การนิเทศเชิงวัฒนธรรม

          มีผู้บริหารโรงเรียนท่านหนึ่ง เข้ามาปรึกษาบอกว่าต้องการที่จะส่งโรงเรียนเข้าประกวด ขอให้ผมช่วยให้คำแนะนำด้วย

 

          ผมเลยบอกไปว่าผมยินดีช่วยเหลือและให้คำแนะนำ  แต่มีข้อแม้ว่าผู้บริหารต้อง “ใจกว้างและเปิดใจ”   ผู้บริหารท่านนั้นก็ตกลง ผมเลยให้คำแนะนำไป  3 ประเด็น  โดยบอกว่าเป็นการนิเทศเชิงวัฒนธรรมการเรียนรู้ นั่นคือ

 

          1.  ผู้บริหารต้องปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการบริหาร จากรวบอำนาจ มาเป็นกระจายอำนาจ นั่นคือ เน้นการมีส่วนร่วมของคณะครูให้มากที่สุด  หน้าที่ของผู้บริหารเพียงดูแค่ นโยบาย  และ เป้าหมายเท่านั้นก็พอ  ส่วนวิธีการจะทำอย่างไร  ควรมอบให้คณะครู  “คิดเอง ทำเอง  “

 

          2.  ครูต้องปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการเรียนการสอน โดยการ “ใช้คำถาม” ให้มากขึ้น   และ ควรถามนักเรียนรายบุคคล    การใช้คำถามจะมี 2 กรณี

          กรณีแรก  เป็นคำถามที่นำไปสู่ความคิดรวบยอด เช่น วิชา คณิตศาสตร์  ครูต้องใช้คำถามตะล่อมให้นักเรียนตอบไปสู่ความคิดรวบยอดให้ได้

          กรณีที่สอง เป็นคำถามแสดงความคิดเห็น เป็นคำถามปลายเปิด   ให้นักเรียนแสดงความคิดเห็นได้อย่างอิสระ  เพื่อฝึก “กระบวนการคิด” ของนักเรียน

 

          3.  การจัดการเรียนการสอนโดยใช้ “กระบวนการกลุ่ม”  กระบวนการกลุ่มในที่นี้ ไม่ใช้เพียงแค่ให้นักเรียนมานั่งรวมกัน  แล้วแบ่งงานกันไปทำ แต่เป็นกระบวนการกลุ่มเพื่อ “ร่วมแสดงความคิดเห็น” ของทุกคน   โดยเน้นให้ทุกคนได้ใช้ศักยภาพทางความคิด   รวมทั้งคนที่เรียนอ่อน ได้แสดงความคิดเห็นร่วมกันและได้รับการยอมรับจากกลุ่ม   วิธีการพื้นฐานที่จะเตรียมเด็ก  อาจเริ่มจากกิจกรรมศิลปะ   โดยให้เด็กทำกิจกรรมศิลปะชิ้นหนึ่งร่วมกัน “โดยไม่ต้องพูด”  ครูอาจเตรียมสื่อทางศิลปะหลายๆชนิดไว้ให้ หรือให้เด็กต่างคนต่างเตรียมมาเองก็ได้  แล้วมาเข้ากลุ่มทำกิจกรรมร่วมกัน  ใครจะมีส่วนร่วมอย่างไรก็ได้ ทุกคนต้อง “ยอมรับ”  โดยไม่ต้องพูด

 

          ทั้ง 3 หลักการ ผมบอกผู้บริหารท่านนั้นว่า จะเป็นวัฒนธรรมแห่งการเรียนรู้แบบมีส่วนร่วมอย่างเป็นองค์รวม  นั่นคือ ถ้าผู้บริหาร ให้ครูคิดโดยมีส่วนร่วม  ก็จะส่งผลถึง  ครู ก็ให้เด็กเด็กคิดโดยมีส่วนร่วม

 

          แล้ววันหลัง ผมจะติดตามผลมาเล่าให้ฟัง

 

                                               ขอบคุณครับ