“ขอให้เชื่อมั่นในความดี และขอให้พระคุ้มครอง” เป็นคำพรที่ดิฉันได้รับจากท่านอาจารย์ เกษม วัฒนชัย เมื่อวันที่ ๒๑ เม.ย. ๕๒ ที่ทำเนียบองคมนตรี  ในโอกาสที่เข้าไปกราบขอพรเนื่องในวันสงกรานต์ พร้อมกับไปรายงานความคืบหน้าในการสร้างสังคมโดยใช้โรงเรียนเพลินพัฒนาเป็นฐานให้ท่านได้ทราบ

 

ในรอบปีที่ผ่านมาโรงเรียนเพลินพัฒนา

 

  • ใช้การจัดการความรู้เข้ามาเป็นกลไกในการสร้างพลังชีวิต ความสุข และความสำเร็จในการทำงานการศึกษา ด้วยการเรียนรู้ไปด้วยกัน
  • ใช้จิตตปัญญาเข้ามาช่วยสร้างความเข้าใจในตน การเข้าใจคนอื่น และการเรียนรู้ด้วยใจอย่างใคร่ครวญ
  •  ร่วมถักทอเครือข่ายโรงเรียนทางเลือกเข้าด้วยกัน ในชื่อ “เครือข่ายโรงเรียนไทยไท” เพื่อสร้างการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ระหว่างกัน อันจะนำไปสู่การรวมพลังเพื่อสร้างสรรค์สังคมที่กว้างขวางออกไปได้อีก

 

อาจารย์ให้ความคิดเห็นว่าการรวมตัวเป็นเครือข่ายเป็นเรื่องที่ดีมาก ยิ่งถ้ามีคนที่ถอยออกมามองแล้วสรุปเป็นบทเรียน โดยไม่อคติ แล้วคอยติดตามดูพัฒนาการของแต่ละโรง ดูว่าแต่ละโรงทำอย่างไรในเรื่องการพัฒนาการคิด การสอนให้คิดเป็น การเรียนเพื่อให้รู้วิธีเรียน และอื่นๆ ก็จะเกิดบทเรียนที่สังคมจะได้ประโยชน์มาก

 

ในการเรียนการสอน เราไม่สามารถสอนให้เด็กเติบโตด้วยเนื้อหาวิชา ที่ต่อไปมีแต่จะถูก proved กับ disproved  แต่เราสอนให้เขาเป็นผู้ที่ทรงคุณธรรมได้ หากสอนเรื่องนี้ได้โรงเรียนจะให้คุณค่ากับชีวิต

 

โรงเรียนปรินส์รอยแยลวิทยาลัย ที่เชียงใหม่อายุร้อยกว่าปีแล้ว เน้นเรื่องคุณธรรมและความเท่าเทียม เด็กจนเด็กรวยต้องมีโอกาสเท่ากัน ทุกคนในเชียงใหม่รู้ว่าที่นี่ไม่มีเรียกเก็บทั้งบนโต๊ะและใต้โต๊ะ ทุกคนจึงเต็มใจกลับมาช่วยเหลือโรงเรียนในทุกครั้งที่มีโอกาส เป็นความช่วยเหลือที่มีมาทีละน้อยๆ แต่บ่อย 

 

ในเรื่องความดี โรงเรียนต้องมีอุดมการณ์ทั้งความดีในระดับบุคคล (private good) คือทำให้นักเรียนได้ดี และ ระดับสังคม (public good) คือ เมื่อนักเรียนได้ดีแล้วต้องไปช่วยสังคม การจะทำให้คนเห็นคล้อยตามว่าการศึกษาต้องสร้างคนที่มุ่งสร้างความดี เราต้องทำให้ความดีระดับบุคคลเด่นชัดก่อน แล้วเรื่องหลังจึงค่อยตามมา

 

“ความดีให้ผลดี ต้องเชื่อมั่นในผลของความดี ความดีไม่เคยเปลี่ยนแปลง มีแต่ค่านิยมในความดีเท่านั้นที่เปลี่ยนแปลง” เป็นพระราชดำรัสขององค์พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว

 

การจะพาให้คนอื่นเชื่อในความคิดของเราต้องมีหลักฐานเชิงประจักษ์ให้เขาเห็น ให้เขาเชื่อด้วย มิเช่นนั้น เขาจะเชื่อเราก็เพราะว่าเขาเชื่อใจในตัวบุคคล ซึ่งหากนานไปความเชื่อใจนั้นก็คลอนแคลนได้

 

สิ่งที่ต้องสร้างให้เกิดขึ้นกับเด็กก็คือเรื่องของจิตวิญญาณ โรงเรียนปรินส์รอยแยลส์มีเพลง P.R.C. Spirit ที่ท่อนสุดท้ายกล่าวว่า “Hearts are strong and spirit’s free that is P.R.C.” ใจต้องเข้มแข็งในเรื่องความถูกต้องดีงาม จิตต้องเป็นอิสระ

 

ความดีอาจขายไม่ได้ แต่ความเก่งขายได้ กลายเป็นparadox คนส่วนมากจึงมักไปเน้นที่ความเก่ง อยากให้ลูกเก่ง อยากสร้างเด็กเก่ง  เราคงปฏิเสธไม่ได้ทั้ง private good และpublic good เราต้องสร้างทั้งสองดี