มาถึงวันนี้ GotoKnow ย่างเข้าสู่ปีที่เก้าแล้วและมีบันทึกกว่าห้าแสนบันทึก แต่ในห้าแสนบันทึกนั้นมีบันทึกที่ผมเขียนเองน้อยเหลือเกิน วันนี้เป็นวันปีใหม่จึงเป็นโอกาสที่ดีที่ผมจะได้เริ่มต้นอีกครั้งกับการเขียนบันทึกอย่างจริงจัง ผมตั้งใจว่าจะเขียนบันทึกอย่างน้อยวันละหนึ่งบันทึกให้ได้ครับ

ที่จริงแล้วผมเป็นคนชอบเขียนมาก แต่การให้บริการเว็บไซต์อย่าง GotoKnow นั้นเหมือนกับการให้บริการร้านอาหาร แม้ผมจะมี "พนักงานเสิร์ฟ" (คือเครื่องแม่ข่าย แปลตรงๆ ตัวจาก "server") อยู่แล้ว แต่ผมก็เหมือนผู้จัดการร้านอาหาร เมื่อเข้ามาในร้านก็ไม่ค่อยได้มีโอกาสนั่งกินอาหารเอง มักจะมีโน่นมีนี่ให้ทำอยู่ไม่ขาด ไหนจะต้องไปดูและเป็น "กุ๊ก" หรือโปรแกรมเมอร์ที่จะทำการปรุงอาหารให้ถูกปากผู้ใช้บริการอีก การที่จะได้นั่งเขียนนั้นเป็นโอกาสที่หายากอย่างยิ่ง

แต่วันนี้ผมมานั่งนึกดูแล้ว โอกาสที่ "หายาก" นั้นจะยากจริงหรือเปล่าไม่ได้อยู่ที่ใครสั่ง แต่อยู่ที่ตัวผมเองที่จะสั่งตัวเอง โดยเฉพาะมาถึงวันนี้ GotoKnow อยู่ในสภาวะ "ลอยตัว" เป็นเว็บไซต์ที่ให้บริการที่ไม่ได้มีจุดมุ่งหมายยิ่งใหญ่มากมายนักแล้ว ก็เป็นไปตามกระแส "การจัดการความรู้" ที่แผ่วเบาลงไปตามปกติของวัฒนธรรมการบริหารจัดการในประเทศไทยล่องที่ไปเหมือนเรือลอยหา "blue ocean" กันไปเรื่อยๆ ผมเองก็คร้านจะตามแล้วว่าเรื่องเด่นประเด็นร้อนในการบริหารจัดการภาครัฐของไทยตอนนี้คือเรื่องอะไรเพราะไม่ใช่สิ่งที่ผมสนใจอีกต่อไป

ไหนจะเรื่องการศึกษาอีก ก่อนหน้านี้ผมวางเป้าหมายให้ GotoKnow มีส่วนสำคัญในการพัฒนาการเรียนการสอนและการวิจัยด้าน Information Science ในประเทศไทย นั่นคือให้ GotoKnow เป็นเหมือนห้องแลปที่มีชีวิต แต่ตอนนี้ผมก็ไม่ได้สนใจที่จะทำด้านการศึกษามากมายนัก ขอทำแค่เล็กๆ เบาๆ แค่พอตัวให้มีความสุขก็พอแล้ว

ตอนนี้กลายเป็นว่า GotoKnow ลอยตัวจากภาระกิจต่างๆ ที่เคยตั้งเป้าไว้ แต่การอยู่ในสภาวะ "ลอยตัว" นี่ที่จริงแล้วเป็นเรื่องดีมาก เพราะเราได้ลอยตัวทำในสิ่งที่ควรทำโดยไม่มีแรงกดดันจากใครที่ไหนมาจี้ก้น กลายเป็นว่าเราได้กลับมาหาวัตถุประสงค์ที่แท้จริงว่าอยากเห็น GotoKnow เป็นอย่างไร

วันก่อนผมคุยกัน อ.จัน ได้ภาพออกมาว่าเราอยากเห็นเว็บที่ส่งเสริม "คนทำงานแลกเปลี่ยนเรียนรู้" ที่มีความสุข นั่นก็คือเว็บที่ "คนทำงานแลกเปลี่ยนเรียนรู้สู่บูรณาการงานกับชีวิต"

ได้คำโปรยของเว็บไซต์ที่ยาวแต่เพราะดี แอบไปเอาคำของงาน HA ปีที่ผ่านมามาใช้อีกต่างหาก

คุยกันต่อว่าเราอยากทำเว็บที่ "สุข สงบ สว่าง สะอาด" คือใครเข้ามาในเว็บนี้แล้วจะต้องรู้สึกได้ถึงความสิ่งเหล่านี้

แค่คิดก็มีความสุขแล้วครับ ทำให้อยากทำโน่นทำนี่ใน GotoKnow อีกมากมาย แต่สิ่งแรกสุดที่ต้องเริ่มทำของปีนี้คือการเขียนบันทึกเองก่อน ให้ตัวเองได้ "สุข สงบ สว่าง สะอาด" เองเสียก่อน เรียกว่าปรุงเองก็ต้องกินเองก่อนว่างั้นเถอะ

น่าสนุกที่การทำเว็บให้เล็กลงในเชิงปริมาณกลับกลายว่าได้คุณภาพมากขึ้น แล้วย้อนกลับไปในเชิงปริมาณได้อีก

วันที่ 25 ธ.ค. ที่ผ่านมาเราเก็บสถิติรายปีที่เพื่อไปส่ง สสส. ปรากฎว่าตอนนี้ GotoKnow อยู่อันดับเดียวกับเว็บไซต์หนังสือพิมพ์หลักๆ ของประเทศไทยแล้ว บันทึกที่อยู่ใน GotoKnow แต่ละบันทึกมีคนอ่านมากกว่าข่าวในหนังสือพิมพ์อีก ธรรมชาติของบันทึกใน GotoKnow คือจำนวนผู้อ่านจะค่อยๆ เพิ่มขึ้นเรื่อยๆ ยิ่งเก่าก็ยิ่งมาก ไม่ได้มากทันทีทันใดเหมือนกับข่าวหนังสือพิมพ์แล้วหลังจากนั้นก็ไม่มีคนอ่านอีกเลย

ย้อนศรกับหนังสือพิมพ์ว่างั้นเถอะ หนังสือพิมพ์นั้นเขาจานด่วน ส่วนบันทึกใน GotoKnow ต้องบ่มเสียก่อน

น่าตลกที่สมัยที่ผมมีความคิดความฝันมากมายนั้น อันดับของ GotoKnow น้อยกว่านี้ตั้งเยอะ

ถามว่าอันดับที่ดีขึ้นอย่างนี้ผมจะคิดขยายงานทำให้เว็บยิ่งใหญ่ขึ้นไหม?

คำตอบก็คือไม่ทำครับ

จะทำเฉพาะสิ่งที่ทำให้เว็บนี้ "สุข สงบ สว่าง สะอาด" เท่านั้น ถ้าเปรียบกับร้านอาหารก็ขอเป็นร้านเล็กๆ ตลอดไป ไม่ว่าจะมีใครมาติดดาวกี่ดวงให้แค่ไหนก็ตาม ดังนั้นหลังจากทำสถิติเพื่อส่งรายงานเสร็จแล้ว ผมก็เลิกดูอันดับและเอาเวลามาเขียนบันทึกดีกว่า

แต่เชื่อผมเถอะ พอ GotoKnow "ลอยตัว" เช่นนี้ อันดับจะยิ่งดีขึ้นมากอีก เพราะ GotoKnow หลุดจากโซ่ที่คอยรั้งไม่ให้ได้เป็นอย่างที่ควรจะเป็นอย่างเต็มที่ นั่นคือเลิก "จัดการความรู้" ได้หันมา "จัดการความสุข" เต็มที่เสียที เพราะยังไงจะมีความสุขได้ก็ต้องมีความรู้อยู่แล้ว

"สุข สงบ สว่าง สะอาด" เป็นความรู้สึกที่ไม่ได้เกิดขึ้นง่ายๆ หากเกิดขึ้นแล้วไม่ได้เก็บมันเอาไว้นั้นน่าเสียดายมาก และหากเก็บมันได้แล้วและได้แบ่งปันความรู้สึกนี้แก่คนอื่นๆ ก็จะยิ่งดีมากขึ้นอีก

ดังนั้นในปี 2556 นี้ มาลองดูกันสิครับ ว่าพ่อครัวคนนี้จะได้เขียนบันทึกอย่างน้อยวันละบันทึกจริงหรือไม่

เรื่องนี้ต้องติดตามครับ