กองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมือง เป็นนโยบายสำคัญภายใต้นโยบายเศรษฐกิจฐานรากที่รัฐบาลจัดสรรเงินอุดหนุนให้แก่กองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมือง แห่งละ ๑ ล้านบาท
- เพื่อสร้างโอกาสในการเรียนรู้ และการมีส่วนร่วมในการบริหารจัดการแก่หมู่บ้านและชุมชน ขณะนี้มีประมาณ ๗หมื่นเศษกองทุน
- เพื่อพัฒนาเป็นแหล่งเงินทุนในหมู่บ้านและชุมชนเมือง ในลักษณะเงินทุนหมุนเวียน สำหรับใช้ในการสร้างอาชีพ เพิ่มรายได้ลดรายจ่าย บรรเทาฉุกเฉิน ความจำเป็นเร่งด่วน
- เสริมสร้างความเข้มแข็งและพึ่งพาตนเองให้กับหมู่บ้านและชุมชนเมือง
- เสริมสร้างศักยภาพและความเข้มแข็งด้านเศรษฐกิจและสังคมอย่างยั่งยืน
ปรัชญาของกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมือง
- เสริมสร้างสำนึกความเป็นชุมชนเมืองท้องถิ่น
- ชุมชนเป็นผู้กำหนดอนาคตและจัดการหมู่บ้านและชุมชนด้วยคุณค่า และภูมิปัญญาตนเอง
- เกื้อกูลประโยชน์ต่อผู้ด้วยโอกาสในหมู่บ้านและชุมชน
- เชื่อมโยงกระบานการเรียนรู่ร่วมกันระหว่างชุมชน ราชการ เอกชนและประชาสังคม
- กระจายอำนาจให้ท้องถิ่นและพัฒนาประชาธิปไตยพื้นฐาน
ยุทธศาสตร์หลัก
กองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมือง มีนโยบายให้ประชาชนในหมู่บ้านและชุมชนบริหารกันเอง คิดเอง ทำเอง เป็นการเปิดโอกาสให้ประชาชนระดับรากฐานครั้งใหญ่ เพื่อให้หมู่บ้านและชุมชน พึ่งตนเองและเสริมสร้างความเข้มแข็ง จึงจำเป็นต้องดำเนินงานภายใต้ยุทธศาสตร์สำคัญคือ
การสร้างกระบวนการเรียนรู้ในรูปแบบเรียนรู้ด้วยตนเอง เรียนรู้แบบมีลักษณะเพื่อนช่วยเพื่อน พี่ช่วยน้อง การเรียนรู้ร่วมกัน ภาคีสนับสนุน
การปรับเปลี่ยนบทบาทของหน่วยงานรัฐและพัฒนาที่เคยชี้นำและสั่งสอนชาวบ้าน มาเป็นผู้เอื้ออำนวยให้เกิดการพัฒนาตามความคิดเห็น ความต้องการของประชาชนเอง
การดำเนินงานของกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเองเป็นการส่งเสริมและสนับสนุนให้สมาชิกคิดเอง ทำเอง ตัดสินใจ รับผิดชอบและประเมินผลด้วยตนเอง นับว่าเป็นการส่งเสริมพื้นฐานประชาธิปไตยในระดับฐานรากที่น่าสนใจยิ่ง
ธุวนันท์ พานิขโยทัย
๑๒ มกราคม ๒๕๕๐