CADL ขับเคลื่อน ปศพพ. ใน มมส. _ ๑๗ : รายวิชา ๐๐๓๒๐๐๕ ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ฝึกอบรมเชิงปฏิบัติการพัฒนาอาจารย์ผู้สอน ๒๕๕๙ (๔)

อ.ต๋อย
ติดตาม ผู้ติดตาม 
ติดต่อ

บันทึกที่ (๑)

บันทึกที่ (๒)

บันทึกที่ (๓)

กิจกรรมที่ ๔ ถอดบทเรียนจากสื่อวีดีทัศน์

การสอนด้วยการเปิดสื่อให้ดู โดยเฉพาะสื่อวีดีทัศน์จาก youtube.com เป็นที่นิยมมาก เพราะนอกจากจะเป็นที่สนใจและได้ข้อมูลที่ทันสมัยแล้ว ยังทำได้ง่าย สะดวก เพราะห้องเรียนรวมทุกห้อง สามารถล็อคอินออนไนล์ใช้อินเตอร์เน็ตได้

ตอนที่เราไปแลกเปลี่ยนกันที่ จ.สกลนคร เพื่อนอาจารย์ท่านหนึ่งแลกเปลี่ยนเทคนิคง่ายๆ ในการเตรียมสอนของท่านคือ การสืบค้นเลือกดูคลิปบน youtube แล้วจดจำไว้เฉพาะคำสำคัญที่ใช้ในการค้นหาผ่าน google เมื่อถึงวันสอนให้ไปก่อนเวลาสักเล็กน้อย เพื่อไปสืบค้นบน youtube ที่คอมพิวเตอร์หน้าห้องเรียนได้เลย ...

กระบวนการของอาจารย์ศศินี มีขั้นตอนดังแผนภาพด้านล่าง (ถอดความจากการสังเกต) เครื่องมือที่สำคัญก็คือ "การตั้งคำถาม" -> แลกเปลี่ยน -> ยกตัวอย่าง -> สรุปสาระสำคัญและสะท้อนการเรียนรู้ร่วมกัน


คลิปแรกที่นำมาเป็นตัวอย่างคือ บ้านอนุรักษ์กระดาษสา ของแม่ฟองคำ หล้าปินตา อ.สันกำแพง จ.เชียงใหม่


คลิปที่ใช้สั้นแค่เพียง ๓ นาทีเศษ อาจารย์ผู้สอนที่ต้องการอ่านรายละเอียดเพิ่มเติม ศึกษาได้จากเอกสาร "ฟองคำ หล้าปินตา" (ดาวน์โหลดได้ที่นี่)

ตัวอย่างคำถามที่ อ.ศศินี ใช้เป็นเครื่องมือในการถอดบทเรียนบนหลักปรัชญาฯ

  • เห็นอะไรจากวีดีทัศน์บ้างคะ?
  • มีความพอประมาณตรงไหนบ้างคะ?
  • มีเหตุผลอยู่ตรงไหนบ้างคะ?
  • มีภูมิคุ้มกันที่ดียังไงคะ?
  • เบื้องหลังของสิ่งนี้คืออะไร?
  • ฯลฯ


ผมเปิดคลิปแล้วจับประเด็นไวๆ ได้ดังนี้ครับ

  • เป็นอาชีพที่สืบทอดต่อกันมายาวนาน ป้าฟองคำทำมาต่อเนื่องกว่า ๔๐ ปี
  • นอกจากถ่ายทอดความรู้ด้านการทำกระดาษเท่านั้น แต่จะส่งต่อคติการทำงาน ความคิด ความเชื่อในการดำเนินชีวิต
  • ไม่ได้เรียนทฤษฎีธุรกิจอะไร เกิดจากประสบการณ์อันยาวนาน
  • ทำธุรกิจกับต่างประเทศต้องรักษามาตรฐาน เวลาต้องตรง รับได้เท่าไหร่ก็ต้องทำเท่านั้น
  • เริ่มต้นด้วยภูมิปัญญาที่ได้รับการถ่ายทอดจากพ่อแม่
  • ด้วยหลักความพอประมาณ ทำให้ธุรกิจค่อยๆ เติบโตอย่างมั่นคง ไม่คาดหวังผลกำไรที่เกินกว่าศักยภาพและกำลังการผลิต จึงโตอย่างยังยืน
  • ธุรกิจค่อยๆ ขยายจากครอบครัวไปสู่ธุรกิจชุมชน และชุมชนใกล้เคียง กว่า ๓๐๐ ชีวิต
  • หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง เป็นทั้งหลักในการดำเนินชีวิตและหลักในการฝึกจิตใจด้วย
  • มีการส่งออกผลิตภัณฑ์กระดาษไปหลายประเทศทั่วโลก
  • การบริหารธุรกิจนั้น แท้จริงแล้วก็คือการบริหารชีวิต ไม่จำเป็นต้องเรียนรู้ผ่านตำรายากๆ


เห็นอะไรจากวีดีทัศน์บ้างคะ?

  • เห็นชาวไทยมีอาชีพทำกระดาษสาที่ได้สืบทอดภูมิปัญญามาจากบรรพบุรุษ ทำรายได้ให้ครอบครัวของป้าฟองคำและสามี รวมทั้งคนในชุมชน
  • เห็นการถ่ายทอดภูมิมปัญญาจากรุ่นสู่รุ่น เห็นการอนุรักษและสืบต่อภูมิปัญญาอาชีพ
  • เห็นการทำธุรกิจระดับชุมชนและชุมชนใกล้เคียง ร่วมมือกัน (ไม่ใช่การแข่งขันแก่งแย่งกัน)
  • เห็นวิถีไทย ที่ให้และแบ่งปัน เอื้อเฟื้อ เผื่อแผ่กัน
  • เห็นวิธีคิดของป้าฟองคำ เกี่ยวกับแนวทางการนำเอาหลักปรัชญาฯ ไปใช้
  • ฯลฯ

มีความพอประมาณอยู่ตรงไหนคะ?

  • มียอดสั่งจองจากต่างประเทศเข้ามามาก แต่ป้าคำฟอง ก็รับงานตามศักยภาพในการผลิตเท่านั้น เรียกได้ว่า พอประมาณกับศักยภาพการผลิตของตนเอง


มีเหตุผลอยู่ตรงไหนบ้างคะ?

  • ป้าฟองคำยึดหลัก(คุณธรรม)ว่า ทำธุรกิจกับต่างชาตินั้น สิ่งคัญคือคุณภาพของสินค้า และการส่งงานที่ตรงเวลา นี่คือเหตุผลว่า ทำไมป้าฟองคำไม่รับงานเกินตัว

มีภูมิคุ้มกันที่ดียังไงคะ?

  • การประเมินศักยภาพตนเอง ไม่รับงานเกินตัว แต่ตัดสินใจเลือกที่จะค่อยๆ พัฒนา ขยายผล แบ่งปันไปยังคนในชุมชน โดยใช้ความรักความสัมพันธ์ฉันพี่น้อง ทำให้เกิดความมั่นคงของธุรกิจ ... การไม่ตาโต การคิดเพื่อผู้อื่นในชุมชน ความรักสามัคคีแบบพี่น้อง เหล่านี้ล้วนเป็นภูมิคุ้มกันที่ดีในตัวป้าฟองคำ

เบื้องหลังของสิ่งนี้คืออะไร?

  • เบื้องหลังของทั้งหมดคือ ความขยัน อดทน พึ่งตนเอง เรียนรู้ เผื่อแผ่ แบ่งปัน สามัคคี ฯลฯ เหล่านี้ คือ ความ"พอเพียง" ในใจของฟ้าฟองคำนั่นเองครับ ...


ผมมองว่า สิ่งสำคัญของการใช้ "คำถาม" และ "คำถามตามติด" คือความเข้าใจและประสบการณ์ในการสะท้อนและถอดบทเรียนบนหลัก ปศพพ. ส่วนเรื่องเล่าที่นำมายกตัวอย่าง จะเป็นหัวใจของการยกระดับความเข้าใจให้นิสิตได้ โดยเฉพาะประสบการณ์ตรงของตนเอง ...




บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน วิถีแห่งความพอเพียง



ความเห็น (0)