Zazen (坐禅) แปลตรงตัวว่า การฝึกสมาธิแบบนั่ง

วันนี้ครู Eve นัดนั่งสมาธิ 45 นาทีก่อนฝึกคิวโดะ (อ่านบันทึกเกี่ยวกับคิวโดะได้ที่นี่ ค่ะ)

นั่งสมาธิแบบเถรวาทมาตั้งแต่ เด็กค่ะ แต่ไม่เคยได้เรียนรู้การนั่งสมาธิแบบเซ็นเลย จนกระทั่งวันนี้ อยากรู้มานานแล้วว่าเหมือนหรือต่างกันอย่างไร

แต่การนั่งครั้งนี้เป็นครั้งแรกอีฟบอกว่าให้นั่งเพื่อความสงบและผ่อนคลายก่อน ยังไม่ต้องคิดอะไร อีกอย่างคื็อจริงๆแล้วนั่งแบบ Zazen จะนั่งแบบเงียบๆ ไม่มีคนพูดนำ (ไม่ใช่ guided meditation) แต่วันนี้จะพูดให้ทำตามก่อน วันหลังจะปล่อยให้นั่งเอง

-------------------------------------------------------------

ิ

ท่านั่ง: อีฟสอนว่าให้เอาอะไรมารองครึ่งก้น ไม่ใช่เพราะพื้นมันแข็งแต่มันทำให้กระดูกไขสันหลังตั้งตรง

คางต้องขนานกับพื้น ไม่ก้มหน้า  ตรงหัวให้สมมุติว่าเหมือนมีจุกอยู่บนกลางหัว แล้วมีคนดึงขึ้นข้างบนตรงๆไม้ให้หัวเอียง

มือจะไว้บนเข่าสองข้าง หรือ จะวางมือทับกันไว้บนตักก็ได้

การหายใจ: ท่าพร้อมแล้วก็กำหนดลมหายใจเข้าออกโดยใช้กระบังลม

หายใจเข้า พุงออก หายใจออก พุงแฟบ

เวลาหายใจเข้าให้นึกว่าลมหายใจลงไปถึงจุดตันเถียนซึ่งเป็นจุด รวมพลังลมปราณ(Chi หรือ Qi ในภาษาจีน, Ki ในภาษาญี่ปุ่น, หรือ prana ในภาษาีอินเดีย) จุดนี้ี่อยู่ใต้สะดือเราลงไปประมาณ 3 นิ้วมือ (จุดนี้ชื่อ Tan Den ในภาษาญี่ปุ่น, Dan Tian ในภาษาจีน, หรือจุดจักราที่ 3 ในศาสตร์โยคะ)

ในขณะที่หายใจเข้าก็ให้นึกเป็นภาพ (visualise) ว่ามีแสงสะอาดบริสุทธิ์เข้ามาพร้อมกับลมหายใจด้วย เข้ามาทำให้เราสะอาด

เวลาหายใจออกให้ค่อยๆหายใจออกช้าๆยาวๆ เอาความเครียดในกล้ามเนื้อ ความสกปรกในร่างกายและในใจออกไปด้วย

จิต: ทำใจให้นิ่ง อยู่กับปัจจุบัน ถ้าใจแวบคิดอะไรก็บอกว่า "not now" หรือ "อย่าเพิ่ง" แล้วก็เชิญเอาความคิดนั้นออกไป  กลับมาตั้งใจจับที่ลมหายใจเข้าออก

อีฟบอกว่าบางครูสอนว่าให้เอาจิตจับไว้กับอะไรก็ได้ที่มัน constant เช่น อีฟเคยไป retreat ที่นึง นั่งสมาธินอกตึกนอกบ้าน เค้าให้ตั้งจิตที่เสียงแม่น้ำที่ไหลผ่านแถวนั้น

------------------------------------------------------------- 

         - อีฟปล่อยให้นั่งเงียบๆ 20 นาที -

-------------------------------------------------------------

การหายใจ (ก่อนจบ):  อีฟพูดนำอีกครั้งว่าให้ลองหายใจพร้อมๆกัน อีฟนำให้หายใจเข้าให้สุดแล้วก็ฝืนหายใจเข้าต่ออีกนิด แล้วค่อยหายใจออก พอสุดลมหายใจออก ก็ให้ฝืนปล่อยลมหายใจออกอีกนิดแล้วก็เริ่มหายใจเข้าใหม่

ทำอยู่แบบนี้ 3 ลมหายใจเข้าออก แล้วก็กลับไปหายใจแบบปกติ

ที่นี้ให้ลองสังเกตดูว่า พอกลับมาหายใจแบบปกติแล้ว เราหายใจได้ง่ายขึ้น ปอดได้รับการ "clear"

ที่สำคัญเราจะสามารถ"จับ" คือ "รู้เห็นทัน" ว่า มันมีช่่วงว่างประมาณ 2 วินาที ท้ายลมหายใจเข้าและออก ที่เราหยุดไม่ได้หายใจ

[ตอนนี้รู้สึกดีมากเพราะมันเตือนใจว่า เวลาเราทำกิจวัตรแต่ละวันนั้น เรามักจะไม่มีสติพอที่จะรู้ตัวว่าเราหายใจอยู่ แต่ถ้าเราหยุด เรามีสติ เราก็สามารถรู้และจับช่วง 2 วินาทีที่เราไม่หายใจนี้ได้]

------------------------------------------------------------- 

นั่งต่อประมาณ 5 นาที อีฟก็บอกให้ลืมตา แล้วก็คุยกันต่ออีกซักพักก่อนเริ่มจัดห้องเพื่อซ้อมยิงธนู 

ปล. ตั้งชื่อบันทึกนี้ว่า "ใช้'หมองนั่ง'มาธิ" เพราะมีคุณลุงน่ารัก สมาชิกร่วมฝึกคิวโดะคนนึง เหมือน อิคคิวซังมากค่ะ! : )