เชื่อว่า ในท้องถิ่นต่าง ๆ ของเมืองไทย ยังมีมันป่า เหล่านี้อีกหลายชนิดนัก เราน่าจะรวบรวมและ อนุรักษ์มันป่าเหล่านี้ไว้ให้คงอยู่ต่อไป

มันป่า...พืชพรรณธรรมชาติที่เคยมีอยู่มากมายยามเมื่อ " ป่า "

ยังมีความยิ่งใหญ่อยู่เหนือ " เมือง"  มันป่านานาชนิด เคยได้เลี้ยงชีวิต

ทั้งคน ทั้งสัตว์ให้มีชีวิตอยู่ได้นานมา....แต่เมื่อเมืองรุกล้ำอาณาจักรป่า

จนป่าพ่ายแพ้ หมดทางสู้... มันป่า...จึงค่อย ๆ หมดไป  ที่เหลืออยู่ก็

ต้อง " หลบ ๆ ซ่อน ๆ " เพื่อให้พ้นจาก...เครื่องจักร..! และ ยาฆ่าหญ้า..!

 

 

 

เมื่อสัปดาห์ก่อน  แม่ครัวเอามันป่าต้มสุกแล้ว มาฝากคุณมะเดื่อ หน้าตา

เหมือนในภาพนี้แหละจ้ะ  ชาวบ้านเรียกมันชนิดนี้ว่า  " มันตามราก " 

 

 

รูปร่างหน้าตาของ ...มันตามราก...  เหมือนรากไม้รากใหญ่ ๆ ไม่มีผิด

เป็นมันป่าที่ขึ้นอยู่ตามป่าเบญจพรรณ รกเรื้อ ลักษณะของต้นเป็นเถา

เหมือนมันป่าทั่วไป มันจะอาศัยเลื้อยพันต้นไม้  พุ่มไม้ที่อยู่ใกล้ ๆ ยาม

หน้าแล้งต้นของมันจะเหี่ยวแห้ง และตาย ทิ้งไว้แต่ " หัว " ที่อยู่ใต้ดิน

เพื่อรอต้นที่งอกใหม่เมื่อถึงหน้าฝน

 

 

 

ยามหน้าแล้ง ชาวบ้านจะออกหาขุด..มันตามราก.. ตามป่าที่เคยหาขุด

ทุกปี  สังเกตดูเถาที่เหี่ยวแห้งของมันแล้วขุดลงไป ค่อย ๆ หา "ราก" 

ของมัน แล้วขุดตามไปเรื่อย ๆ  รากของมันจะยาวไปตามดินยาวมาก

หรือน้อยก็ขึ้นอยู่กับความอุดมสมบูรณ์ของดินบริเวณนั้น  การที่ต้องขุด

ตามรากของมัน (หรือ อีกนัยหนึ่งก็คือ  " หัว " นั่้นเอง)  ไปเรื่อย ๆ นี้

เองน่ะแหละ...จึงเป็นที่มาของชื่อ  "มันตามราก" ที่ชาวบ้านเรียกขานกัน

 

 

 

มันตามราก จะมีให้ได้กินกันเพียงปีละครั้ง  ชาวบ้านที่ขุดเอาหัว หรือราก

ของมันตามรากขึ้นมาแล้ว จะเอา " เหง้า" ของมันฝังไว้ในดินตามเดิม

เพื่อให้มันได้งอกรากใหม่อีกครั้งยามหน้าฝน  เป็นเช่นนี้  จึงทำให้

ชาวบ้านมีมันตามรากให้ขุดเอามากินกันทุกปี...อันนี้หมายถึงยุคสมัยที่

เครื่องจักร และยาฆ่าหญ้า ยังไม่เจริญเติบโตนะ  

 

 

 

เมื่อปอกเปลือกบาง ๆ ออก จะเห็นเนื้อของมันตามรากมีสีขาวเหมือนใน

ภาพนี้  เนื้อจะเหนียวเหมือนมันป่าทั่วไป รสชาติหวานนิด ๆ เวลากิน

ก็จิ้มกับน้ำตาลทราย อร่อยมาก

 

 

 

คุณมะเดื่อได้ขอให้ผู้ปกครองเด็กช่วยเก็บ " เหง้า " ของมันตามรากให้

สักสองสามเหง้า จะเอามาเพาะชำไว้ เพื่อรักษาพันธุ์ และขยายพันธุ์

ต่อไป ตั้งใจว่า  ส่วนหนึ่งจะเอาไปรวมไว้ในสวนเมืองกาญจน์ของยายธี

 

 

เคยปรารภกับคุณเพชร น้ำหนึ่่ง (ขออนุญาตพาดพิงนะจ๊ะ ) ถึงเรื่องการ

รวบรวมพันธุ์ไม้พื้นบ้านที่หายาก ใกล้สูญพันธุ์  โดยเฉพาะ มันป่านานา

ชนิดไว้ แล้วหาแหล่งที่จะปลูกเพื่อการศึกษา หรืออนุรักษ์ และขยาย

พันธุ์มันป่าพื้นบ้านนี้ต่อไป .....

โดยสถานที่หนึ่ง ที่จะเอาไปฝากไว้ก็คือ วนวารสวนเมืองกาญจน์ของ

ยายธี  ซึ่งคุณเพชรก็คงเห็นด้วยกับความคิดนี้ 

 

 

 

มันป่า...อาหารป่าเหล่านี้ยังมีอีกมากชนิด เช่น  มันหลวง  กลอย มันเสา

มันเลือดนก ฯลฯ และเชื่อว่า ในท้องถิ่นต่าง ๆ ของเมืองไทย ยังมีมันป่า

เหล่านี้อีกหลายชนิดนัก  อย่างที่คุณเพชร  น้ำหนึ่ง นำมาลงในบันทึก

หลาย ๆ บันทึกแล้วนั้น  แต่จำนวนนั้นลดน้อยลงไปทุกวัน และอาจจะมี

บางชนิดสูญพันธุ์ไปแล้วก็เป็นได้  น่าเสียดายนะ  เราน่าจะรวบรวมและ

อนุรักษ์มันป่าเหล่านี้ไว้ให้คงอยู่ต่อไป

 

 

 

มิตรรักแฟนเพลงของคุณมะเดื่อ ท่านใดรู้จัก หรือมี " มันป่า " พื้นบ้าน

ไว้ในครอบครอง กรุณานำมาลงบันทึกให้คุณมะเดื่อได้รู้บ้างนะจ๊ะ  และ

ฝากช่วยอนุรักษ์ไว้บ้าง  หรือจะยกให้คุณมะเดื่อก็ยินดียิ่งนะจ๊ะ

ขอบคุณล่วงหน้าจ้าาา