รายวิชาศึกษาทั่วไป : ๐๐๓๕๐๐๑ หนึ่งหลักสูตรหนึ่งชุมชน ๒-๒๕๖๑ (๑) "ชุมชนต้นแบบ"

อ.ต๋อย
ติดตาม ผู้ติดตาม 
ติดต่อ

ปีการศึกษานี้ ในฐานะผู้ประสานงานรายวิชา ๐๐๓๕๐๐๑ หนึ่งหลักสูตรหนึ่งชุมชน ผมมีโอกาสได้เข้าไปร่วมเป็นกรรมการบริหารงานบริการวิชาการของมหาวิทยาลัยมหาสารคาม (ตามคำสั่งนี้ , ) จึงมีโอกาสได้รับรู้และเรียนรู้เกี่ยวกับกรอบแนวทางและแผนปฏิบัติการงานบริการวิชาการของมหาวิทยาลัยด้วย  


เป้าหมายของแผนงานบริการวิชาการ ของมหาวิทยาลัยระยะ ๕ ปี ต่อแต่นี้ (พ.ศ.๒๕๖๓ - ๒๕๖๗) คือ "ชุมชนต้นเแบบ" โดยนิยามความหมายว่า "ชุมชนที่สามารถพัฒนาและพึ่งพาตนเองได้ จนนำมาสู่ความเข้มแข็งของชุมชนและสามารถเป็นพื้นที่ (ต้นแบบ) สำหรับการเรียนรู้หรือขยายผลไปยังชุมชนอื่นได้ " ... ดังนั้น สิ่งที่เป็นหน้าที่สำคัญที่สำนักศึกษาทั่วไปควรมีส่วนเป็นผู้รับผิดชอบหลักคือ ทำอย่างไรชุมชนรอบมหาวิทยาลัยจะ "ชุมชนต้นแบบ" ในด้านสิ่งแวดล้อมได้ และถ้าจะเริ่มลุยพัฒนา สำนักศึกษาทั่วไป ควรจะเป็นเจ้าภาพขับเคลื่อนให้มหาวิทยาลัยเป็นชุมชนต้นแบบด้านใด 

จากการสำรวจและศึกษาปัญหาของชุมชนรอบมหาวิทยลัยที่ใกล้ตัวที่สุดมี ๓ ประการ คือ ๑) ปัญหาเรื่องขยะ ๒) ปัญหาน้ำเสีย และ ๓) ปัญหาการจราจรและอุบัติเหตุ หลังจากลงพื้นที่และวิเคราะห์ปัญหาเราตัดสินใจว่า ปัญหาขยะคือสิ่งที่รายวิชาหนึ่งหลักสูตรหนึ่งชุมชนสมควรจะขับเคลื่อนมากที่สุด (ดูผลการศึกษาปัญหานี้ที่นี่ )  ปัญหาน้ำเสียเร่งด่วนน้อยกว่าแม้จะส่งผลกระทบต่อคนในชุมชนรอบมหาวิทยาลัยมากกว่า ปัญหาอุบัติเหตุและการจราจรรอบมหาวิทยาลัยเร่งด่วนที่สุด ส่งผลต่อชีวิตและทรัพยสินของนิสิตมากที่สุด แต่บริบทของรายวิชาไม่น่าจะแก้ไขได้อย่างเป็นรูปธรรมนัก 

ในการประชุมอาจารย์ผู้สอนรายวิชาหนึ่งหลักสูตรหนึ่งชุมชน ประจำปีการศึกษาที่ ๒-๒๕๖๒ (๒๐ ธันวาคม ๒๕๖๑) ได้มีมติสำคัญ ๆ ๓ ประการ ที่เกี่ยวข้องกับการขับเคลื่อนนี้  ได้แก่ 
  • ประเด็น "การแก้ปัยหาขยะ" เป็นประเด็นทางเลือกที่แนะนำสำหรับ การจัดการเรียนการสอนแบบใช้ปัญหาเป็นฐาน (Problem-based Learning: PBL) หรือใช้โครงการเป็นฐาน (Project-based Learning:PBL) ... แม้ได้ได้เป็นประเด็นร่วมหรือประเด็นหลักให้ทุกสาขาวิชาดำเนินการร่วมกัน (ไม่ได้บังคับเป็นกลไก) แต่ก็ถือว่าเป็นก้าวสำคัญก้าวหนึ่งในการขับเคลื่อน
  • ให้สำนักศึกษาทั่วไป เป็นผู้ประสานงานความร่วมมือกับเครือข่ายชุมชนและสังคมทั้ง ๕ ด้าน ได้แก่ หน่วยงานรัฐ ผู้นำชุมชน หน่วยงานเอกชน ภาคประชาสังคม และองค์ทางศาสนา
  • ให้ออกแบบหลักสูตรอบรมหรือพัฒนาอาจารย์ด้านการศึกษาชุมชนเป็นระดับ ๆ  ตามประสบการณ์การศึกษาชุมชนและประสบการณ์การสอนในรายวิชาหนึ่งหลักสูตรหนึ่งชุมชน 
แม้ว่า "การจัดการขยะ" จะเป็นเพียงประเด็นแนะนำ ไม่ได้กำหนดให้ทุกหลักสูตรต้องทำเป็น PBL เนื่องเพราะรายวิชาหนึ่งหลักสูตรหนึ่งชุมชนให้ความสำคัญกับการนำเอาองค์ความรู้ในหลักสูตรไปใช้  แต่ในที่ประชุมอาจารย์ผู้ประสานงานรายวิชา ได้บรรจุให้ "การจัดการขยะ" เป็นกิจกรรมเสริมหลักสูตรหนึ่งที่นิสิตที่ลงทะเบียนเรียนทุกคนได้ช่วยกันแยกขยะด้วยตนเอง โดยมีแผนการจัดการเรียนรู้ดังภาพ 


ภาคการศึกษานี้ มีนิสิตลงทะเบียนเรียนกว่า ๗,๗๐๐ คน ถ้าทุกคนลดปริมาณการก่อขยะ และจัดการขยะอย่างต่อเนื่อง (อย่างน้อย ๒ เดือน) น่าจะเห็นการเปลี่ยนแปลงเกิดขึ้นพอสมควร ... น่าจะเป็นจุดเริ่มต้นที่สำคัญอย่างหนึ่งในการเชิญชวนให้นิสิตมาช่วยกันแก้ปัญหาขยะรอบ ๆ มหาวิทยาลัย ... ก้าวไปสู่ความฝัน "ชุมชนต้นแบบ" ต่อไป 

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน งานขับเคลื่อนอัตลักษณ์มหาวิทยาลัย "ผู้มีปัญญาพึงเป็นอยู่เพื่อมหาชน"



ความเห็น (0)

หมายเลขบันทึก

659787

เขียน

10 Feb 2019 @ 09:06
()

สัญญาอนุญาต

ครีเอทีฟคอมมอนส์แบบ แสดงที่มา-ไม่ใช้เพื่อการค้า-ไม่ดัดแปลง
อ่าน: คลิก