เกมภารกิจ “ขับเคลื่อนการศึกษาไทย” กิจกรรมดีๆในวงแลกเปลี่ยนเรียนรู้

 

ในการเตรียมความพร้อมของ "ผู้นำกระบวนการ" ที่เราเรียกว่า Facilitator ของทีมงานของผมนั้น เราได้เตรียมการกันเป็นอย่างประณีต ผ่านการแลกเปลี่ยนเชิงประเด็นให้คมชัดก่อนเริ่มเวที “การแลกเปลี่ยนเรียนรู้เพื่อความเป็นมนุษย์ที่สมบูรณ์” ในวงการการศึกษา  การเตรียมความพร้อมที่ดี ทำให้การสร้างกรอบเนื้อหา เชิงประเด็นชัดมากขึ้นทำให้ Facilitator ได้เห็นภาพรวมของกระบวนการทั้งหมดจนถึงผลลัพธ์ที่เราต้องการ ...(อ่านจากบันทึก เตรียมงานประณีต สู่ "เวทีการพัฒนาสู่ความเป็นมนุษย์ที่สมบูรณ์")

 

ดังนั้นเชิงเนื้อหาผมไม่หนักใจ แต่ผมคิดต่อเรื่อง "ตัวกิจกรรม" ที่เราจะใช้เตรียมความพร้อมผู้เข้าแลกเปลี่ยนเรียนรู้เพื่อผ่อนคลาย เพื่อเปิดใจต่อกันในระยะเวลาอันสั้น รวมไปถึง สาระอันจะได้จากกิจกรรมที่เราสอดแทรกไว้ ทำให้ผมต้องทำการบ้านข้อนี้ให้กิจกรรมมีความแปลก,แตกต่าง  และหากให้ดีมากยิ่งขึ้น นอกจากความสนุกสนานของกิจกรรมนั้นแล้ว ยังสามารถพัฒนาตัวผู้เข้าร่วมแลกเปลี่ยน หรือดึงความเป็นตัวตนออกมา ก็ถือได้ว่ากิจกรรมนั้นเหมาะที่จะใช้ในวงแลกเปลี่ยนเรียนรู้

 

ผมคิดถึงแนวคิด “การขับเคลื่อนการพัฒนาการศึกษาไทย” โดยเฉพาะความฝันของนักการศึกษาที่ผมจะได้เรียนรู้ สัมผัสทุกครูทุกท่าน (๑๘ ท่าน) ในช่วง ๒ วัน กิจกรรมที่จะใช้ ต้องตอบโจทย์ข้อนี้ ผมให้ชื่อว่า “ภารกิจการขับเคลื่อนการศึกษาไทยในความปรารถนา”

 

ผมมีแนวคิดแบบนี้ครับ ...

ผมอยากมีกิจกรรมที่ทำต่อเนื่องกันในทั้งสองวัน ในช่วงก่อนให้ผู้เข้าร่วมเวทีแลกเปลี่ยนเรียนรู้ กิจกรรมนี้ต้องเชื่อมโยงกันเป็นภารกิจ และในวันสุดท้าย ต้องมีการสรุปภารกิจ ก่อนสิ้นสุดเวทีแลกเปลี่ยน ตามตารางการแลกเปลี่ยนทั้งสองวัน เราจะมีช่วงเวลาเตรียมความพร้อมผู้เข้าร่วมเวที แบ่งออกเป็น ๔ ช่วงเวลาด้วยกัน คือ  ช่วงเช้า และช่วงบ่าย ของวันแรก ช่วงละประมาณ ๒๐ นาที ในวันที่สองก็มีสองช่วงเช่นเดียวกัน  รวมแล้วเราใช้เวลาปฏิบัติภารกิจนี้ทั้งสิ้น ๘๐ นาที

 Hecpw1

มีผู้เข้าร่วมแลกเปลี่ยนเรียนรู้ ๑๗  คน (จาก ๘ โรงเรียน)   

จำลองภารกิจ ให้ มี รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ ๑ คน และแบ่งกลุ่มออกเป็น ๔ กลุ่มๆละ ๔ คน (๑๖ คน) แต่ละกลุ่มจะมีหนึ่งคนเป็น ท่าน ผอ.สพท.เขต และสมาชิกในกลุ่มเป็นโรงเรียนในเขต สพท. 

การจำลองภารกิจลักษณะนี้ ทำให้เราเห็น “กระบวนการบริหารจัดการที่นำไปสู่การพัฒนาสู่การเป็นมนุษย์ที่สมบูรณ์” ซึ่งเป็นประเด็นที่เราจะแลกเปลี่ยนกันในทั้งสองวัน

หลังจากแบ่งกลุ่มเสร็จ ผมมอบภาระกิจให้กับ ท่านรัฐมนตรีว่าการกระทรวง  ซึ่งมีซองบรรจุภารกิจอยู่ ทั้งหมด ๕ ซอง (ภารกิจของท่านรัฐมนตรี ๑ ซอง และ ของกลุ่ม สพท.อีก ๔ ซอง)

 

ภารกิจอะไร??? ภารกิจที่ผมตั้งไว้ดังนี้

ภารกิจผู้นำกลุ่มใหญ่ (รัฐมนตรีว่าการกระทรวง)

ภารกิจที่ ๑ จำลองภารกิจขับเคลื่อน การศึกษาไทยในความปรารถนา
ให้ รมต. รับภารกิจ การขับเคลื่อนการศึกษาไทย (ในความปรารถนา) แล้ว ออกแบบการบริหารจัดการ เพื่อแสดงความคิดผ่านสื่อที่มีอยู่ โดยแสดงออกมาเป็นการนำเสนอผ่านการออกแบบ จัดวาง เพื่อให้ สื่อถึง การขับเคลื่อนการศึกษาไทย
การออกแบบให้คิดแบบอิสระ ภายใต้โจทย์และทรัพยากรที่มีอยู่
เงื่อนไข(นโยบาย)
  • ต้องแบ่งกลุ่มออกเป็น ๔ กลุ่ม เพื่อให้คนในกลุ่มเทคนิคตัด - พับกระดาษตามแบบที่ให้ไป
  • มีคุณครูสี่ท่านมีเทคนิคการพับกระดาษในแต่ละแบบที่ได้รับการฝึกฝนอยู่แล้ว (เพื่อความรวดเร็วในการดำเนินกิจกรรม)
  • ใช้สื่อผสมทั้งหมด ที่ผลิตโดย ๔ กลุ่ม นำไป ทำสื่อสร้างสรรค์ เพื่อนำเสนอเชิงสัญลักษณ์ การขับเคลื่อนระบบการศึกษาไทย
  • เวลาที่ให้ มีสี่ช่วงเวลาดังนี้ (เป็นช่วงเตรียมความพร้อมก่อนสนทนากลุ่ม)
-         ช่วงเช้าของวันแรก ๒๐ นาที
-         ช่วงบ่ายของวันแรก ๒๐ นาที
-         ช่วงเช้าของวันที่สอง ๒๐ นาที
-         ช่วงบ่ายของวันที่สอง  ๒๐ นาที
ในช่วงท้ายการอบรมให้บริหารจัดการการนำเสนอผลงานที่เกิดขึ้น ภายใต้การบริหารจัดการ เพื่อขับเคลื่อนระบบการศึกษาไทย ใช้เวลา ๒๐ นาที
*** ทั้งนี้ให้บริหารจัดการตามอิสระ ประสานงานที่สอดคล้องกันทั้งกลุ่มใหญ่และกลุ่มย่อย

 

ใช่แล้วครับ ...

 

ผมใช้เทคนิควิธีการพับกระดาษ ของ ดร.บัญชา  ธนบุญสมบัติ    มาใช้ในเกมครั้งนี้

 

และคืนก่อนวันอบรม(ทางคุณครูผู้เข้าร่วมเวทีแลกเปลี่ยนเรียนรู้ มาพักค้างที่โรงแรม ที่เป็นสถานที่จัดงาน) ผมนำเอกสารที่สอนการพับ พร้อมกระดาษมอบให้คุณครูผู้หญิง ๔ คน(ที่ผมคิดว่าจะเป็นสมาชิกที่เชี่ยวชาญพับตามแบบที่ให้ ๔ แบบ ฝึกฝนการพับไว้ก่อนแล้ว) เพื่อความรวดเร็วในการดำเนินกิจกรรม

 

ในวันรุ่งขึ้นราบรื่นมากยิ่งขึ้น ผมคาดว่าในการแบ่งกลุ่มทาง ท่าน รมต.จะ มีการบริหารจัดการให้คุณครูทั้ง ๔ ท่าน อยู่ในกลุ่มที่แตกต่างกันใน ๔ กลุ่ม (ข้อนี้ผมคิดเอาเองว่าน่าจะมีการบริหารจัดการแบบนี้ ...)

 

Hecpw2

 

และผมมีซอง ๔ ซอง สำหรับ ผู้อำนวยการ สพท.  ที่เป็นตัวแทนกลุ่มทั้ง ๔ กลุ่ม ทั้งนี้ภารกิจทั้งผมส่งมอบให้ ท่าน รมต. ทั้งหมด เพื่อให้ท่านได้บริหารจัดการ ตามนโยบายของท่าน ภายใต้เงื่อนไขต่างๆที่วางไว้

 

ผมยกตัวอย่าง ภารกิจ ในกลุ่มแรก

 

กลุ่มที่ ๑ กลุ่ม เป็ดน้อย

คุณครู..............................................................ผู้เชี่ยวชาญ
สมาชิกกลุ่ม ๔ – ๕ คน
ภารกิจผู้นำกลุ่มย่อย
  • ประสานงานกับหัวหน้ากลุ่มใหญ่ ว่าจะผลิตสื่อเท่าไหร่? และ จะนำสื่อที่ผลิตประเภทนี้ไปทำอะไรบ้าง?
  • ปฏิบัติการในเวลาที่กำหนด ตามช่วงเวลา ที่ผู้นำภารกิจกลุ่มใหญ่กำหนด
 
ภารกิจของกลุ่ม
  • พับกระดาษตามแบบโดยให้ วิทยากรหลัก (ครูเชี่ยวชาญพับเป็ดน้อย) เป็นผู้ช่วยในการแนะนำการพับ
  •  พับกระดาษตามแบบ ให้ได้ตามจำนวนที่ต้องการ ในเงื่อนไขของเวลา
 
 *** การบริหารจัดการเวลาและออกแบบการปฏิบัติการขึ้นอยู่กับการบริหารจัดการทั้งกลุ่มใหญ่ และ กลุ่มเล็ก ที่ต้องสอดคล้องประสานงานกัน

 

เป็นไปตามที่ผมคาดหมายไว้ ท่าน รมต. ท่านวางแผนให้ คุณครูทั้ง ๔ คนที่ผมแอบมอบภารกิจพับกระดาษซ้อมมือไว้ก่อนแล้ว แยกออกจากกันเป็น ๔ กลุ่ม

 

กลุ่มที่ ๑ กลุ่มเป็ดน้อย

กลุ่มที่ ๒ กลุ่มทิวลิป

กลุ่มที่ ๓ กลุ่มผีเสื้อแสนสวย

กลุ่มที่ ๔ กลุ่มต้นไม้ kirigami

 

สิ่งที่คาดหวังในเกมส์นี้คือ  การบริหารทั้ง คน เวลา และ การบริหารนวัตกรรมที่สร้างสรรค์ไปด้วย หมายถึงว่า ผลผลิตที่ได้ในวันที่สองคือ สื่อนำเสนอเชิงสัญลักษณ์ที่อธิบายถึง การขับเคลื่อนการศึกษาไทยในความปรารถนา ที่เกิดจากการลริหารจัดการที่เยี่ยมยอดของภารกิจนี้

 

IMG_2905 by you.

เมื่อให้สัญญาณเวลาเริ่มในเช้าวันแรกของการพบกันในเวทีที่ ๒ คุณครูทุกคนต่างกรูกันเข้าไปอยู่เป็นวงกลม เพื่อที่จะเลือก รมต.  จากนั้น ก็ได้ท่าน รมต.ในระยะเวลาอันรวดเร็ว ท่านได้ปฏิบัติภารกิจแบ่งกลุ่มได้อย่างรวดเร็ว และสนุกสนานภายใต้ภารกิจที่เขียนไว้ในซอง กลุ่มทั้งสี่ กระจายออกไป เสียงหัวเราะ กระดาษสีสวยถูกคลี่ออกมา พร้อมทั้ง การนั่งดูการสาธิตการพับจากครูเชี่ยวชาญ(การพับแต่ละชนิด) ที่กระจายตามกลุ่ม ...เสียงพูดคุยเงียบหายไป คงเหลือแต่ความตั้งใจในการพับ การตัด อย่างตั้งใจ ...

 

IMG_2909 by you.

กลุ่มเป็ดน้อย

IMG_2921 by you.

IMG_2924 by you.

กลุ่มต้นไม้

 

สิ่งที่ผมเห็นในครั้งแรกก็คือ 

  • การบริหารจัดการที่รวดเร็ว ฉับไว ของผู้บริหาร

  • ความเป็นเด็กที่ซุกซ่อนอยู่ในร่างของผู้ใหญ่ ที่ออกมาให้เห็นอย่างงดงาม น่ารัก (ของครูทั้ง ๑๗ ท่าน)

  • บรรยากาศการพูดคุย หยอกล้อ การจดจ่อกับผลงานที่สร้างสรรค์ตรงหน้า (ตรงนี้ได้เกิดสมาธิเป็นอย่างมาก)

  • ความคิดที่สร้างสรรค์ผ่านสื่อ

  • “อัตตาและสถานะ” ในโลกของความเป็นจริงที่แทบมองไม่เห็นในภารกิจจำลอง

Hec2
ในฐานะที่เป็นผู้นำกระบวนการ ผมรู้สึกมีความสุขมากกับภาพเหตุการณ์ที่อยู่ตรงหน้า
ความเป็นธรรมชาติของผู้คน ความเอื้ออาทรที่งดงาม ถูกฉายผ่านแววตา และท่าทางของคุณครูทุกท่าน ความตั้งใจและโลดแล่นตามสถานการณ์จำลองอย่างมีชีวิต ทำให้เวลา ๒๐ นาทีในเช้าวันแรกผ่านไปด้วยความสุข ก่อนจะเข้าสู่วงแลกเปลี่ยนเรียนรู้  กระดาษที่ถูกตัด และพับไว้บ้างแล้ว ถูกเก็บไว้เป็นที่เป็นทางรอช่วงบ่ายที่จะต้องทำภารกิจต่อเนื่องอีกครั้งในวันนี้ ทั้งนี้ทั้งนั้นภายใต้การบริหารจัดการของท่าน รมต.ที่คอยกำกับกิจกรรมอย่างเอาใจใส่...

IMG_2978 by you.

บรรจง อย่างมีสมาธิ- - -การพับ ตัดกระดาษจึงนำมาใช้ในการทำ meditation เล็กๆได้ดี

IMG_2988 by you.

ช่วยกันตัด ช่วยกันพับ การช่วยเหลือเกื้อกูลของกัลยาณมิตร

 

มาดูผลงานในช่วงเช้าวันแรกก่อนนะครับ

 IMG_2987 by you.

IMG_2982 by you.

IMG_2979 by you.

ผอ.สมบูรณ์ เดชยิ่ง รร.บ้านร้องขี้เหล็ก - - -ท่าทางตั้งใจและมีความสุขกับกิจกรรมมาก

 

ภารกิจนี้ทำต่อเนื่องจนถึงวันที่สอง และ สรุปผลการทำภารกิจที่เต็มไปด้วยเสียงหัวเราะ รอยยิ้มของผู้เข้าร่วมแลกเปลี่ยนเรียนรู้ และ ผู้นำกระบวนการรวมถึงผู้สังเกตการณ์รอบๆเวที

เท่าที่จับประเด็นในการนำเสนอแบบ เดินชม สื่อผสม ตามกลุ่มต่างๆ ท่าน รมต. พูดสรุปแต่ละกลุ่ม ไว้ดังนี้ครับ

IMG_2993 by you.

ท่านรองธงไท จาก โรงเรียนฤทธิยะวรรณาลัย กทม.แสดงเป็น ผอ.สพท.

กลุ่มเป็ดน้อย  น่ารัก

เป็นการพัฒนาบุคลากรอย่างเป็นระบบ มีการมอบหมายงานที่เหมาะสม มีอัตรากำลังครูที่พอเพียง  ทุกอย่างนำเสนอผ่านเป็ดที่ถูกพับ หลากขนาด และหลากสี

IMG_2996 by you.

ผอ.วิวรรธน์ แห่งโรงเรียนหนองตาบ่ง จ.  กาญจนบุรี

กลุ่มทิวลิป สีสวย

สื่อไปถึงการอนุรักษ์วัฒนธรรม ภูมิปัญญาท้องถิ่น มีค่านิยมและลักษณะที่พึงประสงค์ มีจิตสำนึกความรักชาติ ศาสน์ กษัตริย์

IMG_2992 by you.

ผอ.สามารถ กอนอยู่ จาก โรงเรียนวัดกระบังมังคลาราม  จ.พิษณุโลก กับ กลุ่มผีเสื้อแสนสวย

กลุ่มผีเสื้อ แสนสวย

สื่อถึง การจัดโครงสร้างการบริหารงาน และการมีภาวะผู้นำ ผู้บริหารมีเป้าหมายผู้เรียนเป็นสำคัญ

IMG_2990 by you.

ผอ.บงการ สายเนตร มาไกล จาก บ้านเปือย จ.อุบลราชธานี กับต้นไม้สีสวยๆ

 

และกลุ่ม ต้นไม้

สื่อไปถึง มีการจัดบรรยากาศ สิ่งแวดล้อมที่ดี เป็นแหล่งเรียนรู้ได้ทุกสาระ

 

ทั้งหมดเป็นการสรุปของ รมต.ที่ส่งมอบให้ผมและนำเสนอให้่ทุกคนในเวทีได้เรียนรู้แนวคิดอันเป็นเบื้องหลังการนำเสนอสื่อเชิงสัญลักษณ์ตามโจทย์ที่ให้ไว้ราวกับเป็นโลกของชีวิตจริง  ผมอยากให้ทุกท่านได้เห็นการโลดเเล่นอย่างเป็นธรรมชาติของเกมภารกิจนี้ในเวทีจริงเราได้เห็น ท่าน ผอ.สพท.อธิบายสื่อที่ได้ทำอย่างสอดคล้องเชื่อมโยงการศึกษา อย่างน่าทึ่ง ...

 

เกมภารกิจชิ้นนี้ สำเร็จไปด้วยดี บรรยากาศอบอวลไปด้วยความสุข รอยยิ้ม และเสียงหัวเราะ ผู้เข้าร่วมเวทีแลกเปลี่ยนมีความสุข

และผมกับทีมงานในฐานะผู้นำกระบวนการ พวกเรามีความสุขยิ่งกว่า

 

 โรงเรียนที่เข้าร่วมแลกเปลี่ยนเรียนรู้

  • โรงเรียนฤทธิยะวรรณาลัย จ.กรุงเทพมหานคร
  • โรงเรียนศึกษาสงเคราะห์ จ. น่าน
  • โรงเรียนบ้านเปือย จ.อุบลราชธานี
  • โรงเรียนบ้านร้องขี้เหล็ก จ.เชียงใหม่
  • โรงเรียนวัดกระบัง มังคลาราม จ.พิษณุโลก
  • โรงเรียนชำฆ้อพิทยาคม จ.ระยอง
  • โรงเรียนหนองตาบ่ง จ.กาญจนบุรี
  • โรงเรียนทับโกบ จ.สงขลา

 

ขอบพระคุณ : พี่ชิว ดร.บัญชา ธนบุญสมบัติ สำหรับการเอื้อเฟื้อ เทคนิค กิจกรรมพับ - ตัด กระดาษที่ผมสามารถนำมาใช้ในวงเเลกเปลี่ยนเรียนรู้ได้เป็นอย่างดี