ผู้เขียนเห็นว่า การใช้ภาษาไทยอย่างถูกต้อง ทั้งในการพูด การอ่าน และการเขียน เป็นเรื่องที่มีความสำคัญสำหรับคนไทยทุกคน จึงขอเสนอโครงการ “เพื่อนภาษา” โดยมีวัตถุประสงค์ เพื่อ ส่งเสริมสนับสนุนให้คนไทยทุกหมู่เหล่า ใช้ภาษาไทยในการพูด อ่าน และเขียนได้อย่างถูกต้อง

     

จากการที่ โครงการ “สรอ. ขอความรู้” ได้เชิญชวนให้ "สมาชิก GotoKnow" ร่วมบันทึกเสนอแนวคิดโครงการร่วมกันทำความดีทางสื่อออนไลน์ โดยเขียนชื่อโครงการพร้อมแนวคิดคร่าวๆ ในการดำเนินการและใส่คำสำคัญ โครงการทำความดี ผู้เขียนเห็นว่า การใช้ภาษาไทยอย่างถูกต้อง ทั้งในการพูด การอ่าน และการเขียน เป็นเรื่องที่มีความสำคัญสำหรับคนไทยทุกคน จึงขอเสนอโครงการ "เพื่อนภาษา” โดยมีวัตถุประสงค์ เพื่อ ส่งเสริมสนับสนุนให้คนไทยทุกหมู่เหล่า ใช้ภาษาไทยในการพูด อ่าน และเขียนได้อย่างถูกต้อง

"ราชบัณฑิตยสถาน (The Royal Institute)" ซึ่งเป็นหน่วยงานที่มีบทบาทด้านการสนับสนุนให้คนไทยใช้ภาษาไทยอย่างถูกต้อง ได้จัดรายการ “สายตรวจภาษา” ซึ่งเป็นรายการสาระบันเทิงที่รณรงค์ให้คนไทยเขียนสะกดคำภาษาไทยให้ถูกต้อง โดยพิธีกรจะทำหน้าที่เป็นสายตรวจภาษา พาผู้ชมเดินทางไปทั่วทุกภูมิภาคของประเทศ เพื่อแลกเปลี่ยนเรียนรู้การเขียนสะกดคำ (ตามป้ายต่าง ๆ ที่พบเห็นได้ในชีวิตประจำวัน) กับประชาชนในท้องถิ่นนั้น ๆ ว่า คำเหล่านั้นจะเขียนให้ถูกต้องได้อย่างไร และเหตุใดจึงต้องเขียนเช่นนั้น ในปี ๒๕๕๕ รายการดังกล่าวออกอากาศทุกวันเสาร์-อาทิตย์ เวลา ๑๐.๐๕ - ๑๐.๐๗ น. (๒ นาที) ทางสถานีโทรทัศน์โมเดิร์นไนน์ เริ่มครั้งแรกในวันเสาร์ที่ ๖ ตุลาคม ๒๕๕๕ โดยเปิดโอกาสให้ผู้ชมทางบ้าน ร่วมส่งภาพถ่ายหรือคลิปวิดีโอป้ายหรือข้อความที่พบเห็นในที่ต่าง ๆ ที่สงสัยว่าสะกดผิด ไปที่ http://www.facebook.com/saitruatphasa  เพื่อรับของรางวัลจากราชบัณฑิตยสถาน สำหรับในปี ๒๕๕๖ นี้ รายการดังกล่าว ออกอากาศทางสถานีวิทยุโทรทัศน์กองทัพบกช่อง ๕ ทุกวันเสาร์-อาทิตย์ เวลา ๑๑.๔๕ - ๑๑.๔๗ น.  (๒ นาที) โดยเริ่มออกอากาศในวันเสาร์ที่ ๖ กรกฎาคม ๒๕๕๖ 

สำหรับโครงการ "เพื่อนภาษา" ที่ผู้เขียนคิดขึ้นมานั้น มีวัตถุประสงค์ เพื่อ ส่งเสริมสนับสนุนให้คนไทยทุกหมู่เหล่า ใช้ภาษาไทยในการพูด อ่าน และเขียนได้อย่างถูกต้อง โดยเน้นกลุ่มเป้าหมายไปที่บุคลากรด้านสื่อสารมวลชน และผู้เขียนใน Weblog "GotoKnow.org" เพราะเป็นกลุ่มที่ควรเป็นแบบอย่างในการใช้ภาษาไทยอย่างถูกต้อง และมีแนวการดำเนินการ คือ  ขอความร่วมมือจากทุกท่านที่เปิดรับสื่อสารมวลชน เช่น ดูโทรทัศน์ ฟังวิทยุ อ่านหนังสือพิมพ์ (ทั้งประเภทสิ่งพิมพ์และประเภท online) ฯลฯ เมื่อท่านพบเห็นการใช้ภาษาไทยผิด และทราบว่าที่ถูกต้องจะใช้อย่างไร กรุณาแจ้ง online ไปยังทีมงานที่เกี่ยวข้อง  ก่อนให้คำแนะนำควรตรวจสอบจากพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน ซึ่งสามารถตรวจสอบ online ได้ที่ http://rirs3.royin.go.th/dictionary.asp หรือแจ้งราชบัณฑิตยสถานที่ http://www.royin.go.th ให้ทำหน้าที่ให้คำแนะนำแทน ตัวอย่างหนึ่งของการอ่านผิดของบุคลากรด้านสื่อสารมวลชน เช่น ผู้เขียนได้ยินผู้อ่านข่าวและนักจัดรายการโทรทัศน์แทบทุกคน อ่านตัวเลขหลักร้อยขึ้นไปที่ลงท้ายด้วยเลข ๑ ว่า "หนึ่ง" แทนที่จะอ่านเป็น "เอ็ด" ตามหลักการอ่าน เช่น ๖๐๑ อ่านผิดเป็น "หกร้อยหนึ่ง" ถ้าจะให้ถูกต้อง ต้องอ่านว่า "หกร้อยเอ็ด" ดังชื่อ "จังหวัดร้อยเอ็ด" นั่นแหละค่ะ..."ปี ๒๐๐๑" อ่านผิดเป็น "ปีสองพันหนึ่ง" ถ้าจะให้ถูกต้อง ต้องอ่านว่า "ปีสองพันเอ็ด" 

สำหรับการเขียนใน "ชุมชน GotoKnow" ของพวกเรานั้น ที่ผ่านมา ผู้เขียนสังเกตเห็นว่า เมื่อมีการเขียนผิด (ซึ่งส่วนใหญ่จะเป็นความผิดพลาดด้วยความพลั้งเผลอ และขาดการตรวจสอบแก้ไข แต่ก็มีไม่น้อยที่เกิดจากความเข้าใจผิด เช่น เขียนคำว่า "ภารกิจ" ผิดเป็น "ภาระกิจ" เขียน "โอกาส" ผิดเป็น "โอกาศ" ฯลฯ) ก็แทบจะไม่มีใครออกมาบอกกล่าวกัน ต่อแต่นี้ไป ผู้เขียนจึงใคร่ขอให้ผู้ที่พบเห็นการเขียนผิดและสามารถให้คำแนะนำได้ แนะนำโดยตรงไปยังท่านที่เขียนผิด และขอวิงวอนให้ท่านที่ได้รับคำแนะนำ ได้ทำใจให้เปิดรับคำชี้แนะ ดังคำคมในอนุทินหมายเลข ๔๕๙๓ "Quotes II" ของ "Wasawat Deemarn " วันที่ ๒๐ กรกฎาคม ๒๕๕๖ ความว่า "เปิดหูรับฟัง อย่าชังคำตรง และจงมั่นคงทางจิตใจ และ * รู้อยู่แล้วว่าใครหวังดีกับเรา อย่าให้ความเขลามาบดบังสติปัญญา ซึ่งท่านเองก็แสดงให้เห็นเป็นแบบอย่างของการเป็นผู้ที่เปิดใจรับฟังคำชี้แนะ  ดังเช่น เมื่อผู้เขียนได้อ่านอนุทิน หมายเลข ๔๕๙๒ เรื่อง "ความเป็นครู อยู่ที่ใจ ใช่หน้าที่" ของท่าน (ที่ลงในวันเดียวกันกับเรื่องที่ได้กล่าวไปแล้ว) ซึ่งเป็นกลอนแปด บทสุดท้ายความว่า

                            หากเป็นครูไม่ได้ที่หัวใจ        แต่อยากได้เงินตำแหน่งแซงคอศอ

                        ควรออกไปให้พ้นคนสอพลอ     อาชีพอื่นคงรอท่านทำกิน

ผู้เขียนพิจารณาเห็นว่า บาทแรกน่าจะมีการพิมพ์ตกหล่น จึงเรียนท่านว่า "ด้วยความเคารพ...ไอดินฯ เข้าใจว่า อ.เสือจะพิมพ์ตกไปคำหนึ่งนะคะ ในบาทแรกของบทสุดท้าย 'หากเป็นครูไม่ได้ที่หัวใจ' ตกคำว่า 'อยู่' ไปไหมคะ คือเป็น 'หากเป็นครู ไม่ได้อยู่ ที่หัวใจ' หรือเปล่าคะ" ซึ่งท่านก็ตอบว่า "น้อมรับการแก้ไขอย่างเร่งด่วนครับอาจารย์ ดึกดื่นแล้ว พิมพ์ตก จริง ๆ"

แต่ถ้ากัลยาณมิตรไม่แน่ใจว่า ท่านที่เขียนผิดจะเปิดใจรับไหม ก็อาจเขียนเป็นบันทึกให้คำแนะนำกับคนทั่วไป ดังที่ "Wasawat Deemarn" ได้เคยแนะนำให้ใช้ "นะคะ " แทน "นะค่ะ" มาแล้ว แต่การแนะนำแบบไม่ตรงตัวอาจหวังผลได้ไม่มากนัก เพราะผู้เขียนสังเกตเห็นว่า ท่านที่เคยเขียน "นะคะ" ผิดเป็น "นะค่ะ" ก็ยังเขียนผิดเหมือนเดิม ดังตัวอย่างการเขียนไม่ถูกต้อง ที่ผู้เขียนพบเห็น จากการแสดงความเห็นในอนุทินเมื่อเช้ามืดของวันที่ ๒๐ กรกฎาคม ๒๕๕๖ ซึ่งมีกัลยาณมิตร 3 ท่านเขียนว่า...สบายดีนะค่ะ (นะคะ) ไม่ได้เข้ามาทักทายนานแล้ว ...ได้ผล ตามเป้าหมายไหมค่ะ (คะ) ...แข็งแรงในเร็ววันนะค่ะ (นะคะ)...คำในวงเล็บคือคำที่เขียนถูกต้อง

ด้วยเหตุที่กล่าวมา ผู้เขียนจึงขอเสนอ เพื่อนภาษา : (๑) มาเขียน "คะ ค่ะ นะคะ" กันให้ถูกต้อง จะดีไหมคะ  โดยขอนำการ์ตูนแนะนำการใช้ "คะ ค่ะ นะคะ" ที่ "เพื่อนภาษา" ของเรา ได้สร้างสรรค์ไว้อย่างน่าสนใจ มาฝากกัลยาณมิตร เพื่อให้นำไปตรวจสอบว่า ตนเองใช้คำดังกล่าวได้ถูกต้องแล้วหรือยัง ถ้ายังจะปรับเปลี่ยนให้ถูกต้องก็ยังไม่สายเกินไปนะคะ (ขอขอบคุณเจ้าของผลงานสร้างสรรค์ตามแหล่งอ้างอิงที่ระบุ เป็นอย่างยิ่งนะคะ ที่ได้ทำหน้าที่เป็น "เพื่อนภาษาที่ดี" ของคนไทยทั้งปวง)

         มาเริ่มด้วยการเรียนรู้ "หลักทั่วไป" ในการเขียน "คะ ค่ะ นะคะ" จาก www.kapook.com กันนะคะ

      

 

          ตามด้วย "เรียนรู้ตัวอย่างการนำไปใช้" จาก https://www.facebook.com/nakathatwrong ค่ะ

                             

"ไอดิน-กลิ่นไม้" ชื่นชม "หนูแป้น" มากนะคะ ที่มีหลักคิดในการใช้คำว่า "คะ ค่ะ" ที่ชัดเจน และได้แสดงตัวอย่างการนำไปใช้อย่างหลากหลาย (สร้างความสนใจโดยการนำเสนอด้วยภาพการ์ตูน) และมีความตั้งใจที่จะให้คนไทยใช้คำดังกล่าวอย่างถูกต้อง หลังจากที่หนูบอกว่า น่าจะมีคนใช้ผิดนับล้านคน ...แต่ไอดินฯ ขออนุญาตตั้งข้อสังเกตหน่อยนะคะ ประโยคที่ว่า "แป้นเลยจินตนาการว่า...ทุกครั้งที่เขียนคำนี้ มันต้องมีเครื่องหมาย ? ตามหลังทุกครั้ง"..."หนูแป้น" ตัดคำว่า "ทุกครั้ง"  คำหลังออกได้เลยนะคะ เพราะถ้าใส่ไว้ แม้จะไม่ผิด แต่มันจะเป็นจุดอ่อน เพราะเป็นการใช้คำซ้ำ ถือเป็นการใช้ภาษาฟุ่มเฟือยค่ะ

                              

                             

"หนูแป้น" นี่ เป็นคนมี "อารมณ์ขัน (Sense of Humour)" จังนะคะ มีการแซวตัวเองด้วยว่า "มีโฆษณาแฝง" แต่ไม่น่าเกลียดหรอกค่ะ เมื่อเทียบกับการที่หนูมีความตั้งใจดีที่จะให้คนไทยใช้ "คะ ค่ะ นะคะ" ได้อย่างถูกต้อง และเขียนภาพการ์ตูนเป็นสื่อแนะนำการใช้ได้อย่างน่าสนใจ...การ์ตูนกรอบสุดท้ายข้างล่าง หนูทิ้งท้ายไว้อย่างยอดเยี่ยมเลยค่ะ ไอดินฯ ชื่นชม "หัวไอ้เรือง...โอ๊ะ! "ไอ้แป้น" มากเลยค่ะ

หวังว่าหนูจะผลิตสื่อการ์ตูนเป็น "เพื่อนภาษา" ของคนไทยออกมาเรื่อยๆ นะคะ  
                             

ย่อหน้านี้ขอฝากถึง "ท่านสุภาพบุรุษ" โดยตรงนะคะ เดี๋ยวท่านจะคิดว่าบันทึกนี้ไม่เกี่ยวกับตนเอง "ท่านสุภาพบุรุษ" ที่ชอบเขียนคำว่า "คร๊าบ" กรุณาใช้วรรณยุกต์ "โท" แทนวรรณยุกต์ "ตรี" เป็น "คร้าบ" ด้วยนะคะ เพราะ "คร" เป็นอักษรต่ำใช้กับไม้ตรีไม่ได้ เมื่อใส่วรรณยุกต์โทจะออกเสียงเป็นเสียงตรี เช่นเดียวกับคำว่า ค้าน คล้าย เคลิ้ม ค้อน ค้นคว้า เคว้งคว้าง นั่นล่ะค่ะ อีกคำหนึ่งคือ "ล่ะ" เช่น "จริงไหมล่ะครับ" ก็มักเขียนผิดเป็น "หละ" กัน ขอให้จำง่ายๆ ว่า คำดังกล่าวเขียนแบบเดียวกันกับคำว่า "ค่ะ" นะคะ "ท่านสุภาพบุรุษ" ที่รัก  

ผู้เขียนหวังว่า เพื่อนภาษาของเรา เจ้าของผลงาน "การ์ตูนแนะนำการใช้ คะ ค่ะ นะคะ" ทั้งสองท่าน จะไม่เสียแรงเปล่านะคะ

อย่าลืมนะคะ ท่านที่สามารถให้คำแนะนำการใช้ภาษาไทยในการพูด อ่าน เขียนได้ กรุณาแสดงบทบาทเป็น "เพื่อนภาษา" ให้กับบุคลากรด้านสื่อสารมวลชนด้วยวิธีที่ได้กล่าวไปแล้วข้างต้น และให้กับพวกเรา "ชาว GotoKnow" โดยการให้คำแนะนำโดยตรงกับผู้ที่ยังใช้ภาษาได้ไม่ถูกต้อง หรือเขียนบันทึกให้ความรู้ให้คำแนะนำเกี่ยวกับการใช้ภาษาไทยให้ถูกต้อง สำหรับผู้อ่านทั่วไป (กรุณาใส่หมายเลขบันทึกที่เกี่ยวข้อง 543036 เพื่อที่ผู้เขียนจะได้ตามไปขอบคุณได้ถูกด้วยนะคะ) ขอบคุณมากค่ะ

                              ขอขอบคุณกัลยาณมิตรทุกท่านมากนะคะ ที่กรุณาเข้ามาอ่าน 

หวังว่าจะได้รับกำลังใจจากกัลยาณมิตร ใน "เพื่อนภาษา (๒)"ที่ตั้งใจจะลงในวันภาษาไทยแห่งชาติ นะคะ

                                                          ขอขอบคุณล่วงหน้าค่ะ