เมื่อวันที่ 15 มกราคม ที่ผ่านมา ผมและพี่วิโรจน์ พ่วงหลัด หน.ฝ่ายยุทธศาสตร์และสารสนเทศ ได้เดินทางไปติดตามนิเทศงานที่สำนักงานเกษตรอำเภอลานกระบือ ช่วงที่เราเดินทางผ่านเข้าเขตของอำเภอลานกระบือนั้น เห็นแปลงกล้วยน้ำว้าขนาดใหญ่บริเวณข้างทาง ทำให้เราแปลกใจ เพราเมื่อปีที่แล้วยังเห็นเป็นแปลงส้มเขียวหวานนับร้อยไร่ เลยตกลงกันว่าขากลับจะแวะเข้าไปดูเพื่อติดตามว่าทำใมจึงเกิดการเปลี่ยนพืชที่ปลูกกันรวดเร็วขนาดนั้น

หลังจากเราเสร็จภารกิจที่สำนักงานเกษตรอำเภอ ก็ได้รับความอนุเคราะห์จากพี่ทองดี หาญใจ เกษตรอำเภอลานกระบือ และคุณสุทธิพงษ์ กองพันธ์ นักวิชาการส่งเสริมการเกษตร พาเราเข้าไปเยี่ยมสวน ซึ่งก็เป็นสวนของกำนันบุญเกื้อ ทองแก้ว กำนันตำบลโนนพลวง อำเภอลานกระบือ จังหวัดกำแพงเพชร

กำนันบุญเกื้อ (ที่ 3 จากซ้าย)
ท่านกำนันบุญเกื้อ หรือที่พวกเรารู้จักกันดีในชื่อของ "กำนันหลอด" ได้เล่าให้พวกเราฟังว่า ได้ปรับพื้นที่และลงมือทำสวนส้มในพื้นที่ประมาณ 350 ไร่ แต่ทำไปได้สักระยะหนึ่งส้มเขียวหวานประสบกับภาวะขาดทุน แต่ก็ไม่ได้ย่อท้อได้หันปรับเปลี่ยนมาปลูกกล้วยน้ำว้าทดแทน ขณะนี้ได้ปลูกกล้วยน้ำว่าไปแล้วประมาณ 150 ไร่ และกล้วยหักมุกอีกประมาณ 50 ไร่

ส้มเขียวหวานที่ปลูกส่วนหนึ่งที่ใช้ต้นตอ
แปลงส้มที่กำลังถูกทดแทนด้วยกล้วยน้ำว้า

<div style="text-align: center">
</div><div style="text-align: center">
</div><hr><p> เป็นอีกตัวอย่างหนึ่งของเกษตรกรของจังหวัดกำแพงเพชร ที่ได้ปรับเปลี่ยนพืชที่ปลูกจากส้มเขียวหวาน แล้วทดแทนด้วยกล้วยน้ำว้า ในฐานะของนักส่งเสริมการเกษตร ที่ต้องทำหน้าที่จัดการ ลปรร.ของเกษตรกร ก็ต้องขอขอบพระคุณกำนันบุญเกื้อเป็นอย่างสูงที่เป็นแบบอย่างของเกษตรกรที่ค่อนข้างจะรายใหญ่ ที่ไม่ย่อท้อและคิดหาพืชทดแทน คิดหาและทำการปรับเปลี่ยนพืชที่ปลูก </p><p> เพราะขณะนี้เกษตรกรรายย่อยอีกจำนวนมากที่กำลังประสบกับปัญหาในการปลูกส้มเขียวหวาน และปล่อยทิ้งร้างเนื่องจากประสบกับปัญหาการขาดทุน ปล่อยต้นส้มยืนตาย เนื่องจากการเริ่มต้นปลูกโดยการปลูกตามๆ กันกับเกษตรกรรายใหญ่ๆ ที่ย้ายฐานการปลูกมาจากจังหวัดทางภาคกลาง </p><p> ก็คงเป็นอีกตัวอย่างหนึ่งที่จะเป็นตัวอย่างให้แก่เกษตรกรรายอื่นๆ ที่คิดจะปรับเปลี่ยนส้มเขียวหวาน และเป็นบทเรียนให้แก่เกษตรกรที่กำลังคิดจะปลูกส้มเขียวหวานรายใหม่ ให้ได้คิดและตัดสินใจกันอย่างถี่ถ้วนก่อนลงมือปลูก นอกจากนี้ในวันประชุมของสำนักงานเกษตรจังหวัด เราก็ได้เล่าประเด็นนี้ ลปรร.กับเพื่อนๆ นักส่งเสริมด้วย เพราะบางพื้นที่ของจังหวัดกำแพงเพชรส้มเขียวหวาน ชักจะไม่หวานเสียแล้วครับ</p><p>บันทึกมาเพื่อการ ลปรร.ครับ</p><p>วีรยุทธ สมป่าสัก</p><p> </p>
ผมคิดว่าดินในแปลงปลูกเป็กรดจัด ส้มอ่อนแอ เชื้อไฟท้อพโทร่าเข้าทำลาย ใบเหลือง ใบใหม่จะมีขนาดเล็กกว่าใบเก่า และจำนวนใบที่ก้านผลมีน้อยไม่พอเป็นแหล่งอาหารเลี้ยงผลส้ม ส้มจะมีขนาดเล็ก เท่าลูกปิงปอง แต่เหลือง คือไม่สมบูรณ์ เก็บขายไปทำนำส้มคั้นได้เท่านั้น
วิธีแก้ไข น่าจะอยู่ที่การปรับปรุงดินให้เป็นกลาง เพิ่มอินทรียวัตถุ ใช้ปุ๋ยชีวภาพ(แท้)
ผมเคยไปชมผลการแก้ไขปัญหาเรื่องนี้ที่รังสิต ซึ่งเป็นผลงานของ รศ.ดร.เกษม สร้อยทอง KMIT ลาดกระบัง ครับ
เข้ามาเรียนรู้ด้วยคนค่ะ
เรียน พี่ไชยยงค์
เรียน คุณหมอนนทลี