คนเลี้ยงผึ้ง.....ผึ้งเลี้ยงคน 5นางพญา (การเลี้ยงผึ้งโพรง ...ชนิดและประชากรผึ้ง)

ผึ้งนางพญา....โดยปกติผึ้งรังหนึ่งจะมีนางพญาอยู่ตัวเดียวเท่านั้น ผึ้งนางพญาเป็นผึ้งเพศเมีย มีลักษณะส่วนท้องยาว และลำตัวใหญ่กว่าผึ้งในรังทั้งหมด มีสีค่อนข้างดำและหม่นเล็กน้อย ส่วนท้องมีสีน้ำตาล ปีกทั้งสองข้างขาวเพียงครึ่งลำตัว ก้นแหลม ขาคู่หลังไม่มีที่เก็บเกสรดอกไม้ มีเหล็กไนที่สามารถต่อยได้หลายครั้ง ต่อยแล้วสามารถชักกลับออกมาได้ ไม่ขาดติดไปกับศัตรูเหมือนผึ้งงาน ไม่สามารถปรุงอาหารหรือกินอาหารเองได้ ต้องอาศัยผึ้งงานเป็นผู้ป้อนอาหารให้

ประเภท ประชากร และสังคมผึ้ง.....

.สังคมผึ้งเป็นสังคมที่มีสมาชิกทุกประเภท ทุกวรรณะ ในสังคมมีความสำคัญและทำหน้าที่แตกต่างกันออกไป ซึ่งกล่าวโดยกว้างๆได้ว่า สังคมผึ้งจะดำเนินชีวิตให้เป็นไปอย่างราบรื่นนั้น นอกจากจะมีผึ้งนางพญาตัวหนึ่ง ทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางของรังแล้ว จำเป็นต้องมีผึ้งตัวผู้ไว้คอยผสมพันธ์ และมีผึ้งงานทำหน้าที่แตกต่างกันออกไปตามอายุ

เริ่มตั้งแต่ทำความสะอาดรัง

สร้างและซ่อมบำรุงรัง

เลี้ยงดูตัวอ่อน

ป้อนอาหารให้นางพญา

ป้องกันศัตรูที่จะมาทำลายรัง

หาเกสรและน้ำหวานเพื่อเลี้ยงลูกอ่อนภายในรัง......

ผึ้งนางพญา....

โดยปกติผึ้งรังหนึ่งจะมีนางพญาอยู่ตัวเดียวเท่านั้น ผึ้งนางพญาเป็นผึ้งเพศเมีย มีลักษณะส่วนท้องยาว และลำตัวใหญ่กว่าผึ้งในรังทั้งหมด มีสีค่อนข้างดำและหม่นเล็กน้อย ส่วนท้องมีสีน้ำตาล ปีกทั้งสองข้างขาวเพียงครึ่งลำตัว ก้นแหลม ขาคู่หลังไม่มีที่เก็บเกสรดอกไม้ มีเหล็กไนที่สามารถต่อยได้หลายครั้ง ต่อยแล้วสามารถชักกลับออกมาได้ ไม่ขาดติดไปกับศัตรูเหมือนผึ้งงาน ไม่สามารถปรุงอาหารหรือกินอาหารเองได้ ต้องอาศัยผึ้งงานเป็นผู้ป้อนอาหารให้ .....

ทำมีหน้าที่ในการวางไข่ และเป็นศูนย์กลางของรัง โดยที่ผึ้งนางพญา ออกมาควบคุมกลไกที่สำคัญของระบบสังคมให้เป็นไปตามปกติ ถ้าหากไม่มีนางพญา ผึ้งงานในรังทั้งหมดจะเกิดความหงุดหงิดและกระวนกระวาย การทำงานเริ่มผิดปกติ ไม่เป็นระเบียบเพราะขาดกลิ่นควบคุมการทำงาน นอกจากนี้แล้ว นางพญาผึ้งยังมีสารที่ทำให้ไข่ของผึ้งงานฝ่อไม่สามารถวางไข่ได้ และมีสารกระตุ้นทางเพศอีกชนิดหนึ่งที่ปล่อยออกมาเพื่อล่อหรือดึงดูดตัวผู้ให้มาผสมพันธ์อีกด้วย....

ผึ้งนางพญา เป็นผึ้งที่เจริญเติบโตมาจากไข่ที่ได้รับการผสมพันธ์กับผึ้งตัวผู้ เจริญเติบโตในหลอดนางพญา ได้รับการเลี้ยงดูด้วยอาหารที่เลี้ยงตัวอ่อนที่เรียกว่า"นมผึ้ง" หรือรอยัลเยลลี่ อย่างเต็มที่ อาหารเลี้ยงตัวอ่อนจะไปกระตุ้นการเจริญเติบโต ภายในร่างกายให้ผึ้งนางพญาประมาณ 1 สัปดาห์ ผึ้งนางพญาจะขยับปีก และส่งสารกระตุ้นเพศ เพื่อดึงดูดตัวผู้ แล้วจะบินจากรังขึ้นไปในอากาศสูงๆ ผึ้งตัวผู้ทั้งหลายก็จะบินตามขึ้นไป ตัวผู้ที่มีกำลังแข็งแรงบินไปทัน ก็จะได้ผสมพันธ์กับผึ้งนางพญาตามลำดับก่อนหลัง โดยทั่วไปผึ้งนางพญา 1 ตัวจะผสมพันธ์กับผึ้งตัวผู้ประมาณ 5-10 ตัว ก็จะได้อสุจิเก็บไว้เต็มถุงเก็บน้ำเชื้อที่อยู่ในช่องท้อง ผึ้งนางพญาตัวหนึ่งๆ จะผสมพันธ์เพียงครั้งเดียวในชีวิต และเริ่มวางไข่ในเวลาต่อมา ในภาวะสมบูรณ์อาจวางไข่ได้ถึงวันละ 1000 - 1500 ฟอง...

โดยธรรมชาติถ้าผึ้งรังไหนขาดผึ้งนางพญา บรรดาผึ้งงานก็จะสร้างตัวอ่อน ให้กินนมผึ้ง กลายเป็นนางพญามาทดแทนได้ และในกรณีย์ที่เกิดมีนางพญาหลายตัว ก็จะเกิดศึกชิงรัง นางพญาตัวเดิมจะกัด นางพญาตัวใหม่จนตาย ผึ้งงานจึงพานางพญาตัวใหม่ ไป เป็นเหตุให้เกิดการแยกรังหรือขยายรังใหม่......

..ขอบคุณที่แวะมาอ่าน โปรดติดตามตอนต่อไป

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน เหมือนแรงหนึ่งผลักดันให้ฉันเขียน



ความเห็น (7)

เพิ่งทราบค่ะ ว่สนางพญาผึ้งมีหลายตัวค่ะ

แต้ต้องแยกรังกัน

เหมือนคนไหมนะ

ถ้าคนเก่งหลายคนอยู่ในองค์กรเดียวกัน

จะต้องแยกหน่วยงานกั

เขียนเมื่อ 

เป็นความรู้ใหม่เลยนะเนี่ย

ว่าผึ้งนางพญาผสมพันธุ์ได้ครั้งเดียว

มีการแยกรังด้วย

ขอบคุณบังมากๆครับ

มาเยี่ยมอ่านด้วยความชื่นชม และขอเป็นกำลังใจนัก "ปั่นจักรยานเพื่อพ่อ"ทุกท่านค่ะ

เขียนเมื่อ 

ทำให้ผมทราบเลยว่าทำไมนักสังคมวิทยาหรือนักมานุษยวิทยายุคแรกๆจึงได้คิดทฤษฎีโครงสร้างหน้าที่ขึ้นมาครับ

เรียนคุณ แก้ว สมาคมผึ้ง การแบ่ง งานโดยเฉพาะผึ้งงาน ทำหน้ากันถ้วนหน้า

นางพญา กับผึ้งตัวผู้ สบายไม่ต้องหาอาหาร ภาระผึ้งงาน ที่ต้องหาหารอาหารมีให้สมาชิก

สวัสดี อาจารย์ ขจิต ช่วงนี้ภาคใต้ อยู่ในช่วงปลาย ฝน

ลงมาทางใต้เมื่อไหร ส่งข่าวน่ะครับ

การเลี้ยง ไกล้จะจบตอนสุดท้ายแล้ว

ขอบคุณพี่ใหญ่ ทีมาให้กำลังใจคนเลี้ยงผึ้ง พัทลุง