ในสภาพสังคมปัจจุบัน ความคิดเชิงนามธรรม และรูปธรรม ก็ยังคงสนับสนุนเกื้อกูลซึ่งกันและกันอย่างไม่สามารถแยกออกจากกันได้

ท่านเชื่อหรือไม่?? เหตุที่คนเราเกิดความขัดแย้งกัน ส่วนใหญ่มาจากความคิดเห็นต่างกัน ... ในความคิดเห็นต่างนั้น ส่วนใหญ่เกิดจาก "ความคิดเชิงนามธรรม" ... หากดิฉันจะกล่าวว่า "ความคิดเห็นเชิงนามธรรม ... นำมาสู่ความขัดแย้ง" ... ท่านคิดว่ามีความเป็นไปได้มากน้อยเพียงใด?? และอย่างไร?? ... ทั้งนี้ ก่อนที่ท่านจะคัดค้านหรือเห็นด้วยหรือจะแสดงเหตุผลประกอบในแบบฉบับของท่านนั้น ดิฉัน ขอแลกเปลี่ยนความคิดไว้ในเบื้องต้น ดังนี้

ความคิดที่เป็นรูปธรรม เป็นกระบวนการคิดเชิงวิทยาศาสตร์ ตั้งอยู่บนหลักของความเป็นเหตุเป็นผล พิสูจน์ได้ ตามแนวคิดของ จอห์น ดิวอี้ (John Dewey) เสนอไว้ 5 ขั้น คือ 1) การกำหนดปัญหา 2) การตั้งสมมติฐาน 3) การทดสอบสมมติฐาน 4) การวิเคราะห์ข้อมูล และ 5) การสรุปผล ว่าเหมือนหรือต่างกับสมมติฐานที่ตั้งไว้หรือไม่อย่างไร ทั้งนี้ ดิฉัน ไม่ขอเจาะลึกรายละเอียดเนื้อหาดังกล่าว ขอสรุปเพียงว่า "ความคิดที่เป็นรูปธรรม เป็นการค้นหาคำตอบของปัญหา อย่างเป็นลำดับขั้นต่อเนื่อง จากจุดเริ่มต้นจนถึงจุดสุดท้าย กระทั่งได้คำตอบของปัญหานั้น ๆ" ... ส่วนความคิดเชิงนามธรรมนั้น เป็นความคิดที่ไม่มีขั้นตอนอย่างวิทยาศาสตร์ สิ่งต่าง ๆ ไม่สามารถพิสูจน์ได้ อาศัยเพียงการเปิดรับ ซึ่งดิฉันได้บันทึกไว้ใน เมื่อไม่เปิดรับ ... ก็ไม่มีทางเข้าถึง ความคิดเชิงนามธรรม จึงอาศัยเพียงความเชื่อความเข้าใจในแบบฉบับของตนเป็นที่ตั้ง ดังนั้น หากตนเองคิดว่าใช่ จริง ถูกต้องแล้ว นั่นก็ถือว่าตนได้คำตอบแล้ว เพราะการคิดเชิงนามธรรมใช้เพียงความคิดของตนเป็นเกณฑ์ในการตัดสินให้ค่า และคำตอบในเชิงนามธรรมก็ไม่มีถูกผิด

ในวิถีชีวิตที่เต็มไปด้วยการติดต่อสื่อสาร มีการแลกเปลี่ยนความคิดเห็นระหว่างกัน หากกระบวนการคิดของมนุษย์ไม่ได้ผ่านกระบวนการไตร่ตรองอย่างรอบคอบ ตามแนวทางวิทยาศาสตร์แล้ว การติดต่อสื่อสารนั้น อาจก่อให้เกิดปัญหาความขัดแย้งระหว่างกันได้ กล่าวคือในการติดต่อสื่อสารใด ๆ ก็ตาม หากเราใช้ความคิดเชิงนามธรรมพูดคุยตอบโต้กันแล้ว การสื่อสารนั้น อาจก่อให้เกิดความขัดแย้งระหว่างกัน มากกว่าเห็นด้วยหรือคล้อยตามกัน นั่นก็เพราะการแลกเปลี่ยนความคิดเห็นย่อมขึ้นอยู่กับตนเองเป็นที่ตั้ง เขาและเรา จึงพูดคุยตอบโต้ เพื่อเอาชนะกันบนฐานคิดที่เน้นตนเองเป็นที่ตั้ง ... แต่หากการติดต่อสื่อสารใด ที่ใช้ความคิดเชิงรูปธรรมหรือกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ตอบโต้กันแล้ว เขาและเรา ย่อมได้คำตอบที่ตรงกันบนหลักการคิดไตร่ตรองเชิงวิทยาศาสตร์ เมื่อได้คำตอบตรงกันแล้ว การโต้ตอบพูดคุยนั้น จึงเต็มไปด้วยความเข้าใจที่ตั้งอยู่บนฐานคิดหลักเหตุผลเดียวกัน

ประเด็นดังกล่าวข้างต้น ดิฉัน มิได้ให้ค่าหรือตัดสินว่า "ความคิดในรูปแบบใดจะดีกว่ากัน" ... เพราะสำหรับดิฉันแล้ว ทั้งความคิดเชิงรูปธรรม และนามธรรมต่างก็มีจุดเด่น เช่น "วิสัยทัศน์" ซึ่งอยู่ในรูปนามธรรมนั้น เป็นสิ่งที่มนุษย์พึงพัฒนาให้เกิดขึ้นแก่ตน เพราะเมื่อเรามีวิสัยทัศน์ที่กว้างไกลแล้ว เราย่อมพัฒนาตนเองให้ก้าวไปข้างหน้า และผ่านพ้นวิกฤตการณ์ต่าง ๆ ไปได้ ... อย่างไรก็ตาม ในสภาพสังคมปัจจุบัน ความคิดเชิงนามธรรม และรูปธรรม ก็ยังคงสนับสนุนเกื้อกูลซึ่งกันและกันอย่างไม่สามารถแยกออกจากกันได้ ... หรือท่านคิดเห็นอย่างไร??

อ่านประวัติของจอห์น ดิวอี้ (John Dewey) >> วิกิพีเดีย
ภาพจาก Internet 1 และ Internet 2