คีรีวง: จากหมู่บ้านไพร่หนีนาย กลายเป็น โฮมสเตย์(มังคุด)

ทำงานวิจัยชุมชนมาอยู่พักนึงแล้ว  มีเรื่องราวผ่านเข้ามามากมายที่ไม่ได้เขียนลงในงานวิจัย 

 เลยถือโอกาสเปิด blog บันทึกเรื่องราวที่ประทับใจ

ละแลกเปลี่ยนให้เพื่อนฝูงใน gotoknow ได้รับรู้ด้วย

บันทึกแรกขอเริ่มจากงานล่าสุดที่ไปทำ เป็นเรื่องของ “บ้านคีรีวง”

 
 

  

ช่วง 10-14 ธันวาคมปีที่ผ่านมา(2551)ได้ลงไปทำงานวิจัยชิ้นหนึ่งที่จังหวัดนครศรีธรรมราช
มีโอกาสได้เข้าไป "บ้านคีรีวง" อยู่ตำบลกำโลน อำเภอลานสกาห่างจากตัวเมืองไม่มาก
ใช้เวลาราวครึ่งชั่วโมงก็เดินทางไปถึงได้อย่างสะดวกสบายถนนดี มีป้ายบอกทางตลอด
เพราะบ้านคีรีวงปัจจุบันกลายเป็นหมู่บ้านท่องเที่ยวแบบโฮมสเตย์ ไปแล้ว

 

 

เคยรู้จักบ้านคีรีวงผ่านงานวิจัยของคุณพรพิไล เลิศวิชาที่ทำไว้ตั้งแต่ราวปี 2530-32
เรื่อง "คีรีวง: จากไพร่หนีนายถึงธนาคารแห่งขุนเขา" อ่านแล้วประทับใจจึงอยากไปเยือน
สักครั้ง  แล้วก็สมหวังเมื่อไม่นานมานี้เอง (ถ้าสนใจน่าหางานวิจัยนี้มาอ่านนะคะ สนุก
และได้ความรู้สึกดีๆกับการอ่านงานวิจัยหมู่บ้าน)

 

 

 

บ้านคีรีวง เคยประสบภัยจากน้ำท่วมใหญ่ เมื่อปี 2531 เนื่องจากที่ตั้งของหมู่บ้าน
อยู่ในหุบเขา แล้ววันหนึ่งเมื่อฝนตกหนักน้ำจากเขาสูงก็ไหลบ่าเข้าถล่มหมู่บ้าน เกิด
ความเสียหายทั้งชีวิตและบ้านเรือนและได้เกิดร่องน้ำซึ่งกลายเป็นแม่น้ำเล็กๆ สายหนึ่ง
ผ่ากลางแบ่งหมู่บ้านเป็นสองฝั่งร่องน้ำ 

 

 

เวลาที่ล่วงเลยไปเกือบ 20 ปีแล้วทัศนียภาพนั้นกลายเป็นธรรมชาติที่สวยงาม  เป็นแหล่งน้ำ
ที่ชาวบ้านใช้อาบ ซักล้างและที่เล่นสนุกสนานของเด็กๆในชุมชน และกลายเป็นภาพงดงาม
ดึงดูดความสนใจของนักท่องเที่ยวที่ชอบธรรมชาติ (แม้จะมีความโหดร้ายเป็นอดีต)

 



"

คีรีวง"วันนี้ยังคงอุดมด้วยความเขียวขจีของต้นไม้ ทั้งที่เป็นป่าที่ล้อมรอบชุมชน  และ
สวนสมรมของชาวบ้าน (หมายถึงสวนที่ปลูกไม้คละกันหลายๆ อย่างแบบเป็นธรรมชาติเพื่อ
ทำให้เกิดความหลากหลายของผลผลิต) มีทั้งต้นไม้สูง อายุเป็นร้อยปี เช่นหมาก มะพร้าว ทุเรียน
มังคุด มะม่วง สะตอ ฯต้นไม้ไล่ระดับลงมาเรื่อยๆ จนถึงไม้ระพื้น พืชสวนครัว เช่น พริกไทย ใบพลู

เสน่ห์ของ คีรีวง ยังถูกเสริมด้วยผลิตภัณฑ์ใหม่ ประเภทของที่ระลึก หรือจะเรียกว่า
OTOP หรืออะไรก็ได้ เพื่อให้เป็นของติดไม้ติดมือนักท่องเที่ยวที่มาเยือน  ที่น่าสนใจ
เพราะมีการผสานความรู้ใหม่ ความรู้เดิม และธรรมชาติที่อยู่ในชุมชน ได้เป็นอย่างดี

 

 


มีการทำ

“ผ้ามัดย้อม” ลายคีรีวง (อยากรู้ต้องไปดูเอง) สีที่ย้อมจะเป็นสีธรรมชาติจาก
ต้นไม้ที่มีอยู่ในหมู่บ้าน  มีสีกว่าพันสีที่ถูกสรรสร้างจากต้นไม้ ใบไม้ ในชุมชน เช่น
ใบมังคุดจะให้สีชมพูอ่อนจนถึงชมพูแก่ (ยืนยันว่าเป็นใบมังคุด ไม่ใช่เปลือกอย่างที่คิด)
เปลือกเงาะให้สีเทา (ไม่ใช่สีแดง ขอบอก) แก่นขนุนให้สีเหลือง (สวยมาก)  และใบหูกวาง
ให้สีเขียว  ยังมีอีกเยอะแต่จำได้ไม่หมด  ลายมัดย้อมเกิดจากการคิดประดิษฐ์อย่างสร้างสรรค์
ด้วยไม้ใผ่และหนังยาง 

 

 

“ผ้ามัดย้อม” หลากสี  หลายลาย  จะถูกตัดเย็บออกมาเป็นกระเป๋า  เสื้อ กางเกง  ผ้าพันคอ
กล่องใส่ของ กระเป๋ามือถือ  แฟ้มเอกสาร  ฯลฯ  ราคาน่าซื้อมาก  คุ้มกับคุณค่า และ
การสร้างสรรค์ของชาวบ้าน  เวลาซื้ออย่าต่อราคานะ ชาวบ้านใจดีลดราคาให้แล้ว พร้อมทั้ง
ใจดีมีของแถมให้ด้วย  



“มังคุด” เป็นอีกเสน่ห์หนึ่งของบ้านคีรีวง ชาวบ้านชวนให้มาเยือนช่วงฤดูฝน เพราะถ้าพัก
ในหมู่บ้าน(แบบโฮมสเตย์) จะได้กินมังคุดที่เก็บเองจากต้น กินเท่าไรก็ได้ ไม่คิดเงิน แต่ขอ
ให้ช่วยเก็บเปลือกมังคุดมาให้เจ้าของด้วย เพราะเปลือกมังคุดจะถูกนำไปทำสบู่และแชมพู
มีสรรพคุณในการรักษาโรคเกี่ยวกับผิวหนังหลายอย่าง (มีขายที่หมู่บ้านและส่งออกด้วย)

 


แต่ช่วงที่ไม่ใช่หน้ามังคุด ไปเมืองคอน ต้องหามังคุดอ่อนเสียบไม้กิน 

มังคุดอ่อนเป็นมังคุดที่ออกนอกฤดูกาลและหล่นก่อนวัย 

ชาวบ้านจะนำมาแกะเปลือก เอาเนื้ออ่อนข้างในแช่น้ำเกลือเพื่อไม่ให้ดำ

แล้วเสียบไม้  ส่งขายให้ตามร้านอาหารที่มีนักท่องเที่ยวแวะเวียนเข้าไป 

ขายได้ราคาดี ตกราวไม้ละ 15-25 บาท (ไม้หนึ่งมี 4-5 ลูก แล้วแต่ขนาด)

ประทับใจบ้านคีรีวง ไม่ลืม

สักวันคงได้กลับไปเยือนอีกครา แล้วพักโฮมสเตย์มังคุด ดูบ้าง

นี่แหละ...เสน่ห์ คีรีวง.

pis.ratana บันทึก

ปี 2551 ไปเยือน