มุกดาหารเป็นเมืองการค้าและการท่องเที่ยวชายโขง ณ ประตูตะวันออก สู่อินโดจีน ... ทีมทันตฯ ผู้สูงอายุเรา ไปเยี่ยมมุก มาเมื่อ 20 กค.54 ค่ะ

พี่เล็กเล่าว่า การดำเนินงานทันตสาธารณสุขของมุก แบ่งเป็นการดำเนินงานตามกลุ่มอายุ คือ กลุ่มเด็กก่อนวัยเรียน วัยเรียน และผู้สูงอายุ

เด็กกลุ่ม 3 ปี

  • ภาพรวม กรมอนามัยกำหนดให้เด็กอายุ 3 ปี ต้องมี caries free อย่างน้อยร้อยละ 41 จังหวัดมุกดาหาร มีเด็กปราศจากฟันผุค่อนข้างสูง ตั้งแต่ปี 2551-2553 ล่าสุดปี 2553 ร้อยละ 59.98
  • กิจกรรมในเด็กก่อนวัยเรียนและหญิงตั้งครรภ์
    - หญิงตั้งครรภ์ที่มาฝากครรภ์ครั้งแรก ใน รพช. รพ.สต. มีการตรวจฟันครั้งแรก และการให้ความรู้ตามเกณฑ์ของการฝากครรภ์คุณภาพ ซึ่งคาดหวังว่า แม่จะดูแลสุขภาพช่องปากของตัวเองได้
    - ย้อมสีคราบจุลินทรีย์ในหญิงตั้งครรภ์ทุกราย โดย ทันตาฯ และเจ้าหน้าที่สาธารณสุขที่ได้รับการอบรม เรื่องการย้อมคราบจุลินทรีย์
    - จัดสถานที่แปรงฟันใน รพ.สต. ทุกแห่ง เป็นห้องให้ทันตสุขศึกษา และห้องฝึกปฏิบัติแปรงฟันในหญิงตั้งครรภ์
  • กิจกรรมในศูนย์พัฒนาเด็กเล็กทุกแห่ง
    - การแปรงฟันหลังอาหารกลางวัน
    - การตรวจสุขภาพช่องปาก
    - ทาฟลูออไรด์วานิชในเด็ก 3-5 ปี โดย ทันตบุคลากรน้อย ผู้ดูแลเด็ก และผู้ดูแลเด็ก ที่ได้รับการอบรม เรื่องการทาฟลูออไรด์วานิช โดย นำร่องที่อำเภอดงหลวง และดำเนินการ ภายใต้การดูแลของทันตบุคลากร
    - ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กทุกแห่ง มีนโยบายควบคุมอาหารที่มีโทษต่อฟัน บางอำเภอมีนโยบายสาธารณะ ที่ประกาศว่า ในศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก และโรงเรียนประถมทุกแห่ง ต้องไม่มีอาหาร 5 อย่าง จำหน่าย และบริโภคในศูนย์เด็กฯ และโรงเรียน
    - โรงเรียนปลอดน้ำอัดลม และขนม 5 อย่าง มีประมาณ 80%

กลุ่มเด็กวัยเรียน

  • ตัวชี้วัดกรมอนามัยกำหนดว่า เด็ก 12 ปี ปราศจากฟันผุ ไม่น้อยกว่าร้อยละ 45 จังหวัดมุกดาหารมีเกณฑ์ที่สูง ล่าสุด ปี 2553 ร้อยละ 59.98
  • กิจกรรมทั่วไป ได้แก่
    - การตรวจสุขภาพช่องปากตามระบบเฝ้าระวัง โดย มีการอบรมครู การตรวจสุขภาพช่องปากเด็ก การแปรงฟันหลังอาหารกลางวัน การให้บริการทันตกรรมโดยทันตบุคลากร
    - กิจกรรมในโครงการยิ้มสดใสเด็กไทยฟันดี
    - หน่วยเคลื่อนที่ หรือนัดมารับบริการที่โรงพยาบาล ให้บริการเคลือบหลุมร่องฟัน และบริการทันตกรรมด้านอื่นๆ

กลุ่มผู้สูงอายุ

ตัวชี้วัดกำหนดให้ผู้สูงอายุมีฟันใช้งานไม่น้อยกว่า 20 ซี่ ไม่น้อยกว่าร้อยละ 52 ในปี 2553 จังหวัดมุกดาหารมีผู้สูงอายุมีฟันใช้งานครบ 20 ซี่ ร้อยละ 65.98

กิจกรรมในแต่ละชมรมฯ มีนโยบายร่วมกันว่า จะมีชมรมฯ ต้นแบบระดับจังหวัด 1 แห่ง คือ ตำบลภูวง อำเภอหนองสูง และทุกอำเภอจะต้องมีชมรมต้นแบบระดับอำเภออีก 1 ชมรม เราจึงมี 7 อำเภอ 8 ชมรม

ในชมรมจะมีกิจกรรม ได้แก่

  • การแปรงฟันของผู้สูงอายุในเวลาที่มีการจัดกิจกรรมต่างๆ เช่น การออกกำลังกาย การประชุมในหมู่บ้าน และหลังรับประทานอาหาร
  • การตรวจสุขภาพ สุขภาพช่องปากผู้สูงอายุ และ
  • มีการให้บริการทันตกรรมตามสภาพปัญหาของผู้สูงอายุนั้นๆ

โครงการพิเศษของมุกดาหาร ใน 5 ปีที่ผ่านมา

  • ให้บริการทันตกรรม ร่วมกับหน่วยทันตกรรมพระราชทาน ที่แขวงสวรรณเขต
  • โครงการ อสม. แกนนำครอบครัวฟันดี นำร่องที่อำเภอดอนตาล
    - อบรม อสม. เรื่องของการดูแลสุขภาพช่องปากตนเอง
    - มีแกนนำ อสม. ไปดูแลครอบครัวในหมู่บ้าน
    - มีการอบรมพัฒนาศักยภาพ อสม. เรื่อง การพัฒนาด้านการส่งเสริมสุขภาพช่องปาก ให้ อสม. ช่วยดูแลสุขภาพช่องปากชาวบ้าน ในเขตรับผิดชอบรายครอบครัว โดยจะมีสมุดบันทึก อสม. ฟันดีของแต่ละครอบครัว เน้นเรื่องการแปรงฟันหลังอาหารกลางวัน และตรวจเยี่ยมติดตามการดำเนินงานของ อสม.
  • โครงการสุขภาพดีมีได้ทุกคน หน่วยทันตกรรมพระราชทาน ร่วมกับโรงพยาบาลหว้านใหญ่ ทำเรื่องทันตกรรมในกลุ่มผู้ป่วยโรคเรื้อรัง
  • ฝึกนิสิตทันตแพทย์ มศว. เรื่องการวินิจฉัยชุมชน
  • หน่วยแพทย์พระราชทานเคลื่อนที่สำหรับพระภิกษุสงฆ์ ให้บริการเรื่อง การดูแลสุขภาพช่องปาก และงานบริการทันตกรรม
  • หน่วย พอสว. เคลื่อนที่
  • การพัฒนาศักยภาพทันตบุคลากร โดย จัดประชุมวิชาการระดับจังหวัดปีละ 1 ครั้ง เพื่อเพิ่มสมรรถนะของทันตบุคลากร
  • วันที่ 21 ตค. วันทันตสาธารณสุข มีการให้บริการทันตกรรม ส่งเสริมป้องกัน การประกวด ในกลุ่มเด็ก ผู้สูงอายุ

ผลงานเด่น

ได้รับรางวัลรองชนะเลิศคู่หูโรงเรียนส่งเสริมทันตสุขภาพระดับเขต หมวดการเรียนรู้ และหมวดการควบคุมการบริโภคอาหาร