ผู้อ่านคงคิดว่าผมทำ ๕ ส.จริงๆ หรือจริงอย่างที่คิดว่าเป็น ๕ ส.ที่ท่านผู้อ่านเคยรู้จัก..และปฏิบัติกันมาปีละหลายๆครั้ง..
ผมบอกได้เลยว่า..ผมก็อยากทำ แต่มันทำได้ไม่ต่อเนื่องและไม่ครบทั้งระบบ ผมไม่โทษใครทั้งนั้น..ถ้าจะยกความผิดพลาดบกพร่องก็ต้องมาลงที่ผมนี่แหละ
๕ ส.ใครๆก็รู้ว่ามันดี ทำที่ไหนเจริญที่นั่น แต่ผมรู้สึกว่าจะขยับยากสักหน่อย ด้วยห้องเรียนพิเศษและห้องปฏิบัติการไม่เคยมีกับเขา..แล้วปัญหาก็เกิดขึ้น
ก่อนจะมีอาคารออมสิน..แต่ละห้องเรียนจะมีนักเรียนเรียน ๒ ชั้น จากนั้นก็สร้างห้องเรียนชั่วคราวขึ้นมา และบางชั้นเรียนก็ไปเรียนที่ห้องสมุด
ความไม่ลงตัวของอาคารเรียนนี่เอง ทำให้ผมลืมนึกถึง ๕ ส..พอมาถึงปีการศึกษา ๒๕๖๑ ที่ปิดฉากลงไป..โรงเรียนเริ่มเข้าที่เข้าทาง
กำลังใจจากอาคารเรียนหลังใหม่ ทำให้คิดอะไรได้ทะลุปรุโปร่ง แต่ยิ่งคิดก็ยิ่งจะมีงานเข้ามากขึ้น..จึงเป็นที่มาของ ๕ ส...ตลอดการปิดภาคเรียนนี้
สะสม...เป็น ส.ตัวแรกที่ผมใคร่จะแนะนำ เพราะผมกับครูทำกันมานานมาก ของใช้บางชิ้นและสื่อการสอนเก่าเก็บก็มีอยู่มากมาย บางชิ้นเตรียมจะซ่อมแต่ก็ไม่มีโอกาสได้ซ่อมแซมสักที
ข้าวของที่สะสมอยู่ตามตู้ ตามชั้นวางและมุมห้องต่างๆ ผมกับครูพบได้อย่างไร? ของในตู้บางชิ้นเก็บมานานร่วม ๑๐ ปี...
ช่วงนี้ผมพบหลักฐานจากการสะสมเกือบทุกวัน..เพราะผมย้ายห้องอนุบาล ผมทำห้องดนตรีใหม่ ปรับปรุงห้องสหกรณ์ และวันนี้พัฒนาห้องสื่อการสอน
เมื่อห้องเรียนและห้องปฏิบัติการเสร็จสรรพ ก็ได้เวลาเคลื่อนย้ายของที่กองไว้หรืออยู่ที่มุมไหน..ให้เอามารวมไว้ให้เป็นที่เป็นทาง
ผมเห็นข้าวของเครื่องใช้และวัสดุสื่อจิปาถะแล้ว..เข่าอ่อน..รู้สึกเหนื่อยและเพลียตั้งแต่แรกเห็น..แปลกใจตัวเองว่าทำไมปล่อย ส.ตัวแรกได้นานขนาดนี้
สกปรก..พอเก็บและกองไว้ตรงไหนโดยที่ไม่ได้ทำ ๕ ส.จริงๆ ปรากฎว่าความสกปรกรกรุงรังก็ตามมาทั้งวัสดุและสื่อ จับต้องสิ่งใดจำเป็นต้องมีฝุ่นฟุ้ง ทั้งบริเวณที่เก็บก็ดูไม่จืดเลย ต้องเก็บกวาดขยะกันเป็นชั่วโมง เสื้อผ้าคนทำงานก็เลยสกปรกไปด้วย..
เสียหาย...ของบางชิ้นผุพังและสึกกร่อนไปตามกาลเวลา บางชิ้นเสียหายขณะที่กำลังขนย้าย เพื่อนำไปจัดวางตามห้องเรียนต่างๆ ตลอดจนนำเข้าเก็บในห้องที่ได้ปรับปรุงใหม่..
ผมเห็นวัสดุครุภัณฑ์บางตัว เก่าและเสียหายมานาน ครูที่ใช้ของชิ้นนั้นก็ย้ายไปนานแล้วด้วย..ผมจึงสงสัยว่าจะเก็บเอาไว้เป็นที่ระลึกทำไม? ก็มันไม่เกิดประโยชน์เลย
สลบ..ผมเหนื่อยต่อเนื่องมาหลายวัน อาศัยใจสู้จึงรอดไปได้ทุกวัน ทำงานในท่ามกลางอากาศที่ร้อนอบอ้าว อุณหภูมิสูงสุดที่ ๔๓ องศาเซลเซียส ทำให้เสื้อผ้าชุ่มโชกไปด้วยเหงื่อ แล้วก็หมดน้ำดื่มแก้กระหายไปหลายขวด
ผมไม่ถึงกับสลบเหมือดหรือสลบไสล แต่บางชั่วโมงต้องนอนหลับตาพักกายด้วยหัวใจที่รวยริน บอกตัวเองว่า ๕ ส.แบบนี้ไม่เอาอีกแล้ว..นอนแผ่ในห้องพักครูแล้วตะโกนดังๆเพื่อให้ครูได้ยิน..”อย่าสะสมขยะในห้องอีกนะครับ”..(ไม่มีใครได้ยินหรอกเพราะปิดเทอม)
สำเร็จ...เป็น ส.ตัวสุดท้ายของผม แต่ยังครับ..ยังไม่ถึงขั้นนี้ ผมคงต้องเหนื่อยอีก ๒ – ๓ วัน เพราะมีคิวงานที่ต้องทำ ๕ ส.จริงๆอยู่อีก ๔ ห้อง ที่ต้องเริ่มลงมือสะสางแต่คิดว่าไม่เหนื่อยเท่ากับ ๕ ส.ที่ผ่านมา
ห้องที่ต้องเร่งมือให้เสร็จทันเปิดภาคเรียน..มีห้อง ป.๒ ป.๓ ห้องกีฬาและห้องธุรการ..เป็นห้องที่ดูแลง่าย..เพราะมีความลงตัวอยู่พอสมควรแล้ว..
นอกจากจะเป็นการใช้ชีวิตช่วงปิดภาคเรียนที่คุ้มค่า ผมยังได้พบ ๕ ส.อย่างแท้จริง ที่อยู่ใกล้ตัวผมเอง..พบแล้วก็รู้สึกเข็ดขยาด ต่อไปนี้จะคิดใหม่ทำใหม่..ทำไปสะสางไปน่าจะเป็นวิธีการที่ดีที่สุด
ชยันต์ เพชรศรีจันทร์
๓ พฤษภาคม ๒๕๖๒