ภูมิปัญญาชาวบ้าน : วิธีกระตุ้นปลาตะเพียนให้วางไข่

          จากบันทึก ครูติดแผ่นดินข้าว : ร่วมเวทีเรียนรู้ลดต้นทุนการผลิตข้าวที่อำเภอปางศิลาทอง  ซึ่งผมและทีมงานได้ไปร่วมเวทีเรียนรู้การลดต้นทุนการผลิตข้าวที่อำเภอปางศิลาทอง  ซึ่งสถานที่จัดเวที ก็ใช้แปลงไร่นาสวนผสมของคุณลุงวิรัตน์  พรหมศรี  ครูติดแผ่นดินข้าวของอำเภอปางศิลาทองนั่นเอง

         หลังจากเราดำเนินการจัดเวทีกันเสร็จแล้ว  คุณลุงวิรัตน์  ได้สาธิตเทคนิควิธีการกระตุ้นปลาตะเพียนให้วางไข่  ซึ่งเป็นภูมิปัญญาที่ได้จากการสังเกตและทดลองจนประสบผลสำเร็จ  สามารถกระตุ้นปลาตะเพียน ให้วางไข่ก่อนฤดูได้  โดยในวันนี้คุณลุงวิรัตน์ จึงได้ติดตั้งอุปกรณ์และสาธิตวิธีการให้พวกเราที่ได้ไปร่วมเวทีได้ดู


คุณลุงวิรัตน์  พรหมศรี เจ้าของภูมิปัญญา

        คุณลุงวิรัตน์ เล่าว่าปกติปลาตะเพียนจะวางไข่ในช่วงฤดูฝน  แต่จากการสังเกตพบว่าเมื่อมีการสูบน้ำลงสระในช่วงหน้าแล้ง  เมื่อปลาได้น้ำใหม่ และมีเสียงการกระทบกันของน้ำ  ตอนกลางคืนจะเห็นปลาตะเพียนเริ่มจับคู่และมีการวางไข่   

          เมื่อค้นพบว่าวิธีการนี้แล้วจึงได้พัฒนาอุปกรณ์ต่างๆ เช่น การเจาะท่อพีวีซีให้มีการตกและกระจายของน้ำให้มีวงกว้างยิ่งขึ้น  รวมไปถึงการนำสังกะสีมาวางบนผิวน้ำเพื่อให้เกิดเสียงดังคล้ายๆ ฝนตก เป็นต้น   ซึ่งก็พบว่าช่วยเพิ่มการกระตุ้นให้ดียิ่งขึ้น   จึงได้ใช้เทคนิคและวิธีการนี้เรื่อยมา  และจะทำในช่วงเดือนมีนาคม-เมษายน ตอนเย็น-กลางคืน ทำให้ขยายพันธุ์ปลาตะเพียนได้เร็วกว่าธรรมชาติมาก และไม่ต้องใช้วิธีการผสมเทียม

     ผมขอนำภาพวิธีการกระตุ้นปลาตะเพียนให้วางไข่ที่คุณลุงวิรัตน์ได้สาธิตมาให้ได้ชมกันครับ


การติดตั้งอุปกรณ์พ่นน้ำ


ท่อพีวีซีที่ที่พัฒนาโดยการเจาะรูด้างข้าง 2 แถวตลอดแนวท่อ


ลักษณะการพ่นน้ำลงสระเพื่อกระตุ้นปลาตะเพียนให้วางไข่


บริเวณที่น้ำตกลงสระ สามารถเพิ่มอุปกรณ์โดยนำแผ่นสังกะสีมารองรับให้เกิดเสียงเหมือนฝนตกได้อีก


ร่วมชื่นชมกับภูมิปัญญาชาวบ้าน

บันทึกมาเพื่อการ ลปรร.ครับ

วีรยุทธ  สมป่าสัก  22  กรกฎาคม  2552

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน KMนักส่งเสริมการเกษตร



ความเห็น (11)

เขียนเมื่อ 
  • สวัสดีครับพี่
  • ขอบคุณมากครับสำหรับข้อมูล
  • การสังเกตนำมาสู่การทดลอง แล้วตกผลึกเป็นภูมิปัญญา
  • จะรออ่านสิ่งดีดีจากเมืองกล้วยไข่ต่อไปครับ
  • สวัสดีค่ะพี่สิงห์ป่าสัก
  • ถ้าเป็นปลาอื่น ๆ จะใช้วิธีนี้บ้าง จะได้ผลดีไหมคะ
  • ต้องตีปี๊ปเป็นเสียงฟ้าร้องด้วยไหมพี่..ฮิฮิ
เขียนเมื่อ 

ชื่นชมภูมิปัญญาครับ

ไม่รู้เป็นไร ฝนตกทีไรอยากวางไข่ทุกที..อิอิ

เขียนเมื่อ 
  • สวัสดีค่ะ คุณสิงห์ป่าสัก
  • เมื่อวาน (21 กรกฎาคม 2552) ขอขอบคุณมากๆสำหรับหนังสือ"นักส่งเสริมการเกษตร :สอนงานผ่านบล็อก" อ่านแล้วทั้ง 34 บันทึก ได้แนวคิดดีๆ สำหรับบทเรียนที่ได้และแนวทางการเขียนบันทึก 
  • เป็นความพยายามและความสำเร็จที่ขอปรบมือให้อย่างจริงใจ
  • ขออภัยที่ไม่ได้ทักทายกัน เพราะมีครูมาปรึกษางานพอดี
  • ระยะนี้ ยังไม่ได้บันทึกเลย กำลังพยายาม จะได้ประสบความสำเร็จเหมือนคุณสิงห์ป่าสักค่ะ

สวัสดีครับ

  • ช่วงนี้ แถวๆบ้านผม ไม่ต้อง ใช้ของปลอมแล้วครับ
  • ฝนตกทุกวันเลย
  • ขอเก็บเอาไปใช้หน้าแล้งก็แล้วกันครับ
เขียนเมื่อ 
เขียนเมื่อ 
  • สวัสดีครับ อ. suwimol 
  • ขอบพระคุณมากครับ ที่แวะมาให้กำลังใจ
  • จะรออ่านบันทึกของอาจารย์นะครับ
เขียนเมื่อ 
  • ท่าน หนุ่ม ร้อยเกาะ
  • ใช่แล้วครับ เอาไว้ใช้หน้าแล้ง
  • สบายดีนะครับ
  • ขอบคุณครับ
เขียนเมื่อ 
  • สวัสดีค่ะ
  • เยี่ยมจริงๆ ชื่นชมคุณลุงวิรัตน์ค่ะ
  • น่าจะไปปรับใช้กับสิ่งมีชีวิตอื่นๆ ได้ด้วยนะ
  • ขอบคุณมากๆ ค่ะ สำหรับหนังสือที่ส่งให้ จะนำไปใช้สอนน้องใหม่ที่ประจวบฯ ค่ะ
เขียนเมื่อ