ช่วงนี้มีเรื่องเล่าถึงภาษาและวรรณกรรมในอาณาจักรอยุธยาดังนี้
ในปี พ.ศ. 1893 สมัยพระเจ้าอู่ทองเริ่มมีภาษาไทยแบบอยุธยาดูจากตำราเรียนเล่มแรกในอยุธยาชื่อจินดามณี แต่งในสมัยพระนารายณ์มหาราช พบว่ามีอักษร 44 ตัว มีรูปวรรณยุกต์ 4 รูปคือ ไม้เอก ไม้โท ไม้ตรี และไม้จัตวา และตำราเล่มนี้มีอิทธิพลต่อคนรุ่นหลังที่ใช้เป็นแบบอย่างมาก
ด้วยอาณาจักรอยุธยาสืบทอดมานานถึง 417 ปี จึงมีผลงานทางวรรณกรรมมากอาจแบ่งเป็น 3 ช่วงใหญ่ ๆ ดังนี้
1 . อยุธยาตอนต้น เน้นทางศาสนาและพิธีกรรมทางสถาบันพระมหากษัตริย์เช่น ลิลิตโองการแช่งน้ำ ให้พราหมณ์ใช้อ่านในพิธีถือน้ำพิพัฒน์สัตยา ลิลิตยวนพ่าย แต่งขึ้นเพื่อสรรเสริญพระบรมไตรโลกนาถ มหาชาติคำหลวง แต่งในสมัยพระบรมไตรโลกนาถเน้นเรื่องทานตามเรื่องราวของพระเวสสันดรชาดก ส่วนลิลิตพระลอ เป็นนิทานพื้นบ้านมีเค้าเรื่องจริงทางภาคเหนือของไทย
2 . อยุธยาตอนกลาง มีศึกสงครามและเสียกรุงครั้งแรกแก่พม่าในปี พ. ศ. 2112 จนเมื่อพระองค์ดำกอบกู้เอกราชมาได้และต่อมาเอาใจใส่วรรณกรรมในสมัยพระเจ้าทรงธรรมและมาเจริญสุดขีดช่วงพระนารายณ์มหาราชถือเป็นยุคทองอย่าง กาพย์มหาชาติ สมุทรโฆษคำฉันท์ โคลงทศรถสอนพระราม โคลงพาลีสอนน้อง และกวีจัดว่ามีชื่อเสียงในยุคนี้คือ ศรีปราชญ์ผู้ประพันธ์ อนิรุทธ์คำฉันท์ โคลงกำศรวลศรีปราชญ์ มีสาระอาลัยต่อหญิงคนรักที่จากกัน ส่วนกาพย์ห่อโคลง แต่งโดยพระศรีมโหสถ ฯลฯ
3 . อยุธยาตอนปลาย หลังสมัยพระนารายณ์มหาราช ยังมีเรื่องวุ่น ๆ ช่วงชิงอำนาจระหว่างราชวงศ์กับเหล่าขุนนาง และการสู้รบกันรอบนอกราชอาณาจักร งานวรรณกรรมจึงหยุดไปถึง 48 ปี จนมาถึงช่วงพระเจ้าอยู่หัวบรมโกศทรงเป็นกวีด้วยละ มีพระราชโอรส – ธิดา ทรงเป็นนักกวีด้วยเช่น เจ้าฟ้าธรรมาธิเบศร นิพนธ์นันโทปนันทสูตรคำหลวง และพระมาลัยคำหลวง แต่เด่นสุดคือ กาพย์เห่ มีนิยายเรื่องอิเหนา ท้องเรื่องมาจากชวา ของเจ้าฟ้ามงกุฎ และยังมีรามเกียรติ์ สังข์ทอง พิกุลทอง ฯลฯ
แสดงถึงวรรณกรรมในสมัยอยุธยาเริ่มแพร่ออกสู่ภายนอกวัง ชาวบ้านได้สัมผัสการแสดงละครชาตรีมีภาษาสื่อสารที่ง่ายต่อการเข้าใจและส่วนมากไม่เน้นคนแต่งคือไม่ให้ความสำคัญปัจเจกชนเพราะถือว่าวรรณกรรมเป็นสมบัติร่วมกันในสมัยพระราชาพระองค์นั้น ๆ ไงละ.
สวัสดีครับ umi ท่านอาจารย์แห่งอารยธรรมของไทย ไปเยี่ยมให้กำลังใจ ขอบพระคุณ ช่วงนี้ม่อนกำลังชอบต่อจิ๊กซอ ก.ไก่ ถึง ฮ. และ A-Z ขอให้โชคดีครับ
ลืมภาพ
สวัสดีค่ะอาจารย์
*** เป็นบันทึกที่ถูกใจ..ได้ทบทวนความจำ..กับกลวิธีบอกเล่าสบายๆ
*** ขอบคุณค่ะ
สวัสดีครับ นายประจักษ์~natadee
วาว ๆ ดูในภาพแล้ว เห็นแววของความฉลาด สนใจใฝ่รู้นะนี่
ชื่นชม ๆ
บุญรักษานะครับ
ขอบคุณครับ
สวัสดีครับ คุณกิติยา เตชะวรรณวุฒิ
ว่าง ๆ เรามาทบทวนย้อนมองทางมาของชาวไทยเรานะครับ
อิ อิ อิ
บุญรักษานะครับ
สวัสดีครับ อาจารย์ ยูมิ อารธรรมไทย ต้องรวมเล่มแล้วล่ะครับ จะได้ไว้ศึกษาหาความรู้ ไว้ประจำตู้หนังสือขึ้นหิ้งครับท่าน