ยิ่งไปกว่านั้นคือ ประโยชน์ที่ลูกศิษย์ได้รับจากการจัดการความรู้ของคุณครูของพวกเขาเอง


 

         การจัดงานมหกรรมตลาดนัดการจัดการความรู้ 4 ภูมิภาค ของโครงการวิจัยและพัฒนานวัตกรรมการเพิ่มประสิทธิภาพขององค์กรทางการศึกษาด้วยการจัดการความรู้ หรือ EdKM) ชื่อก็บอกอยู่แล้วว่า 4 ภูมิภาค ดังนั้นงานนี้จึงถูกแบ่งจัดขึ้นเป็น 4 จุด ซึ่งจุดสุดท้ายคือของภาคใต้ ทราบจากน้อง “JasmiN” กัลยาณมิตรใหม่ว่าเป็นวันเสาร์-อาทิตย์ที่ 4-5 ส.ค.ที่จะถึงนี้

         พวกเราอยู่ในโซนไหนก็จะได้เข้าร่วมแลกเปลี่ยนกันลำพังในภาคนั้น น่าเสียดายเหมือนกันที่ต่างภาค ไม่มีโอกาสได้ร่วมแลกเปลี่ยนกันบ้าง งานนี้ยังไม่ปิดฉากลงเพราะจุดสุดท้ายยังไม่ได้เริ่ม แต่เท่าที่ดิฉันเองมีโอกาสเป็นพิเศษที่ได้ไปเมียงมองในจุดภาคอีสาน ก่อนที่จะเป็นตัวจริงในภาคกลาง จึงถือเป็นโชคดีที่ได้รับประสบการณ์ในการเข้าร่วมงานถึงสองแห่ง มาถ่ายทอดมุมมองและประสบการณ์ที่ได้รับ

         ที่ผ่านมาสังเกตได้ว่า วงการศึกษาโดยเฉพาะในส่วนของการศึกษาขั้นพื้นฐานนั้น เราเริ่มต้นจัดการความรู้กันช้ากว่าวงการอื่น อาจเป็นเพราะผู้คนส่วนใหญ่ยังรู้และเข้าใจในเรื่องการจัดการความรู้ไม่ถ่องแท้เท่าที่ควร ยิ่งหน่วยงานใหญ่การขยับเนื้อขยับตัวก็ยิ่งทำได้ช้า พวกเราหลาย ๆ คนก็ยังติดกรอบ ติดหลักการ หนำซ้ำบางคนยังติดอัตตา ยิ่งทำให้ KM ขาดเสน่ห์จนหลายคนไม่เข้าใจและถอยหนี

         ดิฉันมองภาพของการนำเสนอผลการจัดการความรู้ในองค์กร ของสมาชิกแต่ละหน่วยงานในโครงการ EdKM แล้วมองเห็นหนทางที่สดใสของการจัดการความรู้ในวงการศึกษาระดับขั้นพื้นฐานอย่างเรา ความสำเร็จที่สามารถจัดการความรู้ของครูไปสู่การพัฒนาตัวเด็กได้

         ในงานที่จัด ณ จุดภาคอีสาน ดิฉันได้มีโอกาสแลกเปลี่ยนและร่วมเรียนรู้ไปกับ ผอ.ศักดิ์เดช กองสูงเนิน ผู้อำนวยการโรงเรียนเทศบาล 4 (เพาะชำ) จ.นครราชสีมา ท่านพาคณะครูร่วมกันแลกเปลี่ยนเรียนรู้โดยใช้เครื่องมือ KM ที่โครงการวิจัยฯ นำมาขยายผล จนกระทั่งคุณครูในแต่ละกลุ่มสาระเก็บเล็กผสมน้อยเทคนิควิธีการสอนดี ๆ จากแต่ละคนได้เป็นรูปแบบการสอนตามธรรมชาติวิชาแต่ละกลุ่มสาระ เป็นนวัตกรรมเทคนิควิธีการนำไปใช้จัดกิจกรรมการเรียนรู้ให้กับผู้เรียนได้อย่างน่าสนใจ ในวงรอบต่อไปของการเข้าร่วมโครงการวิจัยฯ นี้ เราคงได้พบเห็นสิ่งดี ๆ ที่เป็นประโยชน์ต่อการจัดการเรียนรู้อีกหลายอย่างจากสถานศึกษาแห่งนี้

         เพชรเม็ดงามอีกแห่งหนึ่งของภาคอีสาน คือ โรงเรียนบ้านเม็กดำ จ.มหาสารคาม นำโดย ผอ.ศักดิ์พงษ์ หอมหวน ที่มีการจัดการความรู้บนแนวทางการจัดประสบการณ์การเรียนรู้ให้กับผู้เรียนผ่านแหล่งเรียนรู้และภูมิปัญญาในท้องถิ่นของตนเองได้อย่างน่าชื่นชม ผลงานการจัดการความรู้เพื่อนำไปจัดการเรียนรู้แบบใช้ได้จริงในชีวิตจริงของเด็ก ๆ พวกเราคงได้รับรู้มาบ้างแล้วผ่านการบอกเล่าของชาวบล็อกบางท่าน อาทิ อ.ขจิต อ.แผ่นดิน ฯลฯ

           ในส่วนของชาวสุพรรณฯ ที่มีโอกาสได้ไปร่วมงานนั้น เริ่มจาก….

           โรงเรียนบรรหารแจ่มใสวิทยา 1 องค์กรที่เพียบพร้อมด้วยบุคลากรที่มีคุณภาพ และมากด้วยความสามารถ ได้จัดการความรู้ของครูในโรงเรียน จนสามารถรวบรวมเทคนิควิธีการสอนดี ๆ จากคุณครู นำมาจัดการเรียนรู้แบบบูรณาการ หล่อหลอมผู้เรียนมุ่งสู่ความฝันได้สำเร็จตามเป้าหมายของโรงเรียน…

           โรงเรียนอู่ทอง แม้จะเป็นโรงเรียนที่มีคุณครูมากที่สุด แต่ก็ไม่เป็นปัญหาต่อคุณอำนวยผู้แข็งขันทุกท่านของโรงเรียนแห่งนี้ จัดการความรู้ครูแต่ละกลุ่มสาระตามประเด็นหัวปลาที่โรงเรียนตั้งเป้าในการพัฒนา นั่นคือ การจัดกิจกรรมการเรียนรู้ที่ทำให้ผู้เรียนมีคุณภาพ จุดเด่นของโรงเรียนคือการสร้างเครือข่ายนักเรียนและเครือข่ายผู้ปกครองเป็นทัพหนุนในการจัดกิจกรรมส่งเสริมคุณภาพผู้เรียน…

            โรงเรียนบางลี่วิทยา ผู้โดดเด่นเรื่องเพลงพื้นบ้าน สร้างลูกศิษย์ลูกหาที่มีลีลาการร้องรำตามลีลาของเพลงอีแซวรุ่นแล้วรุ่นเล่า ไม่ได้โดดเด่นเฉพาะเรื่องเพลงพื้นบ้าน ยังมีบุคลากรระดับแนวหน้าในเรื่องไอทีหลายท่าน เห็นได้ชัดเจนจากท่านผอ.โรงเรียน ซึ่งที่นี่เขามุ่งจัดการความรู้เพื่อนำเทคนิควิธีการสอนเด็ด ๆ ของคุณครูแต่ละท่านนำมาผสมผสานต่อยอดนำไปจัดกิจกรรมการเรียนรู้เพื่อยกระดับผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนให้กับลูกศิษย์…

           โรงเรียนบ้านสระกระโจม มาแบบไม่ยึดติดกระบวนการ หรือเครื่องมือ พุ่งเป้าไปที่หัวใจหลักในการจัดการความรู้ พาลูกศิษย์แลกเปลี่ยนวิธีเรียนเก่ง นำไปเผยแพร่ให้เพื่อน ๆ พากันเรียนรู้หยิบฉวยวิธีเรียนที่เหมาะกับตัวเอง และขณะเดียวกันคุณครูก็พากันตั้งวง KM วิธีการสอนให้เด็ก ๆ เรียนเก่งในทุกสาระการเรียนรู้ไปด้วย เห็นผลทันตาในผลการแข่งขันความเป็นเลิศทางวิชาการของเขตพื้นที่ฯ ผลงานน่าสนใจจนทราบว่ามีบริษัทเอกชนมาทาบทามผลงานการจัดการความรู้ของโรงเรียนไปเผยแพร่…

           โรงเรียนวัดยางสว่างอารมณ์ เป็นโรงเรียนขยายโอกาสขนาดเหมาะ ๆ ทั้งจำนวนครูและจำนวนนักเรียน ที่จะพากันจัดการความรู้ได้อย่างสบาย ๆ นอกจากจะมีผลงานการจัดการความรู้ครู นักเรียนแล้ว ยังมี KM ผู้ปกครองร่วมด้วย ทั้งหลายทั้งปวงมุ่งสู่การปลูกฝังความดีให้แก่ผู้เรียนอย่างยั่งยืน ทราบว่าได้รับความร่วมมือช่วยเหลือเป็นอย่างดีจากทุกฝ่ายในการจัดการความรู้ น่าชื่นชม…

           โรงเรียนวัดท่าไชย (ประชานุกูล) เป็นโรงเรียนที่มีผลงานการจัดการความรู้ได้โดดเด่นอีกแห่งหนึ่ง ที่ทั้งผู้บริหาร ครู และชุมชน ร่วมไม้ร่วมมือกันอย่างขันแข็ง จัดการความรู้กันหลายรอบในช่วงแรก ๆ จนกัดไม่ปล่อยในเรื่องการล้วง-ควักเทคนิควิธีสอนเด็ด ๆ จากคุณครูแต่ละท่านในโรงเรียนนำมาต่อยอดพัฒนาเพื่อส่งเสริมการอ่านของนักเรียนโดยใช้บัตรคำอิเล็กทรอนิกส์ นวัตกรรมที่เป็นสื่อซึ่งโรงเรียนใช้จนได้ผลแล้ว…

           ผลพวงทั้งหลายที่นำความชื่นใจมาให้นี้ มิได้หมายถึงการนำพาให้คุณครู ผู้บริหารโรงเรียน ที่เข้าร่วมโครงการวิจัยฯ ทั้ง 6 โรงเรียนรู้จักการจัดการความรู้แล้ว แต่ยิ่งไปกว่านั้นคือ ประโยชน์ที่ลูกศิษย์ได้รับจากการจัดการความรู้ของคุณครูของพวกเขาเอง

          แม้ในขณะนี้ดิฉันจะยังรู้สึกชื่นชมไปกับสมาชิกในโครงการวิจัยฯ แต่ก็ยังมีความกังวลอยู่บ้างในเรื่องปกติวิสัยของคนการศึกษา นั่นคือเกรงว่าบางคน บางกลุ่มจะยึดติดอยู่กับเครื่องมือ (เครื่องมือ KM ที่โครงการวิจัยฯ ใช้) ซึ่งอาจมีผลต่อการทำ KM แบบขาดเสน่ห์ จนกระทั่งอาจเกิดความเบื่อหน่ายได้ ว่าถึงเรื่องเสน่ห์ ดิฉันก็มีมุมมองของงานมหกรรมฯ ครั้งนี้อยู่เหมือนกันว่า รู้สึกอึดอัดต่อรูปแบบการจัดงานที่เป็น format เดียวกันในการนำเสนอบนเวทีอยู่เหมือนกัน จึงทำให้มหกรรมฯ ครั้งนี้มีเสน่ห์น้อยลงไปนิ๊ดนึง…(รู้สึกอย่างนี้…อาจเป็นเพราะได้ไปร่วมงานถึงสองครั้งก็เป็นได้ค่ะ)

          ขอขอบพระคุณคณะวิจัยทุก ๆ ท่าน นำโดยท่านดร.สุวัฒน์  เงินฉ่ำ (ตอนนี้พวกเราแอบตั้งฉายาให้ท่านว่า “พระอาจารย์” ค่ะ) ที่ให้ความช่วยเหลือ ดูแล ประคับประคองพวกเรามาได้ครึ่งทางเช่นนี้แล้ว คงอีกไม่นานที่ทางคณะฟื้นตัว หายเหนื่อยจากการจัดงาน ณ จุดสุดท้ายแล้ว ท่านคงมาเยี่ยมเราในไม่ช้านี้ เพื่อร่วมกันสานต่ออีกครึ่งทางที่เหลือ…ขอบพระคุณค่ะ