มาเริ่มต้นกับโครงงานวิทยาศาสตร์

จะเริ่มต้นสอนให้ผู้เรียนทำโครงงานวิทยาศาสตร์ได้อย่างไร

     ขั้นแรก..........คุณครูต้องฝึกให้ผู้เรียนช่วงชั้นที่ 2    (รวมกลุ่ม 3 คน) ช่วยกันคิด " ตั้งคำถาม " ที่ผู้เรียนสนใจจะศึกษาค้นคว้า       อย่างน้อย 10 คำถาม ตัวอย่างเช่น 

  • น้ำซาวข้าวสามารถนำมาทำความสะอาดกระจกใสได้หรือไม่
  • แม่น้ำเน่าเสียเกิดจากสาเหตุอะไร
  • ถ่านไม้สามารถนำมาดับกลิ่นในตู้เย็น หรือตู้เสื้อผ้าได้หรือไม่
  • ต้องการปอกเปลือกมะเขือเทศให้ง่าย จะทำอย่างไร
  • วิธีรักษากลิ่นฉุนและรสเผ็ดของพริกไทย
  • เราจะทราบได้อย่างไรว่าไข่ฟองไหนดี ฟองไหนเสีย
  • วิธีเผามันเทศทั้งหัวให้สุกเร็ว จะทำอย่างไร
  • ถ้าไฟฟ้าเกิดดับกระทันหัน หากไม่มีตะเกียงและเทียนไขจะหาสิ่งใดแทนได้บ้าง
  • ใบเตยสามารถนำมาดับกลิ่นในตู้เสื้อผ้าได้หรือไม่
  • ใบข่อยสามารถนำมาใช้แทนแปลงสีฟันได้หรือไม่

     ขั้นที่ 2...........คุณครูให้ผู้เรียนคิดตอบคำถามที่ต้องการศึกษาค้นคว้าด้วยตนเอง หรืออาจสอบถามจากพ่อแม่ ผู้รู้ หรือค้นคว้าจากหนังสือหรือจาก Internet  ตัวอย่างคำตอบของผู้เรียนระดับ ช่วงชั้น 2 อาจเป็นดังนี้

  • ได้  เพราะน้ำซาวข้าวสามารถกำจัดคราบสกปรกได้
  • แม่น้ำเน่าเสียเกิดจากการกระทำของมนุษย์ เช่น ทิ้งขยะลงแม่น้ำ
  • ได้ เพราะถ่านไม้สามารถดูดกลิ่นเหม็นได้
  • ใช้ส้อมเสียบมะเขือเทศแล้วจุ่มลงในน้ำร้อน
  • เก็บพริกไทยไว้ในภาชนะที่ปิดสนิทแล้วนำไปใส่ในตู้เย็น
  • นำไข่ใส่ลงในถ้วยน้ำเย็น ไข่จะจม ถ้าไข่เสียไข่จะลอย
  • ใช้ตะปูตัวโต ๆ ที่สะอาดเสียบเข้าไปในหัวมัน 2-3 ตัว
  • นำน้ำมันพืชสำหรับทำอาหาร มาใส่ถ้วยเล็ก ๆ แล้วนำเชือกใส่ลงไปในถ้วยให้ปลายเชือกโผล่ออกมา  จุดไฟแล้วนำไปวางหน้ากระจกเงา  จะทำให้มีแสงสว่างมากขึ้น
  • ได้  เพราะใบเตยมีกลิ่นหอมจึงดับกลิ่นได้
  • ได้  เพราะใบข่อยสามารถทำให้ฟันขาวสะอาดได้

           หมายเหตุ

         การฝึกให้ผู้เรียนตั้งคำถามใน ขั้นแรก และ 2 สำหรับผู้เรียนช่วงชั้นที่ 1 อาจใช้วิธีกำหนดสถานการณ์ให้ผู้เรียนฝึกตั้งคำถาม     และตอบคำถาม ดังนี้

     ..........ครูกำหนดสถานการณ์ที่สนใจและเหมาะสมกับผู้เรียน และให้ผู้เรียนฝึก......คิดตั้งคำถาม และ คิดหาคำตอบ (กลุ่ม 3 คน) ตัวอย่างเช่น

     " เด็กชายต้นไม้.....สังเกตว่า  ต้นกุหลาบที่บ้านมีแมลงมากัดกิน จึงอยากจะนำพืชสมุนไพรมาใช้กำจัดศัตรูพืชแทนยาฆ่าแมลงซึ่งเป็นสารเคมี  โดยไปศึกษาจากพ่อแม่ ปู่ย่า ตายาย "

     ขั้นที่ 3 ............คุณครูให้ผู้เรียน เลือกคำถามที่สนใจมากที่สุด มา 1 เรื่อง  และตั้งชื่อเรื่องที่ต้องการศึกษา หรือ  การฝึกตั้งชื่อโครงงาน วิทยาศาสตร์  (เอาให้น่าฟัง  น่าคิด น่าติดตาม.........นะคะ)

           วันนี้เอาไว้แค่นี้ก่อนนะคะ.......งานเยอะค่ะช่วงนี้.......พบกันใหม่ตอนที่ 3...........เมื่อเลือกเรื่องที่สนใจจะทำโครงงาน และตั้งชื่อโครงงานที่กิ๊บเก๋..........ได้แล้ว  ต่อไปเราจะออกแบบการทดลองกันอย่างไร.........