มหาวิทยาลัยท้องถิ่นรับอาจารย์รุ่นใหม่ทุก ๆ ภาคเรียน ตามสาขาวิชา หรือ หลักสูตรขาดแคลน หรือทดแทนอาจารย์อาวุโสที่เกษียณอายุราชการ โดยสาขาวิชาจะขอไปตามขั้นตอนการบังคับบัญชา แล้วอนุมัติโดยสภามหาวิทยาลัย ซึ่งอาจเป็นไปตามแผนประจำปีที่วางเอาไว้ว่า จำเป็นต้องรับกี่ตำแหน่ง ด้วยเหตุผลใด

 

มหาวิทยาลัยท้องถิ่น มักจะมีระบบอุปถัมภ์แอบแฝงกันอยู่เสมอ

ยกตัวอย่าง เช่น

 

พ่อแม่เป็นอาจารย์อยู่แล้ว แต่หากจะดูมีอำนาจมาก ๆ ก็ยิ่งไม่มีปัญหา เช่น ลูกของคนที่มีตำแหน่งบริหารต่าง ๆ เป็นต้น เอาว่า หากพ่อแม่มีตำแหน่งก็การันตีได้ว่า ยังไงก็เอาชนะลูกชาวบ้านเข้ามาได้โดยไม่ต้องเหนื่อยยากมากนัก ... ลักษณะนี้เรียกว่า เป็นระบบเส้นสายหรือระบบอุปถัมภ์ที่อยู่คู่คนไทยมานานนับร้อย ๆ ปี หรือเรียกอีกอย่างว่า ระบบฆ่าคนไม่มีเส้น ลูกชาวนาชาวไร่หมดสิทธิ์ตั้งแต่เห็นนามสกุล

ศิษย์เอกของอาจารย์ประจำสาขาวิชาที่หมายมั่นปั้นมือว่า จะมาช่วยอาจารย์ตัวเองสอน สาขาที่ชัดเจนที่สุดของมหาวิทยาลัยท้องถิ่น คือ สาขาวิชาทางวิทยาศาสตร์ที่ค่อนข้างขาดแคลนทรัพยากรบุคคลอย่างหนัก เพราะถ้าเก่งจริง ๆ ไม่เลือกมาอยู่ที่นี่ จะเลือกไปอยู่ที่ให้เงินเดือนมากกว่านี้ ประเภทนี้เปิดสอบไปอย่างนั้น ๆ เพราะศิษย์เอกก็ได้อีกตามเคย ลูกชาวนาไปไกล ๆ

คนเข้ามาตีสนิทกับอาจารย์ผู้มีอำนาจนั้นไม่ว่าทางใดทางหนึ่ง เช่น ญาติพี่น้อง ลูกศิษย์ อาจารย์ภายใน ฯลฯ แบบมาเกาะติด เอาของกำนัลมาให้ เอารถมาให้ยืมขับเล่น แบบนี้เวลาเข้ามาสอบ เห็นแค่ชื่อก็เลือกแล้ว

 

ส่วนคนที่ไม่รู้จักใคร ไม่มีเส้น ... ย่อมต้องเหลือแต่ความสามารถเท่านั้นที่จะช่วยตัวเองให้สอบเป็นอาจารย์กับเขาได้ ... ที่เห็น ๆ ก็ผมคนหนึ่งล่ะที่ทำได้สำเร็จ

แม่เป็นชาวนา พ่อรับจ้าง ลูกเป็นอาจารย์มหาวิทยาลัยท้องถิ่น ... ก็น่าภูมิใจกว่าพวกระบบอุปถัมภ์เป็นไหน ๆ

 

การได้อยู่ภายในมหาวิทยาลัยท้องถิ่นมาหลายปี ได้มองเห็นพฤติกรรมของอาจารย์รุ่นใหม่ที่เข้ามาสู่มหาวิทยาลัยท้องถิ่นหลายแบบหลายประเภท อีกทั้งได้มีโอกาสคุยกับเพื่อนอาจารย์ด้วยกัน หรือ อาจารย์อาวุโสที่เคารพ ก็มีความคิดเห็นไม่แตกต่างกัน ที่คุยกันมาก ๆ ก็ได้แก่

 

มองภาพด้านลบ

 

น้ำเต็มแก้ว และ ตูเก่ง ... อาจารย์รุ่นใหม่ประเภทนี้เข้ามาพร้อมกับความคิดที่ว่า "ตูเก่งที่สุดในโลก" ... มีความมั่นใจในตัวเองสูง ยิ่งจบในสถาบันที่เป็นค่านิยมการยอมรับของคนในประเทศนี้ ก็ตัวพองเหมือนอึ่งอ่าง ... คิดว่า สถาบันที่จบมาได้ให้ความรู้ทุกอย่างที่มีในโลกแล้ว อาจารย์ประเภทนี้ เวลาเดินหน้าจะเชิด ตัวตรง มองใครไม่เป็น ใครเป็นรุ่นพี่ รุ่นน้องไม่รู้จัก มือหนัก ๆ ไหว้ใครไม่เป็น อายุจะน้อยเพราะเรียนต่อเนื่องมาเพิ่งจบหมาด ๆ ... เวลาประชุมจะมีความกล้าแสดงความคิดเห็นเป็นของตัวเอง แบบมองเกมไม่ลึก ไม่ทันความคิดคนอื่น แต่แสดงออกมาโดยความอ่อนเยาว์ต่อโลก ... น่าสงสารเป็นที่สุด แต่ไม่รู้จะเตือนอย่างไร นอกจาก "ให้เห็นโรงศพ ค่อยหลั่งน้ำตา" เจอเอง รู้เอง สอนด้วยของจริง

ล่ารางวัลและค่าตอบแทน ... กองเงินค่าตอบแทนอยู่ตรงจุดไหน จะเห็นเขาเหล่านี้มาอย่างสม่ำเสมอ ใครที่ทำให้รู้สึกว่า ทำให้ขาดรายได้ตรงนี้จะเที่ยวโวยวาย ฟ้องคนโน้นที คนนี้ทีว่าทำไมไม่ได้เท่ากับคนนี้ ... เหมือนเด็กจบใหม่ที่กำลังต้องเงินทองมาสร้างครอบครัว ไม่ได้ผิดอะไรมากนัก แต่ควรได้รับตามครรลองที่ตนเองมีสิทธิ์ ไม่ต้องแสดงออกจนคนอื่นเขารู้สึกว่า อยากได้ อยากมี แบบนี้ก็เห็นมากมายเหมือนกัน

 

 

มองภาพด้านบวก

พัฒนาตัวเองตลอดเวลา ... อาจารย์รุ่นใหม่ไฟแรง จะสมองไว อ่านหนังสือเร็ว ค้นคว้าเก่งตามเทคโนโลยีที่ตนเองถนัด จะหาข้อมูลสอนนักศึกษา หรือว่าเขียนเอกสารประกอบการสอน ก็จะไวกว่าอาจารย์รุ่นเก่า ๆ ที่ไม่พัฒนาตนเองหลาย ๆ คน แบบนี้น่าชื่นชม และอนาคตไกล

อ่อนน้อมถ่อมตน สงสัยก็จะสอบถามผู้อาวุโสเสมอ ... อาจารย์ประเภทนี้เป็นที่รักของอาจารย์อาวุโสทุกคน เพราะเขาคือ ตัวแทนของอาจารย์ที่เก่ง ๆ ในอนาคต เขาได้รับการถ่ายทอดวิชาง่ายดายกว่าอาจารย์ประเภทตูเก่ง เพราะประเภทนี้ ตัวอักษรเดียวก็อย่าหวัง ก็เก่งแล้วนี่นา อย่าเอาเลย

 

 

ลองคิดดูนะครับ ความคิดของอาจารย์รุ่นใหม่ เวลาที่มองอาจารย์รุ่นเก่าของมหาวิทยาลัยท้องถิ่น ย่อมดูถูกว่า เก่งน้อยกว่า อาจารย์ของตัวเอง ณ มหาวิทยาลัยที่ตัวเองจบมาอย่างแน่นอน

ทำให้เด็กเหล่านี้เหมือน "วัวลืมตีน" ที่ไม่รู้ว่า มหาวิทยาลัยแห่งนี้เคยพัฒนาและเติบโตมาได้โดยอาจารย์รุ่นเก่าเหล่านี้มิใช่หรือ ... การให้เกียรติจึงเป็นเรื่องที่สำคัญมาก ๆ

เดินก็แทบจะชนให้ล้มลงไป ไหว้สวัสดียิ่งไม่มีใหญ่ ใครก็ไม่รู้ แก่ ๆ มาเดินอยู่ในมหาวิทยาลัย สงสัยจะเป็นภารโรงมหาวิทยาลัยมั้ง

เพี้ยง ! ... กรรมใคร กรรมมัน เน้อ

 

แต่ก็มีน้อง ๆ อาจารย์ดี ๆ อยู่บ้าง คงไม่ได้เป็นแบบไม่ดีทั้งหมดครับ เขียนให้มองเห็นภาพปัจจุบัน ซึ่งสะท้อนสภาพสังคมไทยยุคใหม่ได้เป็นอย่างดี ... ครูไม่ดี ไม่รู้ว่า ลูกศิษย์จะดีไหม หรือว่าอยู่ที่แต่ละคน ใครจะตอบได้

 

ท่านใดมีประเภทใดแนะนำ เรียนเชิญแลกเปลี่ยนเรียนรู้กันได้เลยนะครับ

บุญรักษา คนดีครับ :)