ส้วม หรือห้องสุขาของโรงเรียนมีความสำคัญอย่างยิ่งยวด บ่งบอกเอกลักษณ์และอัตลักษณ์ของโรงเรียนได้เป็นอย่างดี ปัจจุบันผมมีส้วมอย่างเพียงพอ ทั้งของครูและของนักเรียน..
ส้วมใหม่..มาพร้อมอาคารเรียนหลังใหม่ ส่วนส้วมเก่า ๑ หลังมี ๓ ห้อง ซึ่ง เป็นส้วมของนักเรียนชาย จากข้อมูลบ่งบอกว่าเก่ามาก อายุเกือบ ๒๐ ปี สร้างก่อนที่ผมจะย้ายมาดำรงตำแหน่ง..
พี่นักการภารโรงที่เกษียณไปบอกผมว่า ผู้ปกครองช่วยกันก่อสร้าง หมดเงินค่าวัสดุและค่าแรงรวมกันไม่ถึงสามหมื่นบาท ด้านหลังมีที่สำหรับปัสสาวะชายด้วย
ส้วมหลังนี้..เริ่มชำรุดทรุดโทรมไปตามกาลเวลา ในรอบ ๖ ปีที่ผ่านมาผมเริ่มซ่อมบำรุงอย่างต่อเนื่อง ตั้งแต่เทพื้นปูนเพิ่มเติม ทาสี และปลูกต้นไม้ทั้งด้านหน้าและด้านหลัง
นักศึกษามาออกค่ายอาสา..ผมก็วานให้แต่งเติมสีสันและวาดการ์ตูน ให้ดูสดใสสะดุดตาน่าใช้ จึงทำให้ห้องส้วมมองดูใหม่และสะอาดอยู่ตลอดเวลา...
ผมไม่มีภารโรง..จึงให้นักเรียนชั้นป.๖ ช่วยทำความสะอาดรอบเดียวในตอนเช้า จากนั้น..ใครใคร่ใช้ก็ใช้..แต่ต้องทำความสะอาดเอง ทุกครั้งที่มาใช้บริการ
ผมจึงคิดว่า ส้วม..คือสื่อหรือเครื่องมือแห่งการเรียนรู้ และสอนคุณธรรมและจิตสำนึกได้เป็นอย่างดี..ยุคหนึ่งสมัยหนึ่งที่มีการประเมินโรงเรียน..เขาถึงให้ดูกันที่ห้องน้ำห้องส้วม..จะช่วยตอบโจทย์ได้ทั้งหมด
ถึงความเอาใจใส่ในด้านสุขภาพอนามัยและสิ่งแวดล้อม มองได้ถึงความสะอาดและความเป็นระเบียบเรียบร้อย ตลอดจนความมีวินัยและความรับผิดชอบของนักเรียน จะรวมถึง “ความพอเพียง”ไปด้วยก็ได้..
เมื่อครั้งที่ยังไม่มีส้วมใหม่ ผมก็ดูแลและปรับปรุงส้วมเก่าหลังนี้..ไม่เคยทอดทิ้ง ก็แค่หวังว่า..ความสวยงามและความสะอาดจะติดตาตรึงใจนักเรียนไปตลอด เพื่อจะได้คิดถึงโรงเรียนประถมฯแล้วนำไปใช้ในชีวิตประจำวัน...
วันนี้..ผมสังเกตเห็นสีที่ทาภายในเริ่มหลุดร่อนและมีริ้วรอยกระดำกระด่างบ้างแล้ว..ผมไม่รอช้ารีบนำสีพลาสติคที่พอมีอยู่มาแต่งแต้มทั้งสามห้อง โดยทาสีขาวรองพื้นก่อน..เพื่อจะได้ทาง่ายขึ้น
ผมคิดว่า..สีที่นำมาทาดูจะไม่กลมกลืนสักเท่าไหร่ แต่ถ้าซื้อสีใหม่แล้วทาทั้งหมดคงจะสิ้นเปลืองเงินมิใช่น้อย..
จึงทาไปก่อนเพื่อให้ดูสะอาดตา ปีการศึกษาหน้าก็น่าจะปรับปรุงครั้งใหญ่ ฝาผนังอาจต้องปูกระเบื้องและสีด้านนอกและด้านในทาสีอ่อนๆแล้วตัดด้วยสีเข้ม ส่วนบานประตูผมอยากให้สูงกว่าพื้นสักเล็กน้อย...
การทาสีของผมวันนี้ มีเจตนาจะบอกนักเรียนอยู่เหมือนกันว่า..ผอ.เห็นแล้วนะว่ามีร่องรอยดำสกปรกและสีชำรุด..ผอ.เข้าไปแก้ไขแล้ว..นักเรียนล่ะจะช่วยโรงเรียนและช่วยส่วนรวมได้อย่างไรบ้าง?
ส้วมโรงเรียนแม้จะเก่า แต่ถ้าเราในฐานะครูและผู้บริหาร หมั่นดูแลเอาใจใส่ จะใช้ประโยชน์ได้นานและคุ้มค่า..ราคาไม่ถึงแสนก็สามารถสร้างความสุขสันต์ได้ตลอดเวลา ไม่ต้องรอให้ใครมาตรวจ เรารู้เราเห็น..ก็เป็นสุขแล้วครับ.
ชยันต์ เพชรศรีจันทร์
๑๖ ธันวาคม ๒๕๖๑
การ์ตูนตามยุคสมัยมาก ๆ ครับ ;)…