- การเรียนรู้ที่เกิดจากการเลียนแบบ
ลำดับต่อมา คุณหมออุดม ได้นำเสนอความรู้เรื่องเซลกระจกเงา (mirror cell) ว่าเป็นการเรียนรู้ที่เกิดจากการเลียนแบบ ซึ่งการเรียนรู้จากการเลียนแบบ ไม่ว่าจะเป็นการได้เห็น ได้ยิน ก็ล้วนแต่สร้างให้เกิดความเข้าใจได้ทั้งสิ้น
โดยเฉพาะการเห็นความเชื่อมโยงของเหตุและผลนั้น เป็นกุญแจสำคัญที่ช่วยสร้างให้มนุษย์เกิดความเข้าใจในสิ่งต่างๆ ความไม่เข้าใจเกิดขึ้นก็เพราะไม่สามารถเชื่อมโยงเรื่องต่างๆที่รับรู้ผ่านทวารทั้ง ๕ คือ ตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ ได้นั่นเอง
การรับรู้ในแต่ละวันเกิดขึ้นได้มากมาย หากเทียบเป็นเปอร์เซ็นต์แล้ว เราจำสิ่งต่างๆที่ผ่านเข้ามาในการรับรู้ของเราได้เพียง ๑ % เท่านั้น คุณหมอยกตัวอย่างประกอบว่า ตอนที่เราขับรถอยู่บนถนนนั้น มีรถยนต์มากมายที่ขับอยู่บนถนน แต่เราจะจำรถได้เพียงบางคันเท่านั้น
เมื่อรู้อย่างนี้แล้วคุณครู และผู้ใหญ่ทั้งหลายจะทำอย่างไรให้การเรียนการสอนของเรา เข้าไปอยู่ในความจำส่วนที่เป็น ๑% ที่สมองจะจำได้ ไม่ใช่ส่วนของ ๙๙ % ที่ทิ้งไป
“We are who we are because of what we have learned and remember” เป็นข้อค้นพบของนักวิทยาศาสตร์ รางวัลโนเบลท่านหนึ่ง ที่สะกิดให้ผู้ฟังเกิดการมองใหม่ และเห็นความจริงบางอย่างว่าตัวเราเป็นผลของสิ่งที่เราได้เรียนรู้ และเลือกที่จะจดจำเอาไว้นั่นเอง
- คุณภาพของความคิด
นอกจากนั้นก็ยังได้รู้ว่า คุณภาพของความคิดของเรายังเกิดจากโครงสร้างของสมอง และการที่สิ่งที่ได้เรียนรู้เอาไว้ถูกเรียกไปใช้งานบ่อยๆ และที่เป็นก้าวกระโดของคุณภาพก็คือ การคิดแบบไม่แยกส่วนนั่นเอง เนื่องจากความคิดเป็นทักษะที่ต้องการการฝึกฝน และการทำซ้ำไม่ต่างจากทักษะอื่นๆ
คุณภาพของความคิดนั้น ขึ้นอยู่กับปริมาณของความคิดที่คิดได้ และการคิดเป็นก็เกิดได้จากการเอาทุกอย่างที่คิดได้มาเชื่อมโยงกันอย่างเป็นระบบ ซึ่งเป็นการคิดแบบเป็นองค์รวมที่มาจากทุกส่วนของสมอง = การนำความคิดมาเชื่อมโยงกันสามารถสร้างคุณภาพใหม่ให้ความคิดได้
เราอยากให้เด็กๆฉลาด แต่ต้องมีปัจจัยอื่นๆด้วยนะคะ เช่น ความมีวินัยในตนเอง
ความรับผิดชอบต่อหน้าที่ ความมีมานะอดทน และทักษะทางสังคม เป็นต้น
หลานดิฉัน อายุ1ขวบ 7เดือนแล้ว เป็นคนค่อนข้างมีระเบียบค่ะ เช่น ไปเที่ยวมา เขาจะชี้ให้พี่เลี้ยงเก็บรองเท้าเขาในตู้ หรือเขาวิ่งไปเก็บเอง
เศษกระดาษตกที่พื้น จะให้พี่เลี้ยงเก็บให้หมด บนโลกทานข้าวของเขา ถ้ามีอะไรหก เขาจะไม่ทาน จะให้คนเลี้ยงเช็ดให้สะอาดก่อน
คุณวิมลศรี ว่าเป็นเพราะอะไรคะ
อาจจะเป็นว่า ที่บ้าน ค่อนข้างระเบียบหรือเปล่า เขาเลยเลียนแบบคะ จริงๆ ก็ไม่ได้สอนอะไรมาก เหมือนกับ เป็นนิสัยเด็กเอง
ส่วนเรื่องความอดทน สอนเขาให้รูจักการ รอ บ้าง
และทักษะทางสังคม มีไปให้เล่นตามPlay Groups ได้ผลค่ะ เข้ากับคนอื่นๆได้ดี ไม่กลัวคนแล้ว ไม่เหมือนตอนก่อนขวบ เห็นคนแปลกหน้าในLiftก็ร้องไห้
บนโต๊ะทานข้าวของเขา ถ้ามีอะไรหก
ขอโทษค่ะ
นิสัยละเอียดอ่อนอย่างนี้ เด็กๆซึมซับได้เองจากคนรอบข้างโดยไม่ต้องสอนค่ะ เพราะการกระทำมีค่ากว่าคำพูด และ "เด็กจะเป็นอย่างที่เราเป็นมากกว่าที่เราบอกให้เขาเป็น" ค่ะ
สำหรับเด็กที่ไม่มีพี่น้องอาจต้องเพิ่มเรื่องการให้เขาได้ไปใกล้ชิดกับญาติๆในวัยใกล้เคียงกันมากหน่อย เพื่อให้เขารู้จักการให้ การรับ และการแบ่งปัน การเสียสละ ที่เป็นการให้จากใจโดยไม่ต้องการเหตุผล ที่จะปลูกฝังให้เขาเติบโตไปเป็นผู้ใหญ่ที่มีความกล้าหาญทางจริยธรรม และมีจิตอาสา ซึ่งเป็นสิ่งที่ต้องการอย่างมากในสังคมปัจจุบันค่ะ :)