สร้างการเรียนรู้ด้วยแผนที่ความคิด (Concept Map)

โรงเรียนเพลินพัฒนาสนใจการเรียนรู้ที่เน้นให้ผู้เรียนได้เรียนรู้ผ่านประสบการณ์ด้วยการลงมือปฏิบัติ การส่งเสริมให้ผู้เรียนได้สร้างความรู้ผ่านความเข้าใจของตัวเอง และการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ระหว่างกัน

แผนที่ความคิด คือ เครื่องมือสำคัญตัวหนึ่งในการช่วยให้ความคิดแตกขยายสาขา และแสดงตัวให้เห็นได้ชัดเจนขึ้น ทั้งในส่วนที่เป็นภาพใหญ่และในรายละเอียดย่อยๆ ผู้เรียนทุกคนจึงต้องฝึกใช้เครื่องมือตัวนี้ตั้งแต่อยู่ชั้นประถมหนึ่ง และใช้กันเป็นประจำในทุกชั้นเรียน ตัวเด็กเองก็สนุกที่จะสร้างสรรค์ และพัฒนาความคิด ความเข้าใจของตน ออกมาโดยใช้ทั้งภาษาภาพ และภาษาเขียนในการสื่อความ จนกระทั่งสามารถใช้กันได้อย่างคล่องแคล่ว

ด.ช.ธีรเมธ เปรื่องเมธางกูร (ธีม) มัธยมศึกษาปีที่ ๓ โรงเรียนเพลินพัฒนา เจ้าของรางวัลชนะเลิศจากการประกวด Concept Map ในหัวข้อ "เราจะหยุดโลกร้อนได้อย่างไร" ซึ่งจัดขึ้นโดยมูลนิธิอินเทอร์เน็ตร่วมพัฒนาไทย เล่าว่า การเขียน Concept Mapไม่ใช่เรื่องยาก

"ผลงาน Concept Map ที่ส่งประกวดในหัวข้อภาวะโลกร้อน เขียนขึ้นโดยศึกษาหาความรู้เพิ่มเติมจากที่ได้เรียนรู้ในชั้นเรียน ด้วยการดูงานนิทรรศการต่าง ๆ และที่โรงเรียนก็ได้สนับสนุนให้ทำกิจกรรมรณรงค์ลดภาวะโลกร้อนในโรงเรียนด้วย ความคิดบางส่วนก็ได้มาจากการศึกษาเพิ่มเติมจากหนังสือ หรือบางอย่างก็เป็นสิ่งที่รับรู้มาจากคนรอบข้าง ครอบครัว ผู้ปกครอง แล้วจึงเขียนออกมาครับ"

"หลักของ Concept Map ที่ผมเรียนรู้มาคือ เราจะนำมาแค่หัวข้อหรือใจความ สำคัญของเรื่องนั้น ๆ มาใส่เอาไว้ พอเราเห็นหัวข้อเราก็จะนึกถึงเนื้อหาที่อยู่ข้างในได้ สำหรับผม Concept Map เหมือนกับการฝึกกระบวนการคิด และการจัดเก็บข้อมูล ถ้าอ่านหนังสือหรือบทความแล้วได้ทำ Concept Map ก็เหมือนกับได้ ทบทวนความรู้ไปในตัว คิดว่าเป็นเครื่องมือที่ดีมากที่เราสามารถสรุปข้อมูลหนังสือทั้งเล่มให้อยู่ในกระดาษA4 เพียงหน้าเดียว"

ด.ญ.ฐิติรัตน์ สิริภัทรวณิช (ฟ้า) ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๒ โรงเรียนเพลินพัฒนา เจ้าของรางวัลชมเชยจาก เวทีเดียวกัน บอกเล่าถึงการใช้ Concept Map ของตนเองว่า "ปกติใช้ Concept Map กับวิชาที่ต้องสรุปความรู้ เช่นวิชามานุษย์และสังคมศึกษา ธรรมชาติศึกษาและประยุกต์วิทยา การทำ Concept Map ทำให้เห็นข้อมูลความรู้ได้ชัดเจน เข้าใจได้ง่ายขึ้น ถ้าคนที่ไม่ได้ใช้ก็อาจทำให้ สรุปประเด็นในเรื่องนั้น ๆ ได้ช้ากว่า อีกทั้งการทำ Concept Map ยังสนุกกว่าการมานั่งจดทั้งประโยคค่ะ"

       ในการประกวดคราวนี้ มีรางวัลทั้งสิ้น ๖ รางวัล ดังนี้

       รางวัลที่ ๑ : ด.ช.ธีรเมธ เปรื่องเมธางกูร (ธีม) ชั้น ม.๓
       รางวัลที่ ๒ : ด.ญ.มินธิรา ยอดมณฑป (มิ้น) ชั้น ม.๒
       รางวัลที่ ๓ : ด.ญ.ภคมน วนพูนสุข (แนท) ชั้น ม.๒

       รางวัลชมเชย
       ด.ญ.ญาตาวี ตรงในธรรม (เฟินเฟิน) ชั้น ม.๒
       ด.ช.ภคพล ตั้งนันทชัย (ปราณ) ชั้น ม.๒
       ด.ญ.ฐิติรัตน์ สิริภัทรวณิช (ฟ้า) ชั้น ม.๒

       โดยผู้ได้รับรางวัลทั้งหมดมาจากโรงเรียนเพลินพัฒนา