Matter of Confidence

ติดตาม ผู้ติดตาม 

Matter of Confidence

Learners appreciate sources of information of confidence. Buddhists learn from Kalama-sutta that confidence in sources of information and one’s own discernment of information are essential for understanding of Dhamma (as things are). (Please see Is Learning (a kind of) Believing? )

It is a matter of confidence that the Royal Society Thai Dictionary must hold high to be the National Reference for Thai lnaguage. Lack of confidence in RSTD is too serious and of far reaching consequences to contemplate. From this comes my Request to the Royal Socuety for a Revision of RSTD (see hightlighted text below).

Please comment or send this link to the Royal Society. Your voice is needed to start this revision process and improve our best reference for Thai language. Your voice can change the world and echo down generations of Thai children. Your voice is one democratic way to advance Thailand and Thai society. Your voice?

<p “=””>

To: The Secretary
Office of the Royal Society, Thailand

Re: Revision of the Royal Society Thai Dictionary 2554 edition

Dear Madam/Sir

Thank you for the release of a valuable and useful tool for learning, teaching and using Thai language correctly - the Royal Society Dictionary mobile edition.

After a year of using the dictionary, I have noted many issues and decided to request a revision of both the application and the dictionary content. These issues and suggestions are listed below. In addition, there are also many new words that come into use widely and should be incorporated into the dictionary. I beleive that these issues provide necessary and sufficient justification for a revision.

As the 90th Birthday of His Majesty the King is approaching and this edition of the dictionary is already 5 years out-of-date, a new edition of revised application and content, using computer technologies, can be published in time to mark the royal occasion.

I can provide my notes and computer programs on request to assist with the revision. The Royal Society shall of course remain the authority in this matter.

Yours sincerely

Sunthorn Rathmanas
([email protected])


1) SARA AM (-ำ)

There are words with -ำ that are spelt with 'sara am' (-ำ), but there many words spelt with 'nikahit'and 'sara aa' ( ํา). For example (รํ ่ า) instead of (ร ่ ำ). Though they look the same, their encoding are different (sara am is encoded with one '0E33' unicode, while nikhahit '0E4D' and sasa aa '0E32' are 2 unicodes, more complex when a tone mark 'วรรณยุกต์' is involved) and computer search engines will fail to find 'am' words with '0E4D' and '0E32'. In some languistic research this may reduce much valuable result. It is strongly recommended that all instances of 'nikhahit [optional tone mark] sara aa' are replaced with '[optional tone mark] sara am' for consistency and more correct search results.

2) YAMAKA (ๆ) - Writing guide

According to the Royal Society own's guideline :
๑.๒.๑๕.๑ เว้นวรรคเล็กหน้าและหลังเครื่องหมายไปยาลใหญ่ ไม้ยมก เสมอภาคหรือเท่ากับ ทวิภาค วิภัชภาค และเครื่องหมาย + ที่ใช้ในทางภาษา (มิใช่เครื่องหมาย + ที่ใช้ในทางคณิตศาสตร์)

(๑) เขาเจริญพุทธคุณว่า อิติปิ โส ฯลฯ ภควาติ
(๒) วันหนึ่ง ๆ เขาทำอะไรบ้าง
(๓) อเปหิ = อป + เอหิ
(๔) กฤษณา : กฤษณาสอนน้อง แบบเรียนกวีนิพนธ์
(๕) ในการจัดสัมมนาครั้งนี้ ผู้เข้าร่วมการสัมมนา ได้แก่ :–
Examples from RITD : กุกๆ กักๆ , กุ๊กๆ กิ๊กๆ , ก้ม ๆ เงย ๆ , ก๊อก ๆ แก็ก ๆ

So, there are many instances of use of yamaka (ๆ) with and without a space in front (วรรคเล็กหน้า). This is a consistency and quality standard issue that may cause confusion in education and official communication from using examples from this authoritative dictionary.

3) YAMAKA (ๆ) - Reading guide

By definition : ไม้ยมก - เครื่องหมายรูปดังนี้ ๆ สำหรับอ่านซํ้าความหรือซํ้าคำข้างท้าย ๒ หน.
But there is no guideline for reading phrases with yamaka. Reading yamaka-words is then a matter of style for individuals. In examples below
(a) แยกเป็นส่วน ๆ (-ส่วนส่วน), กรรมเวรแท้ ๆ (-แท้แท้), ว่ายนํ้ากระดิบๆ (-กระดิบกระดิบ)
(b) วันหนึ่ง ๆ (วันหนึ่งวันหนึ่ง), ว่าเท่าไรๆ (-เท่าไรเท่าไร), ผ้าท่อนหนึ่งๆ (-ท่อนหนึ่งท่อนหนึ่ง)

In (a) only the last word is repeated but in (b) two or more words are repeated.

It may be desirable for readers that yamaka is followed by a space (or a punctuation mark) but not preceded with a space unless when two or more words are intended to be repeated. For examples
(A) กะปริบ|กะพริบ, มักใช้ซํ้าคำว่า กะปริบๆ หมายความว่า กะพริบถี่ๆ เช่น ทำตากะปริบๆ, ปริบๆ ก็ว่า.
(B) - วันหนึ่งๆ , ว่า อย่างไรๆ , ว่า เท่าไรๆ , ผ้า ท่อนหนึ่งๆ , - ตอนหนึ่งๆ , ความผิด กระทงหนึ่งๆ

In (A) (taken from RITD) one word is repeated by default. In (B) more words are repeated by the suggested guideline.

4) PHINTHU (-ฺ ; in Romanized Pali: BINDU)

According to 'การบอกคำอ่านมีหลักเกณฑ์ดังนี้' in คำชี้แจงหลักการจัดทำและวิธีใช้พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๕๔
... ๔. คำอ่านที่มีเครื่องหมายพินทุจุดไว้ข้างใต้ตัวอักษร มีความหมายดังนี้

ก. ตัวอักษรนั้นเป็นอักษรนำและไม่อ่านออกเสียง ได้แก่ ตัว ห ใช้พินทุจุดไว้ข้างใต้ตัว
ห เพื่อไม่ให้อ่านเป็นอย่างอื่นซึ่งมีความหมายต่างกัน เช่น เหลา [เหฺลา] เหย [เหฺย] แหงน [แหฺงน]

ข. ตัวอักษรนั้นเป็นอักษรควบกล้ำซึ่งในภาษาไทยมี ๓ ตัว คือ ร ล ว ใช้พินทุจุดใต้
พยัญชนะตัวหน้า เพื่อให้อ่านพยัญชนะตัวหน้า ๒ ตัวควบกัน เช่น ไพร [ไพฺร] ปลอบ [ปฺลอบ] กว่า

From RITD:
เหย|เหฺย||ว.|เบ้ (ใช้แก่หน้า).
ไพร|ไพฺร||น.|ป่า; ขอบ, ริม, เรียกตอกเส้นกลมๆ ที่อยู่ใต้ขอบกระบุงกระจาดเป็นต้น ว่า ตอกไพร.
Phinthu is used in accord with the guide above.

โสดม|สรรเสริญ, ชมเชย. (ส. โสฺตม; ป. โถม).
อิสริยะ|ความเป็นใหญ่, ความเป็นเจ้า, ความยิ่งใหญ่. (ป. อิสฺสริย; ส. ไอศฺวรฺย).
โสดาปัตติมรรค|ทางปฏิบัติที่ให้สำเร็จเป็นพระโสดาบัน. (ป. โสตาปตฺติมคฺค; ส. โสฺรตสฺ + อาปตฺติ + มารฺค).
Phinthu is used to denote 'character pair' (สฺส, ตฺต, คฺค,...) in Pali : อิสฺสริย = อิสฺส ริ ย (อิสสะ ริ ยะ) and โสตาปตฺติมคฺค = โส ตา ปตฺติ มคฺค (โส ตา ปัตติ มัคคะ). But โถม = โถ ม (โถ มะ) because ถม is not a character pair, so phinthu is not used).
Phinthu is used similarly in Sanskrit reading : โสฺตม = โสต ม (โสดตะ มะ), ไอศฺวรฺย = ไอ ศฺว รฺย (ไอ ศะวะ รัยยะ), But the role of phinthu is not cleared in โสฺรตสฺ + อาปตฺติ + มารฺค because โสฺรตสฺ has a phinthu under the last -สฺ where it cannot be a character pair.

ดำแคง|เลื่องลือ, ระบือไป, ดังสนั่น, เช่น ...รุกขผกา... เซาะธารดำแคงเสียง...(อนิรุทธ์). (ข. แถฺกง)
ทโมน|ใหญ่และมีกำลังมาก (มักใช้แก่สัตว์ตัวผู้ที่เป็นจ่าฝูง) เช่น ลิงทโมน. (ข. โฌฺมล ว่า ตัวผู้).
Phinthu is used so that แถฺกง is read ถะแกง and โฌฺมล is read ชะโมล. Here character pairs (ถฺก, ฌฺม) are quite different from the pair concept for Thai and Pali (and Sanskrit?). Phinthu is used as if instead of schwa or soft-short ะ.

From examples above, it is clear that the use of phinthu needs clarification - in particular to explain reading of words from other languages.


There are some 10,097 (out of 43,181) words with pronunciations in RITD. Many of the words without pronunciations are quite difficult to read. Though 'การบอกคำอ่าน' in คำชี้แจงหลักการจัดทำและวิธีใช้พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๕๔ :


๑. คำที่มีตัวสะกดตรงตามแต่ละมาตรา เช่น แม่กน น สะกด แม่กบ บ สะกด อย่างคำ
คน พบ จะไม่บอกคำอ่าน

๒. คำที่มีตัว ญ ณ ร ล ฬ สะกด อ่านเหมือนตัว น สะกดอย่างหนึ่ง คำที่มีตัว ข ค ฆ
สะกดอ่านเหมือนตัว ก สะกดอย่างหนึ่ง คำที่มีตัว จ ช ฎ ฏ ฐ ฑ ฒ ต ถ ท ธ ศ ษ ส สะกดอ่าน
เหมือนตัว ด สะกดอย่างหนึ่ง คำที่มีตัว ป พ ฟ ภ สะกด อ่านเหมือนตัว บ สะกดอย่างหนึ่ง ทั้ง ๔
อย่างนี้ ในกรณีที่อาจมีปัญหาในการอ่าน จะบอกคำอ่านไว้ด้วย...

In the interest of correct reading, it is recommended that 'every word' has a 'how to read' or pronunciation. So that students of Thai language can use RITD to aid their reading practice and so improve pronunciation in speaking Thai.

Another compelling reason is to advance text-to-speech technology for Thai language. This tts has several uses for business, government and sight-impaired people. From tts, speech-to-text (or speech recognition) technology development can be accelerated. These technologies can enhance social and industrial environment in this century.


Completeness of a dictionary (of a language) means:
(a) all words used in a language is defined and explained in the dictionary
(b) all words used in definitions (บทนิยาม) must be defined.

This requires a definition of 'compound word' (แม่คำ) that is made up from 'simple words' or 'atomic words' (ลูกคำ) that cannot be divided further. That is :-
(A) any simple word is a word
(B) a compound word is a word if and only if the compound has meanings different from its component words. For examples
- แม่น้ำ is a word made from 2 simple words แม่ and น้ำ
- เด็กเล็ก is a compound but not another word because its meaning is only qualified. That is เล็ก is an adjective for เด็ก.
- common phrases may be words because they mean differently from their compound meaning. For examples อกอีแป้นแตก, ไปไหนมาสามวาสองศอก, ทางแยก, and เลี้ยงโต๊ะจีน.

A test of RITD's completeness is conducted by comparing 2 lists: a list of 'head words' and a list of words used in their 'definition' (split into words by a software program 'SWATH'). The test shows considerable number of 'words' (as split by SWATH) not defined as 'head word'.

There are several sources of 'errors' in this test:
(1) deficiency of SWATH in dealing with complex vowels, and foreign (including Pali and Sanskrit) words
(2) instances of 'nikhahit + sara aa', special characters and spaces in RITD
(3) omission, oversight and/or evolution of the language and RITD editions
(4) programming errors introduced to 'normalize' lists for comparison
(5) วิสามานยนาม (proper nouns) (locality/object/concept/product/people names,...)

Examples of words undefined in RITD: คาดหมาย, ความหมาย, งะงก, จเข้, จํ๋าหนับ, ชี, ธรรมยุต (defined in RITD2542 but not in RITD2554), น้ำกรวด, มั่งมีในใจ แล่นใบบนบก, มือถือสาก ปากถือศีล, มือไม่พาย เอาเท้าราน้ำ, พณหัว, ภันเต, ยิว (in RITD2542 but not in RITD2554), ล้านช้าง, ล้านนา, วั่งตี, วิธิ, ศรีษะ, ศิลปากร, สะเดาะเคราะห์ and สึนามิ. (Full lists and software used to search for (undefined) words are available on request.)

Though absolute completeness will not be achieved with any living natural language, the usefulness of a reference dictionary can be improved. With considerations for sources of errors and 'the concept of word' (above), it is recommended that many more 'words' should be defined and added to RITD to improve its usefulness and completeness.


งกๆ|อาการที่ทำงานอย่างขยันขันแข็งโดยไม่คำนึงถึงความเหนื่อยยาก เช่น ทำงานง่กๆ ทั้งวันจนไม่มีเวลาหยุดพัก.
ง่กๆ|อาการที่ทำงานอย่างขยันขันแข็งโดยไม่คำนึงถึงความเหนื่อยยาก เช่น ทำงานง่กๆ ทั้งวันจนไม่มีเวลาหยุดพัก.

บัณเฑาะก์|กะเทย. (ป., ส. ปณฺฑก อภิธาน ว่า กะเทย, ชิลเดอร์ และมอร์เนียร์ วิลเลียม ว่า ขันที).

[ : Sir Monier Monier-Williams, KCIE (12 November 1819 – 11 April 1899) was the second Boden Professor of Sanskrit at Oxford University, England. ...

Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary Robert Caesar Childers (1838 – 25 July 1876) was a British Orientalist scholar, compiler of the first Pāli-English dictionary.]

สวนาการ|<i>ดู สวน- ๔, สวนะ ๑</i>.
สวนานุตริยะ|<i>ดู สวน- ๔, สวนะ ๑</i>.
สวน-|สะวะนะ-||น.|การฟัง. (ป.; ส. ศฺรวณ).
"สวน- ๔" is not in RITD.

คลี่ทัพ|เคลื่อนพล, เคลื่อนกำลังไป, เช่น ยังยโสธรคล้อย คลี่พล (ยวนพ่าย).
คลี่พล|เคลื่อนพล, เคลื่อนกำลังไป, เช่น ยังยโสธรคล้อย คลี่พล (ยวนพ่าย).

ป้อมๆ|ว. กลมๆ. (terse definition; not reflexive - as can be seen below)
กลมๆ is not defined in RITD.
กลม ๑|กฺลม||น.|ชื่อเพลงไทยประเภทเพลงหน้าพาทย์ ใช้ปี่พาทย์ทำตอนตัวละครที่เป็นเทพเจ้าหรือเจ้าเงาะเหาะโดยลำพัง และใช้เป็นเพลงบรรเลงในเวลาเทศน์มหาชาติประจำกัณฑ์สักบรรพ.
กลม ๒|กฺลม||ว.|มีสัณฐานโดยรอบไม่เป็นเหลี่ยม, ถ้าเหมือนลูกหิน เรียกว่า ลูกกลม, ถ้าเหมือนเส้นที่ลากเป็นวงมาจดกัน โดยมีเส้นรัศมียาวเท่ากัน เรียกว่า วงกลม, ถ้าเหมือนสตางค์ เรียกว่า กลมแบน, ถ้าเหมือนกระบอกไม้ไผ่ เรียกว่า กลมยาว, ถ้าเหมือนไข่ไก่ แต่หัวและท้ายเท่ากัน เรียกว่า กลมรี; (ปาก) อ้วน เช่น เขามีสุขภาพดีขึ้นจนดูกลมไปทั้งตัว; (โบ กลอน) เรียบร้อยดี เช่น ใจพระลออยู่บมิกลม (ลอ); กลิ้งกลอกเต็มตัว เช่น คนกลมดั่งน้ำกลอกใบบัว; ลักษณนามเรียกจำนวนเหล้าบางประเภทที่บรรจุในขวดกลม เช่น เหล้ากลมหนึ่ง เหล้า ๒ กลม.
กลม ๓|กฺลม|||<i>ดู เหมือดโลด (๑)</i>.
กลม ๔|กฺลม||ว.|(โบ) ปวง, หมด, สิ้น, เช่น ทั้งกลม คือ ทั้งปวง, จึ่งได้เมืองแก่กู ทงงกลํ (จารึกสยาม); เรียกหญิงที่ตายพร้อมกับลูกที่อยู่ในท้อง ว่า หญิงตายทั้งกลม หมายถึง ตายทั้งหมด คือ ตายทั้งแม่ทั้งลูก.

[ปะรัดสะบด] น. “บทเพื่อผู้อื่น”, ในตำราไวยากรณ์บาลีและสันสกฤตใช้เป็นเครื่องหมายให้ทราบว่าเป็นกริยากัตตุวาจก เช่น สูโท โอทนํ ปจติ = พ่อครัวหุงอยู่ซึ่งข้าวสุก ปจติ เป็นกริยาปรัสสบท, ตรงข้ามกับ อัตตโนบท.
(A cook/boiled rice [to be served]/cooks = a cook cooks boiled rice for guests.)

น. “บทเพื่อตน”, ในตำราไวยากรณ์บาลีและสันสกฤตใช้เป็นเครื่องหมายให้ทราบว่า เป็นกริยากรรมวาจกหรือภาววาจก เช่น สูเทน โอทโน ปจิยเต = ข้าวสุกอันพ่อครัวหุงอยู่, ปจิยเต เป็นกริยาอัตตโนบท, ตรงข้ามกับ ปรัสสบท.
(by a cook/boiled rice/cooks for one's own use = a cook cooks boiled rice for himself.)

From Rhys-Davis Pāli-English Dictionary (PED)
sūda: a cook. (m.), sūdena (instrument), sūdo (nominative)
odana: boiled rice. (nt.; m.), odanaṃ (m. acc), odano (m. nom)
pacati: cooks. (pac + a), pacati (p. s. parassapada), pacate (p. s. attanopada)

สุกร [สุกอน] น. หมู (มักใช้เป็นทางการ) เช่น เนื้อสุกร สุกรชำแหละ. (ป.; ส. ศูกร, สูกร).
In Pali, sukara สุ กะ ระ: easy to do; dukkara : difficult to do
สุกร : ง่าย ที่จะทำ = หมู (Thai slang)??
sūkara สู กะ ระ: a pig; a hog. (m.)
This issue here is whether 'correct pronunciation' should be included in the definition to improve language understanding. Other examples (words from Pali) : วิธิ วิธี, อิตถิ อิตถี, เวทิ เวที, วีถิ วิถี (in Thai), ชิลเดอร์ และมอร์เนียร์ วิลเลียม Childers and Mornier-Williams (see issue 7(b)).

The RITD reading guide should be easier accessible (from a menu or on the search result display page) so that pronunciation and references can be resolved quickly. As it is the whole reading guide is only accessible and readible after some manipulation outside the search subsystem. It would also be useful to allow searching for words within the result page and having secondary search results display with the primary search or with the previous results easiy re-accessible.

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน 2554

ความเห็น (2)


I think the Royal Society will welcome and appreciate your valuable comment and suggestion and take action on revision at their earliest convenience.


Thank you GD:

That " their earliest convenience..." is my worry ;-)

We have cases where justice is held up in in-tray for years and years (often wating for someone else to takle on after retirement -- but every one who comes to have the power to act on the cases is nearing his/her retirement -- as usual for Thailand's public service; so nothing gets done!)

Let us hope and help to bring this to the 'in-action to finalize tray' and have RSTD revision done by the end of next year.