมีการเน่าย่อยสลายของฟางข้าว นอกจากกิจกรรมเลี้ยงปลาแล้ว ก็มีการปลูกไผ่สีทอง ไผ่เลี้ยงบนขอบสระเก็บน้ำ สามารถเก็บหน่อไม้สดไปขายที่ตลาดทุกวัน อีกทั้งยังมีการแปรรูปหน่อไม้ไว้จำหน่ายในช่วงที่ไม่มีหน่อไม้สดออกสู่ตลาด กิจกรรมต่อไปก็จะเป็นการเลี้ยงสุกรแม่พันธุ์ลูกผสมไว้ จำนวน ๒ แม่ เมื่อแม่สุกรออกลูกมาแล้ว ก็ทำการเลี้ยงเป็นสุกรขุนเอง  ซึ่งสามารถลดต้นทุนในด้านการซื้อพันธุ์ลูกสุกรมาเลี้ยงได้เป็นอย่างดี  อีกกิจกรรมหนึ่ง ก็คือการเลี้ยงไก่พื้นบ้านไว้บริโภคและจำหน่าย เพื่อเป็นรายได้เสริมให้แก่ครอบครัวได้อีกทางหนึ่งด้วย

          กิจกรรมหนึ่งที่ทีมงานประทับใจมาก ก็คือ มีการใช้แก๊สจากมูลสุกรที่เลี้ยงเอง โดยนำมาใช้เป็นแก๊สหุงต้ม ประกอบในการทำอาหาร โดยไม่ต้องซื้อแก๊สจากข้างนอกมาใช้

 

          ท้ายสุดเมื่อทีมงาน ได้เดินชมกิจกรรมต่างของลุงเฉลา แล้ว เราก็ได้พูดคุยและแลกเปลี่ยนเรียนรู้ร่วมกัน ก็พบว่า ความจริงแล้วลุงเฉลา ยังมีความรู้ประสบการณ์อีกหลายๆเรื่อง แต่ก็ได้วางแผนที่จะดำเนินต่อไป การทำน้ำหมักชีวภาพ เพื่อใช้ในแปลงเกษตรของตนเอง โดยไม่ต้องพึ่งพาสารเคมี และจะพัฒนาให้เป็นแหล่งเรียนรู้แก่เด็กและคนที่อยู่ในชุมชน ได้มาเรียนรู้และนำไปปฏิบัติ แต่ในความเป็นจริงแล้วทุกวันนี้ก็มีคนที่อยู่ในชุมชนและนอกชุมชน ก็มาเรียนรู้อยู่เป็นประจำอยู่แล้ว นับได้ว่าเป็นแบบอย่างที่ดีในการประกอบอาชีพด้านการเกษตรในปัจจุบันครับ

 

 

 

 

เขียวมรกต

๗ ก.ย.๕๖