วันนี้ที่ทำงานลุงเอกกำลังเปิดสอนหลักสูตรนักเจรจาไกล่เกลี่ย เปิดมาเป็นรุ่นที่สามแล้ว นอกจากเรียนห้าเดือนแล้ว ยังจะต้องลงไปปฎิบัติในพื้นที่จริงอีกสามเดือน ต้องถ่ายวีซีดี หรือสรุปนำเอกสารมาส่ง จึงจะเข้าหลักสูตรวิทยากรเจรจาไกล่เกลี่ยได้ และคนที่มาเข้ารุ่นนี้ได้ต้องผ่านหลักสูตรพื้นฐานความขัดแย้งฯมาก่อนแล้ว

วันนี้ที่ทำงานลุงเอกกำลังเปิดสอนหลักสูตรนักเจรจาไกล่เกลี่ย  เปิดมาเป็นรุ่นที่สามแล้ว  นอกจากเรียนห้าเดือนแล้ว  ยังจะต้องลงไปปฎิบัติในพื้นที่จริงอีกสามเดือน  ต้องถ่ายวีซีดี  หรือสรุปนำเอกสารมาส่ง  จึงจะเข้าหลักสูตรวิทยากรเจรจาไกล่เกลี่ยได้  และคนที่มาเข้ารุ่นนี้ได้ต้องผ่านหลักสูตรพื้นฐานความขัดแย้งฯมาก่อนแล้ว

 

สังคมไทยทุกวันนี้หาแต่เรื่องความขัดแย้งมาสู่ตัวเอง  ครอบครัว  ชุมชน  สังคม  องค์กร และประเทศชาติ 

 

สังคมไทยปัจจุบันเป็นสังคมอัตลักษณ์ และอัตวิบากกรรม  เรียกว่าหาแต่เรื่อง  คดีที่รกศาลทุกวันนี้มีมากกว่าล้านคดี  ในขณะที่มีผู้พิพากษาเพียงสามพันกว่าคน 

 

รัฐธรรมนูญฉบับนี้ก็กำหนดว่า ต้องตัดสินเป็นองค์คณะ  อยากจะเรียกว่าคนร่างเขามองว่าคนไทยนี้มันขี้โกงหนักหนา  แถมปัญญาน้อย  คือเขียนรัดตรึงซะผู้คนกระดิกกระเดี้ยไม่ได้  ผู้เขียนเองต้องมาตีความข้อเขียนของตนเอง  แถมเขียนซะยาวเหยียดอย่างกับว่าคนไทยนี้มันไม่รู้ภาษา  อ่านไม่เข้าใจอะไรทั้งสิ้น  สรุปความไม่ได้  ต้องตีความมันซะทุกเรื่อง

 

วันนี้คดีความจากประชาชนคนธรรมดา  ระหว่างประชาชนกับรัฐ  ยังมีระหว่างรัฐกับรัฐ  ศาลจึงต้องไกล่เกลี่ย  ทำเป็นศูนย์ไกล่เกลี่ยขึ้นมา  จัดการกับเรื่องรกศาล  จะมีการไกล่เกลี่ยคดีต่างๆ เช่นคดีแพ่งอันนี้ทำง่ายตกลงกันได้สองฝ่ายก็จบ  โดยใช้คณะผู้ประนีประนอมที่มาจากผู้มีประสบการณ์และความสมัครใจมาช่วยทำงาน  ทำให้ตกลงกันได้  จนยอมความก็จบไป

 

อีกแบบหนึ่งคือคดีอาญาที่ราษฎรเป็นโจทก์  อันนี้แม้ไกล่เกลี่ยอมความกันได้ก็ยังต้องมีเรื่องกฎหมายมาดำเนินคดีแต่ดีที่สามารถยอมความได้โดยที่ศาลจะลดโทษส่วนหนึ่งให้

 

ส่วนคดีอาญาที่เป็นความผิดอันยอมความได้เช่นคดีเช็ค  อันนี้ไกล่เกลี่ยเสร็จยอมความที่ศาลได้ก็ตัดสินปิดคดีไป

 

ส่วนสุดท้ายคดีอาญาบางฐานความผิดที่ผู้เสียหายมีสิทธิเรียกร้องค่าสินไหมทดแทน สามารถไกล่เกลี่ยโดยความสมานฉันท์ได้  เช่นคดีผิดเกี่ยวกับทางเพศ  คดีอย่างนี้ที่ฟิลิปปินส์มีกระบวนการบัลลังไก  สามารถยอมความได้โดยไม่มีคดีอาญาติดตัว คดีผิดต่อชีวิตและร่างกาย  ขับรถชน  ทำร้ายร่างกาย  ลักทรัพย์  ฉ้อโกงทรัพย์  ก็ไกล่เกลี่ยได้

 

การไกล่เกลี่ยจะเกิดประโยชน์ทั้งสองฝ่าย  แม้ฝ่ายหนึ่งฝ่ายใดจะเสียหายก็ทุเลาลงได้  ปัจจุบันบางจังหวัดมีศูนย์ไกล่เกลี่ยข้อพิพาทชุมชน   เรียกว่าคุยกันในพื้นที่ก่อนนำมาสู่กระบวนการของศาล

 

การไกล่เกลี่ยต้องมีกระบวนการเปิดใจ  ใส่ใจ  รับใจเขามาใส่ใจเรา  ก็คงอย่างที่ชาวเราใน g2k ทำกัน  ใครยังปิดใจตัวเองก็อย่าหวังว่าจะได้ปัญญาความรู้  ก็คงมุดอยู่ในรูของตัวเองต่อไป  นอกจากศึกษาใจแล้วต้องทราบกระบวนการ  ขั้นตอนการไกล่เกลี่ย  อย่ากระโดดผลีผลามเข้าไปใส่ปัญหาคิดว่าแน่  ตายมาหลายรายแล้ว  ต้องแยกคนและสารัตถะออกจากกัน

 

คนเรามีชั้นของความเป็นมนุษย์นั้นต่างกันยิ่งนัก  บางคนเป็นมนุษย์สองขา  บางคนยังเป็นมนุษย์สี่ขา  ดึกดำบรรพ์  ขาดความลึกล้ำความคิด  หากมองลึกปักใจคนแห่งกมลสันดาน(Trait)  นั่นเป็นรากเหง้าแห่งคน  ที่แปรเปลี่ยนไม่ได้ใครแตะนิดกระโดดใส่  อดรนฟังใครพูดจนจบไม่ได้อกมันจะแตก  พวกนี้ต้องแหกอกมาดูว่าใจมันทำด้วยอะไร 

 

ทุกคนมีสันดานของตัวเองครับ  สันดานดี  สันดานเลว  แก้ยากครับ ICEBERG บอกเอาไว้  ตื้นขึ้นมาหน่อยคือส่วนรับการกระตุ้นของคน(Motive) อันนี้ไม่เหมือนกันบางคนบอกอยากให้ลุงเอกรักมากๆทำไง  บอกได้เลยว่าเอาเงินมาให้เยอะๆ  แต่ไม่ใช่หรอกบางคนเป็นอย่างนี้เรียกว่า”พวกเงินนำปัญญาตามไง”  พวกนี้สุดท้ายชีวิตมีแต่ล่มสลาย 

 

บางคนขอใจก็พอเพียงแล้ว  เคยฟังนันทิดาร้องไหม “ขอใจเธอหน่อย”  เพียงแค่ใจของเธอก็เกินพอแล้ว  หวานซึ้งไปไหมนี่ลุงเอกเอ๊ย  ฉนั้นดูคนต้องดูที่ใจเขาต้องการอะไรที่ตรงใจเขา

 

ผ่านขึ้นมาอีกนิดของคนคือ ระบบความคิดของคน(Self Image)บางคนคิดติดแบบปัญหา  สมองสั่งแต่หาเรื่อง  ทำอะไรเป็นต้องเริ่มคิดปัญหาก่อน  อย่างนี้ใครได้ไว้ใช้จะร่ำรวยปัญหา จนปัญญาแก้ไม่หมดครับ 

 

มาถึงวันนี้เหล่าพลพรรค GoToKnow  กำลังนำเอาประสบการณ์มาเผื่อแผ่แจกจ่ายกันไม่มีวันหมด  เราเรียกว่าประสบการณ์ที่มาจากทักษะที่ฝึกฝนมาตลอดชีวิต(Skill)  แต่แน่แท้ว่า  สุดด้านบนคือความรู้ที่มีหลายหมู่เหล่า  เรียบเรียงขีดเขียนไว้เอาไปอ่านไปใช้ในการต่อยอดความคิดตัวเอง  เพียงแต่ว่าอย่าลืมต้องปฎิบัตได้ลุงเอกเห็นนักวิชาการตกเวทีมานักต่อนักแล้วเก่งแต่ตำราหามีปัญญาตัวเองไม่