เรารู้มาแล้วว่า "ระบบ" ใดๆจะประกอบขึ้นด้วย (๑) "หน่วย" ตั้งแต่สองหน่วยขึ้นไป (๒) หน่วยเหล่านั้นต้อง "สัมพันธ์กันและกันเป็นเครือข่าย" (๓) เกิดเป็น "หน่วยใหม่หนึ่งหน่วย" (๔) หน่วยใหม่นี้ "ใหญ่กว่าเดิม" และ (๕) หน่วยใหม่นี้ "มีคุณสมบัติใหม่แปลกไปจากเดิมบ้าง"
ดังนั้น ถ้าเราอยากรู้ว่า (๑)ระบบใดประกอบด้วยหน่วยอะไรบ้าง (ตัวแปร) (๒) แต่ละหน่วยโยงใยกันเป็นเครือข่ายอย่างไร (ความสัมพันธ์) (๓) เครือข่ายนั้นมีกิจกรรมโดยรวมเป็นประการใด (กระบวนการ) (๔)ผลของกิจกรรมเป็นประการใด (ผลผลิต) (๕) ผลผลิตนี้ไปกระทบกับสิ่งแวดล้อมของระบบนั้นอย่างไรบ้าง (กระทบต่อสิ่งแวดล้อม) (๖)ผลกระทบนี้และสิ่งแวดล้อมกระทบต่อระบบนี้อย่างไรบ้าง (สิ่งป้อนเข้าระบบ) ฯลฯ แล้ว เราจะต้อง ค้นหาคำตอบปัญหาเหล่านี้ และการค้นหาคำตอบเหล่านี้ ก็คือ "การวิจัย" ครับ
วิธีการวิจัยที่ "จำเป็น" สำหรับตอบคำถามเหล่านั้นก็คือ "การวิจัยเชิงสำรวจ" "การวิจัยเชิงการสังเกต" "การวิจัยเชิงสหสัมพันธ์" และ "การวิจัยเชิงทดลอง" ครับ
ท่านผู้อ่านคงจะเห็นแล้วนะครับว่า ระบบ เกี่ยวข้องกับการวิจัยอย่างไร
นี่ว่าด้วยหลักการทั่วๆไป ยังไม่มีตัวอย่างครับ
ดร. ไสว เลี่ยมแก้ว
แห จัดเป็นตัวอย่างได้ดีในกรณีนี้ (ข่าย แนท หรือ กัด ก็ได้)...
คิดว่า อาจารย์คงจะรู้จัก แห ...ด็กรุ่นใหม่บางคนไม่รู้จัก ...
แห ถักทอขึ้นมาจาก ด้าย... ซึ่แต่ละ ปม ที่ถูกถักทอขึ้นมาจะมีเส้นด้ายเชื่อมโยงไปยังปมอื่น....ซึ่งพอจะขยายความตามหัวข้อที่อาจารย์เสนอมาดังนี้...
๑. หนึ่งหน่วย ก็คือ หนึ่งปม
๒.ความสัมพันธ์ ก็คือ การที่ด้ายจากปมหนึ่งโยงไปยังอีกปมหนึ่ง
๓. เกิดเป็นหน่วยใหม่ ก็คือ ตา (แห) ซึ่งมีสี่ปม โดยมีด้ายโยงถึงกันเป็น หนึ่งตา
๔. หน่วยใหม่ที่ใหญ่กว่าเดิม ก็คือ ตา (แห) ใหญ่กว่า ปม (แห)
๕. คุณสมบัติที่แปลกไป ก็คือ ตาจะมีช่องว่าง ซึ่งปมไม่มี
เจริญพร
ครับ ในแง่ของความหมายที่ว่า หน่วยต่างๆโยงใยกันและกันไปมาถึงกันทั้งระบบ เป็นเครือข่าย แล้ว มักจะเปรียบเทียบกับ ใยแมงมุม ตาข่าย แห หรือ สุ่ม กันครับ เหมือนกับที่พระคุณเจ้ากรุณาเพิ่มเติม