แนวทางการพัฒนาร้านสหกรณ์ให้อยู่คู่กับประเทศไทยไปอีกนานแสนนาน (เขียนเมื่อพ.ศ. 2559)

แนวทางการพัฒนาร้านสหกรณ์ให้อยู่คู่กับประเทศไทยไปอีกนานแสนนาน (เขียนเมื่อพ.ศ. 2559)



เขียนจากที่ได้เข้าร่วม โครงการเสวนาต่อเนื่อง เพื่อการพัฒนาขบวนการสหกรณ์ไทย ครั้งที่ 1
เรื่อง "ฤา....ร้านสหกรณ์จะสูญสิ้นจากแผ่นดินไทย........ ?"
ณ ห้อง EC 5628 คณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วันศุกร์ที่ 25 มีนาคม 2559

ผู้เขียนรู้จัก คำว่า "สหกรณ์" จากร้านสหกรณ์ในโรงเรียนประถมที่เข้าศึกษา แต่ก็เพียงแต่เห็นตัวอาคาร และคิดว่า คงต้องเป็นสถานที่สำหรับผู่้ร่ำรวยเงินทองที่จะเข้าไปเป็นสมาชิกได้ เข้าใจผิดมาโดยตลอด จนได้มาศึกษาที่ภาควิชาสหกรณ์ (อดีตคณะสหกรณ์) ในมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ จึงทราบว่า สหกรณ์นั้น คนที่ถือหุ้น 1 หุ้น กับ คนที่ถือหุ้น 100 หุ้น นั้นมีความเท่าเทียมกัน ในสิทธิของความเป็นเจ้าของสหกรณ์

หลังจากนั้นได้มาทำงาน โครงการส่งเสริมสหกรณ์ในโรงเรียนในถิ่นทุรกันดาร ตามพระราชดำริสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ
จึงได้แนะนำครู และนักเรียนในโรงเรียนในโครงการ ให้กำหนดหุ้นในสหกรณ์นักเรียน ในราคาต่ำสุด หุ้นละ 1 บาท ในขณะนั้น เพื่อที่จะให้นักเรียนทุกคนที่มีฐานะแตกต่างกัน ได้เข้าเป็นสมาชิก และฝึกทักษะในสหกรณ์นักเรียนที่ตนเองเป็นเจ้าของ เพราะเมื่อเรารู้จักการสหกรณ์ที่แท้จริง จะพบว่า สหกรณ์นั้นเป็นเรื่องของ การสร้างความเท่าเทียมกันในฐานะมนุษย์ (as a human being)

จึงขอเสนอแนะ แนวทางพัฒนาร้านสหกรณ์ให้อยู่คู่กับประเทศไทย ดังนี้

1. ให้ดูที่ความเป็นสหกรณ์ของร้านสหกรณ์ในประเทศไทย ว่าสามารถให้บริการที่พึ่งพอใจแก่สมาชิกสหกรณ์ ในการตอบสนองความต้องการอันจำเป็น (need) และความมุ่งหมายร่วมกันทางเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรม โดยสมดุล สมาชิกจะมีความสุขนร่วมกันจากกิจการนี้


2. สมาชิกสหกรณ์สามารถดำเนินการตามปรัชญา สหกรณ์ ช่วยตน ช่วยกัน (self help mutual help) ได้โดยสะดวก และง่ายดาย
สหกรณ์ทุกประเภทสมาชิกเป็นทั้งเจ้าของและผู้ใช้บริการ (co-owner co-customer) สมาชิกมาร่วมมือร่วมใจกัน แบ่งปันกันอย่างสร้างสรรค์ ช่วยเหลือเกื้อกูลกัน การสหกรณ์เป็นการรวมคนเป็นสำคัญ จากหลักการสหกรณ์ข้อที่ 1 ใน หลักการสหกรณ์ไทย พ.ศ. 2478 – 2508 ซึ่งเป็นยุคที่การสหกรณ์ในประเทศไทยเจริญรุ่งเรืองมาก

https://www.gotoknow.org/posts/597773


3. ให้ผู้เกี่ยวข้องกับสหกรณ์ มีสติพิจารณา นิยามสหกรณ์ อยู่เป็นประจำ สม่ำเสมอ

นิยามสหกรณ์ : สหกรณ์เป็นองค์การอิสระของบุคคลซึ่งรวมกันด้วยความสมัครใจเพื่อสนองความต้องการอันจำเป็น และความมุ่งหมายร่วมกันทางเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรม โดยการดำเนินวิสาหกิจที่เป็นเจ้าของร่วมกัน และควบคุม ตามแนวทางประชาธิปไตย

https://www.gotoknow.org/posts/520514



4. การสหกรณ์ไม่ใช่ เพื่อกำไรสูงสุด (maximize profit) แต่เป็น เพื่อส่วนเกินที่พอดี (optimize surplus) ร้านสหกรณ์ก็เช่นกัน
https://www.gotoknow.org/posts/594642



5. ให้เน้นการรวมกันของสมาชิก เพื่อให้เกิด ความประหยัดเนื่องจากระดับขนาด (economies of scale) มากกว่า เพื่อ รวมกันเพื่ออำนาจต่อรอง ( bargaining power) การสหกรณ์ใม่ใช่เพื่อแข่งขันเปรียบเทียบ แต่เป็นการแบ่งปัน ช่วยเหลือเกื้อกูลกัน เพื่อความสุขโดยรวม


6. ให้ขบวนการสหกรณ์ไทยคิดแบบ องค์รวม (holistic) สหกรณ์ทุกประเภทจะพึ่งพากัน แบ่งปันกัน เลิกคิดแบบแยกส่วนเป็นเพียงประเภทสหกรณ์ร้านค้า หลักการสหกรณ์ข้อที่ 6 ความร่วมมือระหว่างสหกณ์ จะสัมฤทธิ์ผลได้ง่าย
ภายใต้พระราชบัญญัติสหกรณ์ พ.ศ. 2471 ระหว่าง พ.ศ. 2495 - 2511 มีสหกรณ์ในประเทศไทย ทั้งหมด 22 ประเภท ร่วมมือกันเป็นอย่างดี
https://www.gotoknow.org/posts/551320



7. เตรียมร้านสหกรณ์ดิจิตอล (Digital consumer cooperative) เตรียมตัวก้าวสู่ ยุคเครือข่ายอินเตอร์เน็ตที่เชื่อมโยงทุกสิ่ง Internet of Things การให้บริการร้านสหกรณ์จะประกอบไปด้วย หน้าร้านทาง physical แบบเดิม ให้เพิ่ม หน้าร้านทาง digital
https://www.gotoknow.org/posts/593266
https://www.gotoknow.org/posts/575879



8. เสนอเพิ่มเติม พรบ. สหกรณ์ให้เพิ่มเติม ส่วนที่่รองรับ digital cooperative ด้วย เพราะใน ระบบเศรษฐกิจดิจิตอล digital economy ก็จะมี digital cooperative (D-Coop) ด้วยอย่างแน่นอน
https://www.gotoknow.org/posts/603662


9. เมื่อสหกรณ์มีความแข็งแกร่งแล้วจึงให้ดำเนินการตามหลักการสหกรณ์ที่ 7 เอื้ออาทรต่อชุมชน เพราะหลักการสหกรณ์ ต้องเริ่มจากข้อที่ 1,2,3 .... ไปตามลำดับ การทำตามหลักการข้อที่ 7 ควรทำในภายหลังจากที่ดำเนินตามหลักการข้ออื่น ๆ ประสบผลแล้ว และต้องดำเนินการแบบค่อยเป็นค่อยไป สหกรณ์จะมั่นคง และยั่งยืน


10.ในขบวนการสหกรณ์ มีสมาชิกที่เป็น คนดี มีน้ำใจสหกรณ์ เสียสละ รับผิดชอบ อยู่เป็นจำนวนมาก ๆ มากกว่า สมาชิกที่เกเร จึงอยู่มาได้ครบ 100 ปีแล้ว จึงมิต้องกังวลกับสมาชิกส่วนน้อยที่เกเร ให้มากเกินเหตุ


พีระพงศ์ วาระเสน (ฺBobbie)
นักวิชาการสหกรณ์ดิจิตอล

อรุณประดิษฐ เพชรบุรี 114
รุ่น "ประกายเพชร"
11 เมษายน 2559











บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน บันทึกความคิดของ Peeraphong Varasen



ความเห็น (0)