สรุปว่าหลักการเศรษฐกิจพอเพียงนั้น ไม่เฉพาะมนุษย์เท่านั้นที่สมควรนำมาปฏิบัติ แม้แต่สัตว์หรือพืชก็ควรจะมีความพอประมาณพอเหมาะพอควรแห่งตน แม้แต่เรื่องหัวใจ

 

ที่หน้าห้องครัวมีมะยมต้นหนึ่ง เกิดขึ้นเองโดยบังเอิญเพราะมีใครทำเมล็ดหล่นไว้ เผลอไม่กี่ปีก็เจริญเติบโตแผ่กิ่งก้านสาขา เป็นร่มครึ้มให้อาศัยนั่งตำน้ำพริก นั่งเล่น นั่งชิมอาหารใต้ร่มมะยมที่มีแสงรำไรนี้ ตามธรรมเนียมของภูมิปัญญาไทยโบราณ มีอุบายแยบยลดึงคนให้สนใจปลูกต้นไม้ โดยเอาชื่อบวกกับคุณลักษณะที่เหมาะสมกับตำแหน่งปลูก เช่น ชวนให้ปลูกมะยมเพื่อให้ได้รับความนิยม ชวนปลูกขนุนเพื่อให้มีคนมาหนุนนำค้ำจุน เอ๊ะตรงนี้เข้าท่า สาวๆที่พลาดขบวนต่องแต่งน่าจะปลูกขนุนเป็นร้อยต้น เผื่อเสริมบุญมาวาสนาส่งจะได้มีหนุ่มมาห้อมล้อมขอบัตรคิวจีบสะบั้น 

ปีนี้มะยมต้นที่ว่า ออกผลเต็มไปทุกกิ่งก้าน แข่งกันเกาะกิ่งลูกเล็กเล็กลูกใหญ่เห็นแล้วเกิดความรู้สึกว่าเมืองไทยอุดมสมบูรณ์เหลือเกิน แค่มีมะยมต้นเดียวก็กินกันไม่หวาดไม่ไหว ผศ.ดร.ภาวดี ภักดี คณะเกษตรศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น เดี่ยวมือหนึ่งด้านถ่ายภาพประจำก๊วน ช่วยเรียกน้ำย่อย.. เห็นด้วยมากๆ เลยค่ะ ปลูกมะยมไว้ชานบ้าน เก็บลูก เก็บยอดสะดวกดีค่ะ ชอบทานใบอ่อนมะยมกับลาบ กับส้มตำค่ะ อร่อย แหนมที่ห่อด้วยใบมะยมก็อร่อยค่ะ..อื้อ...เปรี้ยวปากแล้วค่ะ 

 นี่เป็นตัวอย่างบางมุมของเศรษฐกิจพอเพียง ถ้ามองอะไรให้เพียงพอมันก็เห็นความพออยู่พอกินพอประมาณ และมีภูมิรับประกันว่ามันแซบหลาย แต่เจ้ามะยมต้นที่ว่านี่สิครับ

  • ปีนี้ไม่รู้เกิดใจดีอะไรขึ้นมา กลายเป็นแม่ลูกดก
  • แต่ละกิ่งติดผลเป็นพวงเบียดเสียดกันแน่นเต็มกิ่งเต็มต้น
  • ทั้งที่ที่ไม่ได้รดน้ำใส่ปุ๋ย
  • คงเพราะได้ยินคนคุยกันมั๊ง ก็เลยใจดีออกผลเยอะ
  • ผมตั้งใจว่าจะเก็บไว้ให้อาจารย์แป๋วมาถ่ายรูปอวดใครๆ
  • แต่วันนี้พังพาบเสียแล้ว
  • กิ่งข้างบนรับน้ำหนักไม่ไหวหักทับลงมากิ่งล่าง
  • เหมือนกับมือหักมาหักเล่น ลูกร่วงระนาวเต็มพื้น

    

เห็นแล้วก็ปลงอนิจจัง พวกที่ไม่รู้จักเศรษฐกิจพอเพียงก็เลยเดี้ยงหักลงระเนระนาด ก่อนหน้านี้แม่หมูเหมยซานก็เหมือนกัน มีเต้านมแค่14เต้า แต่คลอกลูกออกมา16ตัวนี่ก็เกินประมาณ สุดท้ายลูกหมูก็ตายไป2ตัวในช่วงแรกคลอด เสียเวลาอุ้มท้องส่วนเกินให้เหนื่อยเปล่า เมื่อเช้านี้เดินเล่นข้างบ้าน ไปเจอขนุนออกผลไล่ไปตั้งแต่พื้นไปจนถึงยอด นี่ก็เป็นแม่ลูกดกอีกประเภทหนึ่ง ผลขนุนเบียดกันเป็นกลุ่ม ทำให้ไม่สมบูรณ์ บางผลบิดเบี้ยวแคระแกรน ไม่ถึงขั้นกิ่งหักเหมือนมะยมแต่ผลเยอะไม่มีคุณภาพ

  

สรุปว่าหลักการเศรษฐกิจพอเพียงนั้น ไม่เฉพาะมนุษย์เท่านั้นที่สมควรนำมาปฏิบัติ แม้แต่สัตว์หรือพืชก็ควรจะมีความพอประมาณพอเหมาะพอควรแห่งตนแม้แต่เรื่องหัวใจน้องลูกหว้าลูกสาวผม ทำสาระนิพนธ์เรื่องจะครองโสดไม่โสดอย่างขะมักเขม้น นี่ก็เป็นความพอเพียงอีกมุมหนึ่งที่เห็นว่ามันแทรกอยู่ในทุกอณูชีวิต ตกลงเอาขีดความพอเพียงมาเป็นศูนย์กลางดีไหม อะไรที่มากไปมันก็จะเอียงไปข้างหนึ่งข้างใด ถ้าประคองน้ำหนักของสาระชีวิตให้สมดุล ตาชั่งของวิถีไทยก็จะตั้งเข็มตรงแน่ว  

วันนี้กิจกรรมส่งเสริมเรื่องเศรษฐกิจพอเพียงเชิงรุกเริ่มขยับขยายตัว หลังจากอั้นเป็นนกทึดทืออยู่ในห้องประชุมและเวทีสัมมนาต่างกรรมต่างวาระมานาน บัดเดี๋ยวนี้มีใบสั่งออกมาจากกรมกองต่างๆ ให้จัดวาระเศรษฐกิจพอเพียงลงในสารการประชุมหรืออบรมของแต่ละหน่วยงาน เรียกว่าได้เรียนภาคทฤษฎีจนความรู้แน่นเปรี๊ยะ แต่ถ้าเรามาดูความเปลี่ยนแปลงในสังคม จะไม่ค่อยเห็นปรากฎการที่สนองหลักการนี้อย่างเป็นรูปธรรม ส่วนมากจะอยู่ในระดับสาธิต นิทรรศการ หรือไม่ก็เป็นกระบวนการไฟล์บังคับว่าต้องมีเรื่องนี้แทรกอยู่เป็นยาดำ ใครมีรู้เรื่องนี้ถือว่าไม่นิยมไทย 

มหาชีวาลัยมีส่วนร่วมมาตั้งแต่ปีมะโว้แล้วละครับ ผมนี่แหละตัวดีไปเสนอหน้าเจียมเจี้ยมอยู่ในหลายเวที เป็นวิทยาการไปอบรมนักศึกษาระดับปริญญาโทของมหาวิทยาลัยแม่โจ้รุ่นแรก ในหลักสูตรภูมิสังคม ผมทำการบ้านในรูปของPower Point มหาวิทยาลัยเขาคงชอบใจ ขออนุญาตนำไปผลิตเป็นสื่อเพื่อเผยแพร่กึ่งจำหน่ายด้วย ถ้าสนใจก็ติดต่อไปที่โครงการหลักสูตรภูมิสังคมของแม่โจ้ก็ได้นะครับ. 

ผมก้มหน้าก้มตาทำตามประสายากก๊อกๆเก๊กๆอยู่เรื่อยๆ เพียงแต่ทำที่ละเล็กละน้อยตามขีดจำกันของตนเอง ถามว่าพอเพียงไหม จะเอาอะไรมาวัดกิเลศของคนละครับ ถ้าถามว่าพอประมาณละ ข้อนี้พอตอบได้ว่าเราประมาณการความรู้ความคิดอะไรลงไป แล้วผลลัพธ์ออกมาอย่างไร ตัวชี้วัดน่าจะมีหลายสูตรหลายสำนัก ในฐานะลูกศิษย์ก้นกุฏิ(สคส.) ผมวัดที่ความรู้ครับ.. วันนี้เราอยู่กับความรู้อะไร? 

เรามีความรู้อะไรบ้างที่จะนำไปใส่ลงในกิจกรรมที่เราจะทำ ยกตัวอย่างเช่น ผมเพาะเห็ด ผมจะเอาความรู้อะไรใส่ลงไปในโรงเห็ด เพื่อให้ได้เห็ดดอกโตๆสวยๆ เมื่อได้ความรู้เพียงพอที่จะผลิตเห็ดได้แล้ว ความรู้เรื่องการต่อเชื้อเห็ด ขยายพันธุ์เห็ด ทดลองเลี้ยงเห็ดพันธุ์ต่างๆ รวมทั้งการไปขยายพันธุ์เห็ดในธรรมชาติให้หลากหลายเพิ่มขึ้นด้วย นอกจากนี้ยังมีเรื่องการแปรรูป นอกจากช่วยให้ครัวชาวบ้านมีเห็ดรับประทานแล้ว เห็ดยังเป็นรายได้เสริมอีกทางหนึ่งด้วย เข้าตำรา “กินก็ได้ ขายก็ดี” เรื่องเห็ดจบแค่นี้หรือ ยังครับ ยังอยู่อีกไกล ที่เล่ามานี่เพิ่งเปิดหน้าสารบัญเท่านั้น การที่จะเข้าถึงเห็ดทั้งระบบไม่ใช่เรื่องง่ายที่จะมาทำอะไรเล่นๆ  

สำนักนี้จะอบรมรุ่นที่1ในวันที่23-26มีนาคม รุ่นที่2วันที่28-31มีนาคม หลักสูตรของเราดิ้นได้ครับ เราจะพิจารณาดูกลุ่มบุคคลว่ามาจากหมู่บ้านไหนตำบลอะไร พื้นฐานอาชีพเดิมทำอะไร สนใจเกี่ยวกับความรู้ในด้านใด พิจารณาถึงความเป็นไปได้ในการที่จะส่งเสริมฐานความรู้ที่อบรมไป ถ้าสามารถเปลี่ยนกิจกรรมเป็นกิจการได้ละเยี่ยมเลย 

การฝึกอบรมคนที่มีปัญหามาก มีทุกข์มาก หมดอาลัยตายอยาก แถมเงื่อนไขจูงใจอะไรก็ไม่มี  แต่เราจะต้องปั้นดินให้เป็นดาว ประเด็นเหล่านี้ต้องยอมรับว่าปัญหาแต่ละพื้นที่ไม่เหมือนกัน ถ้าอนุญาตให้เราคิดและทำตามความคิดเห็นและประสบการณ์ตรงผมก็ว่าไม่ง่ายเลย วันนี้ต้องมาขายความคิดให้ได้ให้ออก ก็จะลองดู ไม่ใช่เพื่อใครอะไรทั้งนั้น ต้องการจะทำถวายเป็นของขวัญในวาระที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงปกครองแผ่นดินโดยธรรมมา80พรรษา เหตุผลที่ทำมีเท่านี้จริงๆพระพุทธเจ้าข้า