ผมมีโอกาสนั่งเรือหางยาวนับครั้งได้ในชีวิต เเละวันที่ 2 มีนาคม 2553 ผมโชคดีอีกครั้งที่ได้นั่งเรือหางยาวไปร่วมถอดบทเรียน ภูมิปัญญาท้องถิ่น ที่ชุมชนคลองยายหลี ต.แหลมฟ้าผ่า อ.พระสมุทรเจดีย์ จ.สมุทรปราการ ซึ่งดำเนินการโดยสถาบันวิจัยเเละพัฒนา มหาวิทยาลัยรามคำเเหง
วันนั้นผมไปเพื่อเรียนรู้กระบวนการในการสังเคราะห์องค์ความรู้ ตามเเนวทางของโครงการ ออกเดินทางร่วมกับพัฒนาการอำเภอพระสมุทรเจดีย์เเละทีมงานอีก 2 ท่าน โดยรถของอำเภอเเล้วไปจอดทิ้งไว้บริเวณท่าเรือที่ต้องใช้เป็นพาหนะนำผมเเละคณะไปยังชุมชนเป้าหมาย ระหว่างล่องเรือไปตามเส้นสายน้ำคลองยายหลี สังเกตุเห็นความคงอยู่ของวิถีชาวบ้านริมคลองได้เป็นอย่างดี ป่าจากสวยงามเป็นระเบียบเหมือนใครมือดีมาจัดตกเเต่งไว้เเต่เปล่าเลยเป็นไปตามธรรมชาติทั้งสิ้น ผมใช้เวลาเดินทางไม่นานนักก็มาถึงเป้าหมายที่บ้านผู้นำชุมชนเเละเป็นศูนย์เรียนรู้ของชาวบ้านที่นี่ด้วย ระหว่างที่คณะกำลังคร่ำเคร่งกับการถอดบทเรียนชุมชน ผมแอบเลี่ยงมาสนทนากับผู้นำคนหนึ่งที่เป็นภูมิปัญญาในพื้นที่ซึ่งหลายคนกระซิบบอกผมว่า ลุงคนนี้มีอะไรดีมากมายที่คนเเบบผมชอบค้นหา ลุงคนนั้นคือ ลุงสมภักตร์ ศรีประจันต์ ผมเปิดฉากการสนทนาทันทีพบว่าลุงสมภักตร์ไม่ธรรมดาจริงๆ
ลุงบอกว่าพื้นเพเป็นคนบ้านแพ้ว พ่อเป็นทหารอยู่ป้อมพระจุลเลยติดสอยห้อยตามพ่อมาอยู่ที่นี่ บริเวณคลองยายหลีแห่งนี้ ลุงย้อนอดีตให้ฟังว่า สิงห์สาลาสัตว์บริเวณนี้ชุกชุมพอๆกับปลา เนื้อทราย เก้ง กวางเห็นจนชินตา เพราะอุดมไปด้วยป่าแสมทึบ รกครึ้มไปตลอดทั่วบริเวณ อาชีพที่ลุงสมภักตร์เรียนรู้จนเชี่ยวชาญเป็นภูมิปัญญาของที่นี่คือ การทำนากุ้งแกเล่าว่าเรียนรู้ลองผิด ลองถูกมาจนเดี๋ยวนี้เป็นเรื่องขนม(กล้วยๆ)ไปหมด กว่า 30 กว่าปีที่เรียนรู้จากการปฎิบัติ ครูพักลักจำจากพ่อและบรรพบุรุษ มาประยุกษ์ใช้ในการแก้ปัญหาจนเกิดเป็นภูมิปัญญาที่ฝังตรึงอยู่ภายใน(Tacit Knowledge)ลุงบอกว่าปัจจุบันเด็กๆรุ่นใหม่ไม่สนใจใยดีกับอาชีพที่หล่อเลี้ยงครอบครัวมาตลอดชีวิต แต่ลุงก็ภาคภูมิใจที่อย่างน้อยผมคนหนึ่งที่ตื่นเต้นกับการได้คุยกับองค์ความรู้ที่มีชีวิต และทรงคุณค่าอย่างยิ่ง ....ขอขอบคุณคุณลุงสมภักตร์ ศรีประจันทร์ บ้านเลขที่ 5 หมู่ 12 ชุมชนคลองยายหลี ต.แหลมฟ้าผ่า อ.พระสมุทรเจดีย์ จ.สมุทรปราการ ขอรับ........
คนดอนเจดีย์ กลัวน้ำค่ะ
เห็นอาจารย์นั่งเรือแล้ว..หนาว
ไม่กล้าลงเรือแบบนี้..กลัวเรือจม
แต่ภาพสองฝั่งคลอง..รื่มรื่น น่าสบายดีจัง
สวัสดีค่ะ
น้องกู้เกียรติถอดบทเรียน กับ ปูชนียบุคคล คนมีอายุสูง ถ้าไปถูกคนที่เขาเคยต่อสู้ กับความเป็นอยู่ในสมัยอดีต เขาจะให้ความรู้มากมายและน่าทึ่ง นี่พี่สุว่า ถ้านักศึกษาไปถอดบทเรียนกับคนแก่ในหมู่บ้านของตน จะรู้อดีตที่ดีๆ รู้ว่าสมัยก่อนไม่เจริญ แต่เขาทำไมอยู่ได้ หรือเขาทำไมทำได้ พี่กลัวคนเหล่านี้จะล้มหายตายจากไปก่อน ที่จะได้รับเรื่องราวดีๆ ในการใช้ชีวิตในสมัยเป็นเช่นไร โดยเฉพาะภูมิปัญญาท้องถิ่นคะ
-และก็เป็นจริงคะ เด็กรุ่นใหม่ จะไม่ค่อยสนใจเรื่องอดีตเลยคะ แล้วจะมีใครสีบสานไว้บ้างหนอ สิ่งดีๆ ที่จะสีบสานไว้ได้ ก็คงเป็นทาญาติกระมังคะ เขาจะบอกเราไหมหละ ถ้าไม่ไปสนใจสอบถามเขา
-นั่งเรือลมโชย ธรรมชาติดีนะคะ พี่สุเคยนั่งเรือแบบนี้ข้ามโขงคะ ตอนอยู่กลางแม่น้ำๆก็กลัวๆเรือล่มเหมือนกันคะ เขาบอกว่า ถ้าลมแรงๆมาพัดตอนนี้ เรือล่มเลยคะ เพราะน้ำกระเพื่อมคะ และช่วงนั้น ก็มีลม แล้วฝนก็รินด้วย กลัวพายุคะ ตื่นเต้นดีคะ
-และทำไม เขาถึงเรียนชุมชนคลองยายหลี คงจะมียายหลีพี่หนูหล่อมาอยู่ก่อนเพื่อนกระมังคะ (คิดเฉยๆ) ไหนๆตะถอดบทเรียนก็ถอดให้หมดคะ
-คิดถึงนะคะ คิดถึงสมัยเป็นนักศึกษา อาจารย์ก็ให้ไปค้นคว้า หาสิ่งอดีตดีดีเหมือนกันคะ ถ้าอาจารย์ที่สอน เป็นครูกู้เกียรติก็ดี ไปเลยคะ จะค้นหาแหลกลานเลยคะ คนแก่ที่มีอดีตดีดี ก่อนที่คนแก่คนนั้น จะล้มหายตายจากใจไปก่อนคะ อิอิ
ขยันเสมอ..สำหรับเพื่อนอาจารย์..ไปไหนมาไหน..ทำอะไร..ขอพระคุ้มครองจ้า..
คุณลุงท่านสุดยอดมากๆคะ ^^
สวัสดีครับอาจารย์ กู้เกียรติ มาให้กำลังใจ ลุงสมภักดิ์ ภูมิปัญญาท้องถิ่น ช่วยกันให้กำลังใจ สนับสนุนครับ
มาชื่นชมลุงสมภักตร์ค่ะ ไม่ธรรมดาจริงๆ :-)
มาชมครับ
วันไหนว่างๆ เล่าเรื่องเรือติดให้คนสนใจอ่านมั่งสิอาจารย์กู้
ที่อื่นมีแต่รถติด ซึ่งไม่นานก็ไปถึงได้ แต่ถ้าเรือติด โน่นครึ่งวันถึงจะได้ไป