แทนที่จะนั่งหลับตาทำสมาธิเพื่อให้จิตใจจดต่อ ตั้งมั่น ก็เปลี่ยนไปเป็นปั่นจักรยาน นอกจากได้ผลลัพธ์ไม่ต่างกันมากนักสำหรับการฝึก หากพิจารณาอย่างแยบคายการปั่นจักรยานก็อาจกลายเป็นการฝึกวิปัสนาได้ แบบนี้ “วัยรุ่นไม่เซ็ง”

หนุ่มสาวกางเกงสั้นกระโปรงบานบนอานจักรยาน ต่อแถวกันยาวเหยียดมุ่งหน้าไปทิศทางเดียวกัน

กิจกรรมนี้โรงเรียนจัดขึ้นเพื่อทดลองทดแทนค่ายคุณธรรมที่จัดมาเป็นประจำทุกปี

ค่ายคุณธรรมที่เคยจัดมา

เด็กร่ำให้ฟูมฟายเมื่อถูกคำพูดกินใจจากพระวิทยากร

สัญญงสัญญาอย่างดิบดี ต่อไปนี้จะไม่ทำแล้วความชั่ว ความเลวต่าง ๆ

จะเห็นพระคุณพ่อ พระคุณแม่ พระคุณครูบาอาจารย์ กระทั่งผู้มีบุญคุณอื่น ๆ

มิทันที่จะได้ตัดผมครั้งต่อไป เหตุการณ์ก็กลับคืนเข้าภาวะสู่ปกติ...

  

โรงเรียนซำฆ้อพิทยาคม เป็นโรงเรียนหนึ่งที่ยึดถือปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงเป็นแนวทางการพัฒนาโรงเรียน พัฒนาคุณลักษณะนักเรียน หลังจากที่พยายามทำความเข้าใจอยู่นาน และเมื่อมั่นใจว่าเข้าใจแจ่มชัดแล้ว อาจารย์ธีระวัธน์ สิงหบุตร ผู้อำนวยการโรงเรียน ก็ลงมือขับเคลื่อนตามแนวทางที่ยึดถืออย่างเอาจริงเอาจัง

 

ชุมชนแถบที่ตั้งของโรงเรียน อยู่ไม่ไกลเมืองนัก จึงมีผู้หวังดีออกรถตู้คอยรับส่งนักเรียนเข้าไปเรียนโรงเรียนมีชื่อในเมือง นักเรียนสติปัญญาดีที่เข้าข่าย “เด็กเก่ง” ถูกต้นขึ้นรถตู้ไปเรียนในเมืองหมดสิ้น

นักเรียนที่เหลือไม่เพียงมีข้อจำกัดในด้านเงินทองแล้ว ความเก่งทางด้านสติปัญญาที่ถูกวัดด้วยระบบที่พิกลพิการ ตราหน้าเป็นเป็นเด็กเหลือคัด

นักเรียนเหล่านี้คือลูกศิษย์คนสำคัญของ โรงเรียนซำฆ้อพิทยาคม

ผู้อำนวยการโรงเรียนไม่บ้าจี้ตามกระแสที่เห่อสร้างคนเก่ง (ที่อาจไม่เก่งจริง)

เมื่อทำความรู้จักและเข้าใจโรงเรียนและบริบทอย่างลึกซึ้งด้วยปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงแล้ว ก็ปิ้งแว๊ปว่า ภารกิจของโรงเรียนต้องสร้าง “คนดี”

คุณสมบัติหนึ่งของคนดีคือ “สมาธิ” การมีจิตใจที่จดจ่อ ตั้งมั่น ซึ่งไม่ส่งผลต่อความดีเท่านั้น แต่อาจจะส่งผลต่อความเก่งด้วย

แต่จะจับนักเรียนไปนั่งหลับตาทำสมาธิ นักเรียนจะบอกว่า

“วัยรุ่นเซ็ง...”

นอกจากนั้นการจัดค่ายคุณธรรมครั้งแล้วครั้งเล่าก็ยังมิใช่คำตอบที่พึงพอใจ

การคิดค้นกิจกรรมใหม่เพื่อตอบโจทย์เดิม ๆ จึงถูกเริ่มต้นขึ้น

 

“แรลลี่จักรยาน” คือ คำตอบใหม่สำหรับโจทย์เก่า

แทนที่จะนั่งหลับตาทำสมาธิเพื่อให้จิตใจจดต่อ ตั้งมั่น ก็เปลี่ยนไปเป็นปั่นจักรยาน นอกจากได้ผลลัพธ์ไม่ต่างกันมากนักสำหรับการฝึก หากพิจารณาอย่างแยกคายการปั่นจักรยานก็อาจกลายเป็นการฝึกวิปัสนาได้ แบบนี้ “วัยรุ่นไม่เซ็ง”

เพื่อทำให้กิจกรรมน่าสนใจขึ้น ในระหว่างการเดินทางยังได้จัดกิจกรรมเป็นระยะ เพื่อมิให้การปั่นจักรยานไปสู่เป้าหมายเหนื่อยมากเกินไป ที่สำคัญเพื่อให้นักเรียนได้ซึ่มซับความรู้ที่หลากหลายขึ้น

ไม่ว่าจะเป็นการแวะพักและทักทาย นายกองค์การบริหารส่วนตำบล ผู้ใหญ่ใจดีผู้ให้การสนับสนุนโรงเรียน

การแวะพักจุดชมวิว แล้วให้นักเรียนวาดภาพทิวทัศน์ที่อยู่เบื้องหน้า

การแวะชมถ้ำเรียนรู้เรื่องดิน หิน เรียนรู้เรื่องภูมิศาสตร์ของพื้นที่

ผ่านชุมชนแวะพูดคุย เก็บข้อมูลซึมซับข้อมูลคุณงามความดีของผู้คนในชุมชน ตามโจทย์ที่ได้รับมอบหมาย แน่นอนว่ามีการฝึกและเตรียมการเพื่อการตั้งคำถามเพื่อให้ได้ข้อมูลคุณงามความดีของบุคคลที่ไปพูดคุย

ระยะเวลา ๑ วัน นอกจากจะได้ทำสมาธิผ่านการปั่นจักรยานแล้ว เด็กยังได้เรียนรู้ประสบการณ์ตรงผ่านแหล่งเรียนรู้ที่หลากหลาย สดและมีชีวิตชีวา คงมิต้องเอ่ยอ้างไปถึงว่าบูรณาการเข้ากับกลุ่มสาระวิชาใดบ้าง

เด็ก ๆ เดินทางไปถึงวัดด้วยหัวใจเบิกบาน ยังมีเวลาเพียงพอที่จะทำกิจกรรมจิตอาสาให้กับทางวัด สถานที่พักค้างอ้างแรม รวมทั้งการเป็นแหล่งเรียนรู้ที่สำคัญ

ในช่วงหัวค่ำหลังการทำวัตรเย็นร่วมกับพระสงฆ์ในวัดแล้ว ยังได้มีโอกาสฟังพระธรรมเทศนาจากพระคุณเจ้าอีกราว ๑ ชั่วโมงก่อนจะเข้าพักผ่อน

รุ่งขึ้นเด็ก ๆ นำสิ่งของที่เตรียมมาจากบ้านทำบุญกับพระสงฆ์ด้วยการใส่บาตร

กินข้าวก้นบาตรแล้วยังมีโอกาสได้บำเพ็ญประโยชน์ต่ออีกช่วง ก่อนที่จะเดินทางกลับอีกเส้นทางหนึ่ง

แน่นอนว่ามีกิจกรรมรายทางเช่นเดียวกับขามา

เด็ก ๆ ที่นี่ได้รับการปลูกฝังปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง จึงได้ใช้กรอบคิดนี้สรุปบทเรียนการเรียนรู้ของตนเอง แล้วทำเป็นรายงานส่ง

“แรลลี่จักรยาน” นอกจากจะ “โดนใจวัยโจ๋” แล้ว ยังโดนใจครูบาอาจารย์ด้วย

นักเรียนนอกจากจะได้รับความสนุกสนาน ได้เรียนรู้กับกิจกรรมที่หลากหลายแล้ว ยังได้รับการฝึกฝนปลูกฝังคุณธรรมอย่างแนบเนียนอีกด้วย

หากจะมองในแง่การพัฒนาขีดความสามารถทางด้านการเรียนรู้ กิจกรรมคราวนี้กล่าวได้ว่าเป็นกิจกรรมที่ครบเครื่องทั้ง สุ จิ ปุ ลิ

นี่ละความความไม่ธรรมดาของกิจกรรมธรรมดา

...