เวลาเกือบทุ่ม สองข้างทางดูมืดสลัวๆ ฝนโปรยปรายมาเป็นสายตั้งแต่ช่วงบ่ายทำให้บรรยากาศมืดเร็วกว่าปกติ ด้านหน้ามีแสงไฟหน้าของรถกระบะคันหนึ่ง ที่กำลังมุ่งหน้าจาก อำเภอน้ำพองไปบ้านหน่อแอก จ.หนองบัวลำภู(เฮ่อ...จำชื่อบ้านถูกไหมเนี่ย) บนรถกระบะที่มีอายุการใช้งานถึง 16 ปีแต่ยังใช้การได้ดีมาก ไม่ว่าจะเป็นเร่ง แซง เข้าโค้ง ก็ไม่มีปัญหา บนรถมีเสียงคุย กระจุ๋งจิ๋ง ของสองสาว ที่ไม่ใช่ใครที่ไหน พอลล่ากับพี่เขียว พี่พยาบาลผู้ทุ่มเทเสียสละ ในการทำงาน ทำเพื่อผู้อื่น จนเป็นที่รักของใครๆ ทั้งตำบล แต่อาจจะเป็นอำเภอก็ได้นะคะ เอ...หรือว่า รวมจังหวัดใกล้เคียงด้วย..ชื่นชมพี่เขียวคนนี้ค่ะ

พี่เขียวเป็นหัวหน้าพยาบาลห้องฉุกเฉิน รพ.อุบลรัตน์ นอกจากงานพยาบาลห้องฉุกเฉินแล้วเธอยังทำงานในชุมชนด้วยใจรัก อาศัยช่วงที่เลิกงานแล้วจากหน้าที่ที่รับผิดชอบในรพ. เข้าไปหาชาวบ้านเป็นประจำ จนเกิดเสียงลือ ไปถึงสรพ. (สถาบันรับรองคุณภาพสถานพยาบาลที่ทำงานของพอลล่าเองค่ะ) เสียงเล่าเรื่องราวของพี่เขียว และนพ.อภิสิทธิ์(ท่านผอ.รพ.อุบลรัตน์) ที่พอลล่าเคยเล่าไปบ้างแล้ว ท่านมีวิสัยทัศน์ที่กว้างไกล และเข้าใจคำว่า สุขภาวะได้เป็นอย่างดี ท่านได้นำแนวคิดปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง มาใช้ในการทำงานชุมชนและนั่นคือการสร้างเสริมสุขภาพที่ส่งผลให้เกิดผลงานที่งดงามทรงคุณค่าและยั่งยืน จนพอลล่าขอตามพี่เขียวมาสัมผัสด้วยตัวเองในวันนี้

นอกจากจะเรียนรู้วิถีชีวิตของพี่เขียวที่ทำงานเกือบตลอดเวลา แม้กระทั่งวันหยุดอยู่บ้านยังเป็นที่ปรึกษาให้กลุ่มออมทรัพย์ เอาบัญชีออมทรัพย์ชาวบ้านมาคิดเงินปันผลให้อีกด้วยค่ะ นับถือ ๆๆๆ นอกจากนี้แล้วพอลล่า ยังอยากรู้จักกับแม่นิด....หนูพวก ชีวิตของเธอน่าสนใจมากค่ะ ได้มีโอกาสไปฟังเธอเล่าเรื่องชีวิตของเธอ สิ่งที่ได้เรียนรู้นอกจากความรู้เรื่องเศรษฐกิจพอเพียงแล้ว ยังได้แนวคิดหลายอย่างที่น่าจะนำไปปรับเปลี่ยนวิธีคิด การดำเนินชีวิตของตนเองได้

แม่นิดค่ะ อิอิ..มืดไปหน่อยนะคะ ถ่ายจากมือถือค่ะ

วันนี้พอลล่าขอมาเล่าให้ฟังว่ากิจกรรมวันว่างๆทั้งวัน ของพอลล่าหลังจากลืมตาขึ้นมาในสถานที่แปลกใหม่ ที่สงบเงียบ น่าอยู่เป็นอย่างยิ่งค่ะ ที่บ้านพี่เขียว นั่นเอง ซึ่งเป็นแหล่งเรียนรู้ที่ดีมากๆ ของพอลล่าในวันนี้  วันเสาร์ที่ 8 สค. 52

แม่นิดจบการศึกษาแค่ชั้น ป. 4 เดิมมีอาชีพรับจ้างซักผ้าทำงานบ้านที่กรุงเทพ ทำงานสามเดือนก็ได้เงินเดือนขึ้น สามร้อยบาทแม่นิดรู้สึกดีใจมาก ปี 2518  มาพบรักกับพี่เกษม(พ่อบ้าน) ที่อำเภออุบลรัตน์ จ.ขอนแก่น ทั้งคู่พบรักกันและแต่งงานกัน แต่งงานแล้วชีวิตครอบครัวไม่สมบูรณ์ ปู่ ย่าไม่ชอบ เพราะแม่นิดคิดว่าตัวเองไม่มีอะไร สามีเป็นคนมีไร่มีนา หลังแต่งงานถึงมารู้ว่าสามีติดการพนัน เล่นไพ่ เล่นไฮโล พนันทุกอย่าง พนันแม้กระทั่งคนเดินมาพร้อมๆกันสองคน พนันกันว่าใครจะเดินออกก่อน... ป๊าดดดดด  เอากับพ่อสิ ..

ได้เงินจากการเล่นพนันก็มาเลี้ยงครอบครัว พ่อเกษมมักจะเล่นในวงไฮโลที่มีคนตาย ในงานศพ เล่นครั้งละหลายๆวันไม่กลับบ้าน  ห้าวัน หกวันบ้างแล้วแต่ว่างานศพจะมีกี่คืน แต่แม่นิดมีมุมมองที่ทำให้ตนเองรู้สึกสบายใจ แม่นิดคิดว่า “เราปรับใจ ทำใจ คิดว่าเขาไม่ได้ไปเล่น คิดว่าไปทำมาหากิน ใครถนัดอะไรก็ทำแบบนั้น”  

แม่นิดตั้งท้องลูกคนแรก ปี 2519 ไม่เคยไปฝากท้อง ทั้งๆที่มีสถานีอนามัยใกล้บ้าน เนื่องด้วยสามีติดการพนันมากไม่กลับบ้านครั้งละหลายวัน ทำให้แม่นิดต้องทำคลอดลูกชายคนแรกด้วยตัวเอง ทั้งเตรียมของ เก็บฟืน ต้มน้ำ ผ้าอ้อม ทำคลอดและตัดสายสะดือ ด้วยตัวเอง...น่านับถือจริงๆค่ะ แม่นิดเรียนรู้มาจากหมอตำแยที่หมู่บ้าน จึงทำได้ สี่วันผ่านไป......สามีกลับมาจากเล่นไฮโลจึงรู้ว่าได้คลอดลูกชายคนแรกแล้ว ถึงแม้จะมีลูกชีวิตของแม่นิด ก็ยังไม่ดีขึ้น พ่อเษมยังคงเล่นการพนันหนักขึ้นถึงขนาดไม่มีเงินต้องเอารถจักรยานยนต์ของเพื่อนไปจำนำ  แม้กระทั่งบ้านที่อยู่ก็ขายหมดเพราะเอาเงินไปเล่นไฮโล แต่แม่นิดเป็นภรรยาที่รักสามีมาก จะรักษาชื่อเสียงและสัจจะของสามีตลอด เมื่อมีคนมายืดบ้าน ก็ต้องย้ายออกตามคำสัญญาของสามีที่ไปสัญญาไว้ เพราะกลัวเขาจะว่าสามีไม่รักษาคำพูด จนทำให้เธอต้องพาลูกน้อย สองคนอาศัยเพิงเพื่ออยู่อาศัย รอสามีกลับบ้าน

ชีวิตของเธอเลวร้ายยิ่งกว่านั้นอีก สามีต้องติดคุกในจังหวัด เธออยู่อำเภออุบลรัตน์ไม่สามารถไปเยี่ยมสามีได้ เพราะไม่มีค่ารถมีแต่จักรยานและต้องเลี้ยงลูกอีกสองคน เธอคิดมากไม่มีเงินเลี้ยงลูก จึงคิดฆ่าตัวตาย ด้วยการเอาผ้าผูกคอถึงสองครั้งสองครา แต่คงเป็นเพราะชะตายังไม่ถึงคราว ทำให้ลูกสาวคนที่สองของเธอร้องไห้ออกมาเสียก่อน เธอต้องไปป้อนนมลูก อุ้มลูกเดินไปมาจนกว่าลูกจะเงียบ จนทำให้เธอคิดได้ เลิกฆ่าตัวตายในที่สุด

เดิมแม่นิดติดยาทันใจมาก กินวันละสี่ซอง เธอบอกว่าถ้าไม่ทานจะไม่มีแรง  ปัญหาของเธอยังคงดำเนินต่อไป จนทำให้เธอเป็นหนี้ธกส. จำนวน 80,000 บาท จนกระทั่งวันหนึ่ง รพ.อุบลรัตน์เข้ามาที่ชุมชน มาค้นหาปัญหาสุขภาพ รพ.อุบลรัตน์ ซึ่งหนึ่งในนั้นคือพี่เขียวนี่แหละค่ะ เข้ามาถามมาหาปัญหา แม่นิดบอกว่า “บ้านนี้บ่อมีผู้ใด เป็นเบาหวานมะเร็ง แต่เราเป็นหนี้กันทุกหลังคาเรือน ฉันเป็นหนี้แปดหมื่นบาท” รพ.มาหาปัญหา เจอปัญหา แต่ไม่รู้ว่าชาวบ้านที่นี่เอาเงินไปทำอะไร เอาไปซื้ออุปกรณ์เครื่องมือรึก็น้อย ชาวบ้านส่วนใหญ่บอกว่าเอาไปซื้อกิน (แม่นิดไม่บอกว่าเอาไปเล่นไฮโล) รพ.จึงพาไปดูงาน เพื่อเพิ่มรายได้ ลดรายจ่าย ให้เฮ็ดอยู่ เฮ็ดกิน ขณะนั้นแม่นิดไม่เชื่อว่าการที่รพ.มาทำแบบนี้จะช่วยใช้หนี้ได้ คิดว่าหมอทำไมไม่ฉีดยารักษาคนที่รพ. ออกมาทำไมที่นี่ !!! อย่ากให้ลดก็เอาเงินมาให้สิ !!

รพ.อุบลรัตน์พาไปดูงานปราชญ์ชาวบ้าน ซึ่งส่วนใหญ่จะปลูกพริกมะเขือ ผักผลไม้ที่งาม แม่นิดคิดว่าไม่เห็นเกี่ยวกับสุขภาพเสียหน่อย ความคิดสวนทางกับรพ.ตลอด (ไม่ชอบรพ.และพี่เขียว) แต่รพ.ก็อดทนเข้ามาทุกเดือน  พาไปดุงาน 12 แห่ง (หนึ่งในนั้นมีบ้านสวนป่า ของพ่อครูบา สุทธินันท์ด้วย)  เข้าอบรม วปอ. 5 รุ่น แต่ละที่ก็ประทับใจ ต่อมาฝนเริ่มตก แตงกวา ถั่ว พริกที่ปลูกไว้ก็เริ่มงอกงาม สี่เดือนได้กิน ผลผลิต เอาไปแจกพี่ๆน้องๆ ในหมู่บ้าน เอาผักมาทำกับข้าวให้สามีกิน เหลือก็นำไปขายในหมู่บ้าน ได้เงินมาพอเป็นค่าใช้จ่ายให้ลูกไปโรงเรียน พอมีรายได้มาก็หยอดออมสินไว้ทุกเดือน ต่อมาเมื่อหมดหน้าฝน เข้าเดือนพย.ไม่มีรายได้แม่นิดจึงทุบกระปุกดู พบว่ามีเงินเหรียญมากมายนับได้ 3,700 บาท แม่นิดดีใจมาก ห่อใส่ผ้าไว้อยากนำไปฝากธนาคาร แต่ก็ห่อผ้าไว้ให้สามีดูก่อน สามีกลับมาจากเล่นไฮโลเห็นว่าได้เงินมามาก แต่ยังไม่เห็นความสำคัญของการปลูก พริก มะเขือ

ต่อมาแม่นิดเก็บออมทุกเดือนจนมีเงินได้มากขึ้น จากพันเป็นหมื่น จนกระทั่งนำเมินไปใช้หนี้ให้สามีได้หมด  ไม่ทราบว่าเนื่องด้วยเหตุใดดลใจให้หลังจากนั้น พ่อเกษมก็เลิกเล่นการพนัน หันกลับมาทำงาน ทำสวน พรวนดิน ตัดหญ้า ตัดกล้วย แม่นิดรู้สึกดีใจที่ทำแบบนั้น ปัจจุบันพ่อเษมเลิกเล่นการพนันอย่างเด็ดขาด ตั้งแต่ปี 46 มาทำงานแบบหามรุ่งหามค่ำ (ฟ่าวเฮ็ด ฟ่าวตาย) จนไม่มีหนี้สิน มีเงินเก็บเงินออม จนปัจจุบันนี้

ปัจจุบัน แม่นิดมีรายได้จากการเป็นวิทยากรเรื่องเศรษฐกิจพอเพียง เปิดบ้านเป็นศูนย์การเรียนรู้ เป็นวิทยากรมืออาชีพเลยทีเดียวค่ะ แม่นิดได้ทำบัญชีครัวเรือน ซึ่งในนั้นจะแสดงให้เห็นว่า แม่นิดได้ฝากเงินเป็นประจำไม่ขาด หักเงินออกมาฝากเป็นประจำทุกเดือน ทำบัญชีครัวเรือนแสดงรายรับรายจ่ายที่ละเอียดชัดเจน รายได้เดือนละสามหมื่น สี่หมื่นบาทเป็นอย่างต่ำ ปัจจุบันแม่นิดมีเงินเก็บเป็นหลักแสน ครอบครัวมีความสุข มีลูก มีหลาน จากเดิมที่เคยกินยาทัมใจต่างๆ ก็เลิกเด็ดขาด เกิดมีความสุขอย่างแท้จริงบนวิถีที่พอเพียง....

สมุดบัญชี แม่นิดค่ะ

ถ้าใครฟังเองจะได้อารมณ์และความรู้สึกมากๆค่ะที่เล่ามาอาจจะยังไม่ครบถ้วนค่ะ สำหรับพอลล่าหรับเมื่อฟังแม่นิดเล่าจบแล้ว พอลล่ากลับมาบ้าน จะขอเริ่มที่บัญชีครัวเรือนก่อน อยากดูรายรับ รายจ่ายของตนเองว่าทำไมนะ..ไม่ค่อยมีเงินเก็บเลยเรา ..อิอิ แล้วจะมาเล่าต่อนะคะ

เห็ดโคน ที่พอลล่าดึงมากับมือเลยนะคะ ต้องค่อยๆ ดึง รากจะไม่ขาดค่ะ

เอาเห็ดที่เก็บมาย่างค่ะ ...หอม สุดๆ อร่อย มันส์ อย่าบอกใครค่ะ

งานนี้พอลล่าได้ตำส้มตำปลาร้าค่ะ

หน้าตาเป็นแบบนี้ อิอิ รสชาติ หรอคะ ต้องชิมเอง ค่ะ

ต้มยำไก่บ้าน ใส่ใบมะขามอ่อน

ข่าอ่อน ก็ทานได้ด้วยค่ะ เคยทานไหมคะ ทานแกนข้างในค่ะ หอม อร่อยดีค่ะ

ออกจากบ้านแม่นิดแล้ว พี่เขียวพาพอลล่ามุ่งหน้าสู่เขื่อนอุบลรัตน์ ไปนมัสการหลวงพ่อเจ็ดกษัตริย์ แล้วชมวิวสันเขื่อน นมัสการวัดพระใหญ่ ขึ้นไปเดินนิดเดียวเพราะฝนตกโปรยๆ กลัวจะเป็นหวัดค่ะ  

บรรยากาศสุดแสนโรแมนติก อิอิ

สวยจังค่ะ

มืดจังเลย ...

หลวงพ่อเจ็ดกษัตริย์ค่ะ มีเศียรพญานาค เจ็ดเศียร

หลังจากนั้น เข้าไปเยี่ยมรพ.อุบลรัตน์ เจอคุณหมออภิสิทธิ์ กำลังวิ่งจ๊อกกิ้งอยู่ เข้าไปสวัสดีท่านเสียหน่อยค่ะ รพ.นี้กำลังรณณงค์เรื่องไข้เลือดออก ยุงลายตัวใหญ่มากๆเลย กัดตายจริงๆค่ะ อิอิ

รพ.อุบลรัตน์

สิ่งแวดล้อมที่สร้างการเรียนรู้ให้แก่ผู้มารับบริการให้ตระหนักเรื่องยุงลายค่ะ

ก่อนกลับกรุงเทพ พอลล่าได้ไปทานข้าวกับพี่ รพ.ศรีนครินทร์ สุดสวยทั้งหลาย พี่ไก่ (สองไก่) พี่แก้ว พี่กุ้ง ส่วน พี่เกศ พี่แดง ของเราไม่มาเพราะมีธุระด่วน อิอิ ไม่เป็นไรค่ะ ส่งเสียงตามสายมาทักทายกันก็มีความสุขแล้วค่ะพี่สาว...

พี่แก้ว ขอให้มาเป็น presenter หน้ากากอนามัยค่ะ อิอิ

ระหว่างรออาหาร อิอิ สู้ๆ ค่ะ

สุดท้าย..ขอขอบคุณพี่เขียวและครอบครัว แม่นิด และขอบคุณพี่ๆ ชาวศรีนครินทร์ ที่ช่วยกันเติมเต็มความรู้สึก เติมความรู้ด้วยความรักอย่างไม่ต้องการสิ่งตอบแทนใดๆ จริงๆ ค่ะ ขอบคุณจ.หนองบัวลำภู บ้านกลางสวนอันแสนสวย สงบ ขอบคุณแม่นิดที่ถ่ายทอดความรู้สึกจากข้างในให้พวกเราปรับเปลี่ยน ขอบคุณธรรมชาติ ป่า เขา แม่น้ำ ต้นไม้ เห็ด ขอบคุณพี่แก้วและพี่ๆ พยาบาลศรีนครินทร์ ที่เป็นเจ้ามือร้านแซบนัว....แซบอีหลีค่ะ ขอบคุณทุกท่านที่อ่านจนจบนะคะ ฝันดีค่ะ