​นวัตกรรมการจัดการเรียนการสอนสู่การเป็นผู้ประกอบการ

ในเวทีเสวนาเครือข่ายการจัดการความรู้ระหว่างมหาวิทยาลัย (UKM) ครั้งที่ ๓๑ ซึ่ง มอ. เป็นเจ้าภาพ จัดที่โรงแรมบีพีสมิหลา ระหว่างวันที่ ๒๒ - ๒๓ สิงหาคม ๒๕๕๙ ในหัวข้อการพัฒนานักศึกษา ตามที่ผมเคยบันทึกไว้ ที่นี่ ว่าผมได้เสนอแนะว่าหากจะเดินตาม KM 3.0 ต้องมีเป้าหมายของการประชุมชัดเจน และเป็นภารกิจหลักของมหาวิทยาลัยและผู้บริหารของ ๖ มหาวิทยาลัยสมาชิกร่วมกันเลือกหัวข้อนี้ และมีการเตรียมหากรณีศึกษามาแลกเปลี่ยนเรียนรู้


ผมไปร่วมวันที่ ๒๒ และได้ฟังการนำเสนอเรื่อง การพัฒนานักศึกษาให้มีความเป็นผู้ประกอบการ และมีคุณสมบัติ 3C (Change, Creativity, Competency) ของสาขาวิชาการจัดการ คณะบริหารธุรกิจและการบัญชี มหาวิทยาลัยขอนแก่น ฟังแล้วชื่นใจ ที่ได้เห็นการริเริ่มสร้างสรรค์ด้านการจัดการเรียนการสอนที่ผมคิดว่า สุดยอด


ทีมงานประกอบด้วย รศ. ดร. กฤตพา แสนชัยพร, ผศ. ดร. อารีย์ นัยพินิจ, และทีมอาจารย์อีก ๔ ท่าน สอนวิชาของชั้นปีที่ ๔ เทอมสุดท้าย ใช้เวลา ๔ เดือน เป็นวิชา Project-Based ตั้งชื่อโครงการว่า iQM – Intelligence Quotient Management โดยทีมนักศึกษาไปทำงานสร้างสรรค์ที่สถานประกอบการ มีอาจารย์และผู้จัดการของสถานประกอบการเป็นที่ปรึกษาส่งรายงานความก้าวหน้า ๒ ครั้ง ในที่สุดนำเสนอผลงานต่อคณะกรรมการ ๖ คน โดยมีกรรมการมาจากภาคธุรกิจด้วย โครงการเด่นได้รับรางวัลรวม ๖ รางวัลต่อภาคการศึกษา เป็นเงินรางวัลละ ๑๐,๐๐๐ บาท ทุกโครงการต้องเขียนรายงานส่งเป็น hard copy โครงการเด่นอาจเขียนรายงานตีพิมพ์ทางอินเทอร์เน็ต


ความน่าประทับใจสำหรับผม เกิดเมื่อผมถามเรื่องการมีทีมนักศึกษาทีมใหญ่ (อาจมากถึง ๑๐ คน) จะเปิดช่องให้มีนักศึกษาที่ไม่ทำงาน อาศัยกินแรงเพื่อนหรือไม่ ได้รับคำตอบว่า โครงการนี้เน้นส่งเสริมให้ นักศึกษาทำงานที่ยากและท้าทายมากๆ มีความซับซ้อนมาก ต้องเข้าไปเกี่ยวข้องกับหลายแผนกในบริษัท จึงต้องใช้ทีมนักศึกษาจำนวนมากร่วมกันทำเป็นทีม บ่อยครั้งที่อาจารย์แนะนำนักศึกษาที่จัดทีม ๔ คนให้เพิ่มจำนวนสมาชิกของทีม เพื่อให้สามารถรับมือกับงานสร้างสรรค์ที่ท้าทายได้สำเร็จ


โครงการนี้ทำมา ๓ ปี มีผลงานเด่นหลายสิบโครงการ มีโครงการที่สถานประกอบการยินดีลงทุนจำนวนมาก บางโครงการลงทุนเป็นแสนบาทเพื่อทดลอง และประสบความสำเร็จ เรื่องเล่านี้เมื่อซักถามก็เห็นชัดว่ามีวิธีดำเนินการที่เป็นนวัตกรรม โดยเฉพาะอย่างยิ่ง การที่อาจารย์ใช้หลักตั้งความหวังไว้สูงหรือท้าทายให้นักศึกษาใช้ความพยายามมุมานะ และอาจารย์และผู้จัดการสถานประกอบการ ให้คำแนะนำหรือแนะให้ไปขอความช่วยเหลือจากอาจารย์คณะอื่นในมหาวิทยาลัยขอนแก่น โดยเฉพาะอย่างยิ่ง คณะวิศวกรรมศาสตร์


หลักจิตวิทยาที่อาจารย์ตั้งความหวังสูงท้าทายนักศึกษา และคอยช่วยเหลือให้ทำงานฟันฝ่า รวมทั้งมีกลไกประเมินเพื่อให้นักศึกษารู้ว่าผลงานของตนเข้าขั้นคุณภาพสูงหรือไม่ เป็นวิธีการพัฒนานักศึกษาที่ แนะนำโดยนักจิตวิทยาการศึกษา ว่าเป็นวิธีสร้าง “กระบวนทัศน์พัฒนา” (Growth Mindset) ที่มีค่ายิ่ง


ดร. กฤตพา เข้าร่วมโครงการ DFC 3 ของสถาบันคลังสมอง และไปดูงานที่เยอรมันโดยผมร่วมเดินทาง ไปด้วย ดัง บันทึกชุดนี้ จำได้ว่าท่านบอกว่าไปหาแนวทางทำให้ศิย์ของท่านมีขีดความสามารถ entrepreneurship ตอนกลับท่านบอกว่าได้ไอเดียแล้ว แค่สามปีให้หลัง ทำได้ขนาดนี้น่าชื่นชมมาก การสร้างทีมอาจารย์ที่ทุ่มเท ขนาดนี้ไม่ใช่ของง่าย


ทีมงานเล่าว่า อาจารย์จะเข้าไปเป็นเพื่อนกับนักศึกษาใน FaceBook และคอยตอบเชียร์ให้กำลังใจ หรือแนะนำนักศึกษาเป็นระยะๆ ฟังแล้วผมนึกถึงคำว่า “ครูเพื่อศิษย์


การเล่าเรื่องราวของกิจกรรมที่มี creativity สูง มักจะมีความซับซ้อนและไม่ชัดเจน ผมเขียนเล่าได้ไม่ถึงหนึ่งในสิบที่ทีมงานเล่า มีข่าวของ มข. เรื่องนี้ ที่นี่



วิจารณ์ พานิช

๒๓ ส.ค. ๒๕๕๙


*หมายเหตุ บันทึกนี้เพิ่มขนาดตัวอักษรให้ใหญ่ขึ้น การเว้นวรรคตอนจึงอาจไม่ถูกต้องตามหลักภาษา


1 ทีม มข. ดร. กฤตพา คือคนที่สามจากซ้าย


2 ชื่อโครงการ


3 เป้าหมาย


4 วิธีการของ iQM


บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน สภามหาวิทยาลัย



ความเห็น (0)