หลังจากการประชุมสัมมนานักส่งเสริมการเกษตร ประจำเดือนในสายที่ 1 ในช่วงเช้า และต่อเนื่องจนถึงประมาณ 14.00 น.  (ลิงค์อ่านบันทึกของช่วงเช้า)  นักส่งเสริมการเกษตรที่เข้าร่วมสัมมนา ได้เดินทางเข้าศึกษาดูงานการผลิตพืชผักภายในตำบลคลองพิไกร อำเภอพรานกระต่าย เป็นของดีที่ทีมงานได้ค้นหาและนำมาแลกเปลี่ยนเรียนรู้ เพื่อการพัฒนากระบวนการส่งเสริมการผลิตพืชปลอดภัยของจังหวัดกำแพงเพชร (ลิงค์)

          การศึกษาดูงาน ได้เริ่มต้นโดยคุณขวัญเรือน ใจใหม่ ได้เล่าถึงสภาพการผลิตผักของกลุ่ม ซึ่งเป็นกลุ่มเกษตรกรที่ผลิตผักจำหน่ายเป็นอาชีพหลัก  ผ่านการเรียนรู้ในกระบวนการโรงเรียนเกษตรกร ปัจจุบันมีสมาชิกที่ผลิตผักปลอดภัย จำนวน 20 คน  และขณะนี้คุณขวัญเรือน  ใจใหม่ ได้ยกระดับการผลิตสู่การผลิตพืชอินทรีย์ โดยได้ดำเนินการเข้าสู่การผลิตพืชอินทรีย์ประมาณ 9 เดือนเศษแล้ว  และได้บอกถึงมูลเหตุที่ทำให้หันมาดำเนินการผลิตพืชผักอินทรีย์ เนื่องจากต้องการผลิตอาหารที่ปลอดภัยให้กับผู้ปริโภค และเพื่อรักษาสุขภาพของคนผลิตและสิ่งแวดล้อม อีกทั้งยังได้สรุปว่า ถ้าเกษตรกรจะทำการผลิตจะต้องมีคุณสมบัติหรือหลักการ ดังนี้

  1. ต้องมีความตั้งใจจริง คือใจต้องมาก่อน
  2. เริ่มต้นกระบวนการจากการผลิตพืชปลอดภัยก่อน เช่น ลดการใช้สารเคมี ให้อยู่ในระยะที่ปลอดภัย และลดปุ๋ยเคมี เป็นต้น
  3. ต้องเข้าใจและยอมรับผล ว่าในช่วงต้นๆ รายได้และผลผลิตจะลดลง
  4. ต้องศึกษาและค้นหาความรู้อยู่เสมอ

         นอกจากนั้นกลุ่มเกษตรกรที่มาร่วม ลปรร. เช่น ผู้ใหญ่บ้าน สมาชิก อบต.ได้เล่าประสบการณ์ และความคิดเห็น ซึ่งเป็นข้อคิดเห็นที่ดี คือ

  • การเริ่มต้นทำเกษตรอินทรีย์หรือพืชปลอดภัย ควรเริ่มกิจกรรมการลดปุ๋ยเคมีก่อน โดยหันมาใช้ปุ๋ยคอก/ปุ๋ยหมักทดแทนให้มากขึ้น
  • การเลิกใช้ยาฆ่าหญ้า ในระยะเริ่มต้นวัชพืช / หญ้าจะขึ้นมาก
  • การใช้ปุ๋คอกโดยเฉพาะขี้วัว จะทำมีหญ้าขึ้นมาก ดังนั้นถ้าจะใช้ปุ๋ยคอกจากขี้วัว ต้องนำมาหมักก่อน
  • การผลิตพืชปลอดภัยบางคนจะขาดทุนในระยะแรกๆ ต้องร่วมมือกันในการทำการผลิตและการจำหน่าย จะทำให้อยู่ได้

          หลังจากนั้น นักส่งเสริมการเกษตร ได้ลงแปลงศึกษากระบวนการผลิตพืชอินทรีย์ และแปลงผลิตผักปลอดภัยของกลุ่มเกษตรกร บรรยากาศดูจากภาพถ่ายต่อไปนี้ครับ

  • นักส่งเสริมการเกษตรศึกษาดูกระบวนการผลิตพืชอินทรีย์ของเกษตรกร (แปลงนี้มีทั้งพืชผัก/ไม้ผล) และแลกเปลี่ยนประสบการณ์กับเกษตรกรเจ้าของแปลง คือคุณขวัญเรือน  ใจใหม่

   ลงแปลงพืชอินทรีย์     แลกเปลี่ยนเรียนรู้กับเกษตรกร

 

  • ศึกษาดูงานแปลงพืชผักปลอดภัย ซึ่งอยู่ในบริเวณใกล้เคียงกัน มีการใช้กับดักกาวเหนียว การปลูกดอกดาวเรืองไล่แมลง การผลิตปุ๋ยหมัก เป็นต้น

                                          ดูแปลงพืชปลอดภัย

 

  • AAR ของนักส่งเสริมการเกษตร หลังจากการแลกเปลี่ยนเรียนรู้กับเกษตรกรแล้ว

                                          การทำ AAR หลังการศึกษาดูงาน

          รายละเอียดของ AAR  แยกบันทึกอีกบันทึกหนึ่ง  ในระหว่างการ AAR เกษตรกรเจ้าของแปลงได้ร่วมฟังด้วย และคุณขวัญเรือน  ได้ให้ข้อคิดสะกิดใจถึงเส้นทางสายพืชปลอดภัย/อินทรีย์ว่า " การให้รางวัลในคนเมื่อทำสำเร็จแล้ว ไม่ดีใจเท่ามีคนคอยยื่นผ้าเย็น/น้ำเย็นให้ระหว่างทาง"  นักส่งเสริมการเกษตรทุกคนฟังแล้ว คงเห็นพ้องต้องกันว่า "กระบวนการทำงานในรูปแบบเดิมๆ คงถึงเวลาต้องปรับกระบวนการทำงานกันใหม่ได้แล้ว"

          เป็นอีกกิจกรรมหนึ่งที่ทางทีมงานได้ดำเนินการ โดยนำของดีมา ลปรร.สู่เพื่อนๆ นักส่งเสริมการเกษตร หวังไว้ว่าสิ่งดีๆ เหล่านี้จะถูกนำไปปรับใช้ในแต่พื้นที่ต่อไป บันทึกมาเพื่อการ ลปรร.ครับ

วีรยุทธ  สมป่าสัก 21/02/49