674. เรียนรู้ศาสตร์ OD จาก "สามก๊ก" (ตอนที่ 4)

ผมยังดูสามก๊กอยู่ตอนนี้เป็นตอนต้นๆ ที่โจโฉกับเล่าปี่ยกทัพไปกำจัดศัตรูสำคัญคือลิโป้ ที่ถือว่าเป็นมหาอำนาจคนหนึ่งในยุค ผมดูๆไปก็พบว่าลิโป้ไม่ได้อยู่ตัวคนเดียว มีครอบครัวที่น่ารัก มีม้าเซ็กเทา ม้าที่ดี่ที่สุดในแผ่นดิน มีกองกำลังที่แข็งแกร่ง มีกุนซือที่ฉลาด มองสถานการณ์ขาดไม่ด้อยกว่ากุยแก ของโจโฉ (คนนี้เชื่อว่าน่าจะมีสติปัญญาทัดเทียมได้กับขงเบ้งของเล่าปี่) ตั้งรับอยู่ในเมืองที่มีกำแพงแน่นหนา ฝ่าได้ยาก ...


ตอนแรกลิโป้ดูลำพอง แต่ก็เริ่มทำอะไรพลาด แบบไม่น่าให้อภัย จากดูชิลล์ เริ่มวิตกกังวล จนสติแตกแทบไม่เป็นผู้คนในตอนท้าย จากมีทุกอย่างเริ่มสูญเสีย และที่สุดพ่ายแพ้ ...แพ้ตัวเองด้วย คือทหารทนไม่ไหว จับมัด ส่งให้ศัตรู แถมเปิดประตูเมืองให้โจโฉเข้าเมืองอีก ชนะขาดลอย ...

ผมดูตอนนี้แล้วผมเห็นเรื่องความสุขครับ เพราะดูแล้วลิโป้จากมีสุขมากจนหายสุข จากดูชนะ จนมาแพ้ จนตัวตายนี่ดูเหมือนจะมาจากตัวเองทั้งนั้นครับ ...เลยต้องมาดูกันหน่อยว่าในมิติของการพัฒนาองค์กรนั้นเป็นอย่างไร

ผมเห็นเรื่องทฤษฎีความสุขครับ ผมเลยลองวิเคราะ์ลิโป้ ดู ก็น่าตกใจครับ เพราะพังด้วยตัวเองเลย ต่อมาลองวิเคราะห์เล่าปี่ และโจโฉ ก็พบว่าที่ชนะนี่ก็ชนะจากตัวเองครับ ...โว๊ ว๊าว...น่าคิดมาก ดูต่อไปเลยนะครับ

ทฤษฎีความสุข (Happiness) ที่นิยามโดยศาสตรจารย์มาติน ซาลิกมัน บิดาแห่งวิชา Positive Psychology คิดขึ้นมา ที่เรียกกันว่า PERMA ... ซึ่งเป็นคำย่อขององค์ประกอบของความสุขที่มีอยู่หกประการดังนี้ครับ..

Positive Emotion อารมณ์ดี มีความสุข สนุก เพลิดเพลิน สบายใจ

Engagement ภาวะลื่นไหล.. หมายถึงการได้พบกับความสุขจากการทำกิจกรรมที่ท้าทายแต่เรามีทักษะสูงพอ

Relationships ความสัมพันธ์ที่ดีกับสังคมนั้นๆ

Meaning การรู้สึกว่าชีวิตมีความหมาย คือรู้สึกว่าสิ่งที่ทำอยู่สำคัญ เชื่อมโยงกับส่ิงที่ยิ่งใหญ่กว่า

Accomplishments ประสบความสำเร็จอย่างเป็นรูปธรรม ถ้าเป็นการทำงานก็ประมาณได้ตามเป้า ตาม KPI ที่กำหนดไว้

ผมนั่งมองกรณีของลิโป้ที่ตอนแรกดูจะเหนือกว่าโจโฉ แต่กลับพ่ายแพ้ เราจะเห็นภาพลิโป้ ดูหมดอาลัยตายอยากก่อนถูกทหารตัวเองทรยศจับมัดแล้วส่งให้โจโฉ ผมนังวิเคราะห์แล้วทำไมถึงแพ้ ทั้งที่ตอนแรกดูได้เปรียบมากๆ ตอนโจโฉยกมาล้อมเมืองชีจิ๋วนั้น ตอนแรกๆ ทุกคนในเมืองดูเครียด แต่ก็มีภาวะ Engagement ทุกคนที่เป็นลูกน้องลิโป้ ร่วมแรงร่วมใจกันให้ความเห็น กุนซือคนสำคัญของลิโป้มาบอกลิโป้ว่า ตอนนี้กองทัพโจโฉกำลังขาดเสบียง ถ้ายกออกไปตอนนี้ก็จะสามารถตัดกำลังโจโฉได้ ชนะแน่ ... ดูแล้วจริง ถ้าออกไปรบ ป่านนี้ลิโป้อาจก้าวขึ้นมาแทนโจโฉก็ได้ ประวัติศาสตร์จีนจะเปลี่ยนไปอย่างคาดไม่ถึง ...

ปรากฏว่าลิโป้แสดงความลังเลใจ เมื่อเจอภรรยาออกมาอ้อนวอน ต่อหน้าทหาร บอกว่าไม่อยากให้ออกไปรบ เพราะกลัวจะพรากจากกัน ... ที่สุดไม่ไป ทหารทั้งหมดตกตะลึง ... Relationship จากบวก เริ่มเป็นลบ แล้ว เห็นชัดมากว่ากองทัพเริ่มหมดศรัทธา... และต่อมาปรากฏว่าโจโฉตั้งตัวได้ เลยใช้กลยุทธ์ทำลายเขื่อนปล่อยน้ำท่วมเมือง คนเดือดร้อนทั้งเมือง นี่เริ่มแย่อีก .. คราวนี้ศรัทธาแทบไม่เหลือ คนในเมืองแทบไม่เหลือ PERMA แล้ว

ลิโป้ก็เมาครับ ที่สุดอยู่ดีๆ เมื่อมองกระจกเห็นหน้าตัวเองมีสภาพที่ดูไม่ได้เพราะกินเหล้ามาก ด้วยอารมณ์ไม่ดี (ขาด Positive Emotion) แถมเริ่มแพ้ (ไม่มี Accomplishment) .... เมื่อเลิกกินเหล้าก็ไปประกาศทั้งเมืองไม่ให้คนกินเหล้า บังเอิญขี่ม้าไปเจอขุนนางกลุ่มหนึ่งจะกินเหล้า เพราะฉลองความสำเร็จเรื่องการรบ ปรากฏว่าลิโป้ก็ลงโทษเฆี่ยน ทั้งๆที่ทุกคนบอกว่าช่วงน้ีต้องรักษากำลังคน อย่าทำลายกำลังตนเอง..แต่ลิโป้ก็ทำ...ที่สุด Relationship กับคนในสังคมขาดผึง ...ไปๆมาๆ ลูกน้องเลยรวมตัวกันจับลิโป้ ส่งมอบให้โจโฉไปประหารเสีย .. เพราะไม่รู้จะสู้ไปเพื่ออะไร (Meaning ไม่มีแล้ว) ... และที่สุดจะเห็นว่าเมื่อความสุขแบบ PERMA ของคนในก๊กของลิโป้หาย ทุกอย่างก็ล่มสลาย ... ไม่มีความสุข ความหายนะก็ตามมา ชัดไหมครับ

ส่วนเล่าปี่เองคุณจะเห็นว่ามี PERMA ความสุข ชนิดถึงขั้นมีสง่าราศรี เพราะบริหาร PERMA ดีนั่นเอง ... เล่าปีดูใจเย็นสุขุม คงไม่ถึงกับ Positive Emotion ชนิดเข้มๆ แต่อย่างน้อยก็ดูชิลล์ มี Enagagement ไหม มี ถึงแม้เจอความท้าทายเยอะ เนื่องจากมีฝันอันยิ่งใหญ่ แต่ก็พยายามหามืออาชีพช่วยไม่ว่าจะเป็นกวนอู เตียวหุย หรือขงเบ้ง ที่ทำให้เล่าปี่เกิด Engagement ได้ตลอด แม้ยามตกอับ แต่ก็พลิกได้ทุกครั้ง


เล่าปี่มี Relationships ที่ดีกับสังคม ไปไหน ไม่ทุจริตเด็ดขาด ขนาดคนยกเมืองให้ยังไม่ยอมเอม จนเจ้าเมืองตายแล้ว ด้วยความดี คนจึงพร้อมใจเชิญเป็นเจ้าเมือง ..มีประวัติใสสะอาด จนชาวเมืองรัก

มี Meaning นี่คือสำคัญ เล่าปี่ประกาศกู้ราชวงค์ ส่งเสริมคุณธรรม ทุ่มเทชีวิตทั้งหมดเพื่อการนี้ อย่างไม่คลอนแคลน สุดท้าย Accomplishment ชนะมาหลายศึก เพราฉะนั้นผมดูแล้ว PERMA ของเล่าปี่และคนของเล่าปี่มีสูงมากๆ และความสุขแบบ PERMA ของเล่าปี่นี่เอง ผมเชื่อว่านำไปสู่การเติบโต จนกลายเป็นก๊กใหญ่ในที่สุด

ก็กของโจโฉเล่า ก็ดูมี PERMA แม้ไม่แรงเท่าเล่าปี่แต่ก็มี ถามมี Positive Emotion ไหม ...ผมว่าไม่ค่อยมีครับ ดูเครียดๆ แต่อย่างน้อย ก็มี Engagement โจโฉทำไม่ได้ทุกอย่างแต่มีที่ปรึกษาเก่งมาก จะเห็นโจโฉมี Engagement ตลอดครับ ที่สำคัญมี Relationship ที่ดีกับประชาชน ใครไปทำข้าวประชาชนเสียหาย ตัดหัว นี่เป้นตัวอย่าง แต่ Relationship กับคนในราชสำนักไม่ดีนัก เพราะโหดเหี้ยม แต่จากการวิเคราะห์ของกุยแก ก็พบว่าโจโฉมีข้อดีหลายอย่าง เช่น ไม่พิธีรีตองมาก นับถือคนตามความสามารถ เป็นต้น ตรงนี้ก็น่านะทำให้ความสัมพันธ์กับคนในวงในหลายกลุ่มดีอยู่บ้าง แต่เนื่องจาก Meaning ไม่ค่อยดีนัก คือดูทำเพื่อตนเอง และแม้จะมี Accomplishment มากๆ แต่ตอนหลังคนก็เกลียด ที่สุดกลายเป็นคนหวาดระแวง Positive Emotion แทยไม่มี ... เรียกว่ามี PERMA พอควร แต่ไม่สุดๆ

PERMA มีความสำคัญต่อองค์มากๆ ไม่ว่าจะในยุคสมัยใด ... A คือ KPI ทุกคนต้องการ ผู้นำต้องสร้าง PERM ด้วย เป็น PERMA ถึงไปได้ครับ

จะโค้ชคนได้ไหม ได้ครับ ดูว่าเขามี PERMA ไหม วันนี้ก็เจอครับลูกศิษย์ ดู Negative Emotion ก็ต้องช่วยปรับให้คิดบวกหน่อย แต่พอไหม ไม่พอครับ ต้องมาค่อยๆไล่กัน ที่สุดจนถึง PERMA นั่นเอง

จะพัฒนาคนพัฒนาองค์กร อย่าลืมมองผ่านเลนส์ PERMA นี้นะครับ ช่วยได้เยอะๆมาก งานได้ผล คนต้องเป็นสุขครับ ไม่งั้นพังครับ ใหญ่แค่ไหนก็พัง

และ PERMA Model นี้ยังเอาไปใช้ประเมิน Employee Engagement และออกแบบกิจกรรมสร้าง Employee Engagement ได้ด้วย


ในทางธรรมผมว่า PERMA จะเกิดนี่ผมแนะนำเรื่องมรรค 8 ครับ ลองดูอาจารย์ประเสริฐ อธิบายได้ดีมากๆ ลองดูนะครับ ผมว่าถ้าเราเดินตามมรรค 8 นี่ ยังไงก็ PERMA แน่นอนทั้งในปัจจุบัน จนถึงอนาคต





วันนี้พอเท่านี้ เพียงเล่าให้ฟัง ลองเอาไปพิจารณาดูนะครับ

บทความโดยดร.ภิญโญ รัตนาพันธุ์ www.aithailand.org

Reference:

บทความก่อนหน้านี้ PERMA https://www.gotoknow.org/posts/565650

รูป 1: http://www.samkokwiki.com/%E0%B9%81%E0%B8%AA%E0%B8%95%E0%B8%A1%E0%B8%9B%E0%B9%8C%E0%B8%AA%E0%B8%B2%E0%B8%A1%E0%B8%81%E0%B9%8A%E0%B8%81.html

รูป 2: http://movie.sanook.com/35565/

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน Appreciative Inquiry



ความเห็น (0)