ประเทศซึ่งไม่มี superhero


ประเทศที่ไม่มี superhero

เมื่อวานนี้ผมได้ดูสารคดี ชีวประวัติของ Stan Lee ผู้ให้กำเนิด superhero หลายสิบ super villain หรือตัวผู้ร้ายนับร้อย (ถ้าไม่เป็นพันๆ) ของอเมริกา เป็นสารคดีที่น่าสนใจมาก

ก่อน ๑๙๖๑ อเมริกามอง comic books เป็นต้นเหตุของการทำให้เด็กเสีย มีความรุนแรง และบางทีถึงขนาดส่งเสริมอาชญากรรม จึงมีการ censor อย่างแรง จนร่ำๆ Stan Lee ซึ่งทำหนังสือการ์ตูนมาตั้งแต่อายุ ๑๙ อยากจะเลิกอาชีพ ภรรยาเลยยุว่าไหนๆจะเลิกแล้ว ก็ให้ทำ comicbook ในรูปแบบที่เขาใฝาฝันจะทำจริงๆ อย่างมากก็ถูกไล่ออก ซึ่งยังไงๆก็จะอยากจะเลิกอยู่แล้ว ณ จุดนั้นเองที่เป็นกำเนิดของ Fantastic Four หรือสี่กายสิทธิ์ ตามมาติดๆด้วย superheros ดังระเบิดเถิดเทิงอีกเป็นหลายสิบหลายร้อยตัว เป็นจุดเริ่มของยักษ์ใหญ๋ Marvel แย่งชิงตลาดจากแชมป์เก่าคือ DC เจ้าของ brand superman และ batman มาได้



Concept ของ superhero ของ Stan Lee ไม่ได้อยู่ที่หน้ากากหรืออยู่ที่่ชุด (costume) แต่อยู่ที่ "คน" ภายในเครื่องแบบหรือหน้ากากนั้น ทุกๆ hero มีข้อบกพร่อง มีปัญหาชีวิต มีปัญหาครอบครัว ปัญหาการเงิน มีเรื่องทะเลาะกัน เหม็นขี้หน้ากัน แต่สุดท้าย ทุกคนมี "จริยะ" ที่สังคมทุกเหล่าสามารถที่จะชื่นชอบด้วยกันได้ อาทิ เพื่อน ความรัก ความเสียสละ ซื่อตรง และยุติธรรม คุณค่าเหล่านี้จะถูกทำให้ชัดขึ้นในทุกๆตอนที่จะมีตัวผู้ร้ายจะใช้จุดอ่อนของ มนุษย์ จุดอ่อนต่างๆของ superhero มาทำลายพวกเขา หรือหาประโยชน์ใส่ตัวเอง แต่ก็จะพ่ายแพ้คนที่ยึดถือคุณค่าดั้งเดิมอันเป็นรากฐานของสังคมในที่สุด ทุกๆตอนไป

Comic books เป็นส่วนหนึ่งของโครงสร้างสังคมอเมริกัน ทุกๆปีคนซื้อหนังสือ comic book ปีละกว่า ๖๒ ล้านเล่ม (๖๒,๐๐๐,๐๐๐+ เล่ม!!!!)

Comic books ไม่ได้มีเฉพาะในอเมริกา แคนาดา อังกฤษ ฝรั่งเศส สเปน ต่างก็มี "superhero" ของตนเอง

ใน ทวีปเอเซีย เด็กไทยก็จะคุ้นเคยกับบรรดาเหล่าไอ้มดแดง อุลตร้าแมน และ superhero imported มาจากประเทศญี่ปุ่น ซึ่งน่าสนใจมากที่ก็เป็นหนึ่งในประเทศที่คง "คุณค่าของสังคม" ลงไปในระดับราก ระดับยุวชน ทุกๆคนสามารถที่จะ "สื่อสารด้วยภาษาเดียวกัน" ผ่านทาง comic หรือ anime ได้อย่างไม่ขัดเขิน ตัวละครอย่างโดราเอมอน โนบิตะ กลายสถานะเป็นทูตานุฑูตแห่งความไร้เดียงสา บริสุทธิ์ จินตนาการ และอื่นๆ

ของจีนก็มี "นิยายกำลังภายใน" ที่โด่งดัง และสื่อถึง "เฮี้ยบ" หรือ "คุณธรรมนักบู๊" ได้ผ่านเรื่องราว ผ่าน hero มากมาย

หันกลับมาดูประเทศไทย เรามีใคร?

เรา มีศาสนา พระธรรมคำสั่งสอน มีครูบาอาจารย์มากมาย แต่ในการสื่อระดับพื้นบ้าน ระดับ "ทุกระดับ" เรากลับไม่มี "superhero" อยู่เคียงคู่กับสังคมมายาวนานเลย

เรื่องนี้สะท้อนอะไรบ้างหรือไม่สำหรับสังคมไทย?

เรา ไม่มี superhero ที่จะคอยพูดคำพูดเท่ๆ เก๋ๆอย่าง "Great power comes with great responsibility" อย่างปีเตอร์ ปาร์คเกอร์ใช้เป็นคำขวัญ spiderman เราไม่มีการประณาม "วิญญูชนจอมปลอม" ได้เจ็บแสบเหมือนไต้หวันที่ถ้าชี้หน้าใครว่า "ไอ้งักปุกคุ้ง" ก็จะแสบซ่านไปว่าเลวทรามต่ำช้าสุดๆ เราไม่มีกัปตันอเมริกา ไม่มี black knight ที่ทุกๆคนตอกย้ำว่าสังคมจะอยู่ได้ท่ามกลางความเลวร้ายนั้น เรายังต้องการ virtue หรือ "ความดี" อยู่เสมอ

แต่เรามี "ศรีธนญชัย" ซึ่งเจ้าเล่ห์ ขี้โกง เรามี "พระเอก" ที่เน้นเวทย์ เน้นมนต์ แต่ทำเพื่อหาผู้หญิง ผิดลูกผิดเมีย ดูถูกคนรูปชั่วหัวล้านแต่รักจริง เทิดทูนคนรูปหล่อ หลายใจ

ไม่ทราบว่าเราก็ได้เห็น superhero มาหลายชาติ หลายภาษา เราพอจะสร้าง superhero ที่สามารถแสดงถึงคุณค่าที่แท้จริงของสังคมไทยและเป็นที่ยอมรับกันทั่วไปได้ หรือไม่

เพราะถ้าคำตอบคือ "เห็นจะไม่ได้ เห็นจะไม่มี" เราก็คงจะได้กระจกสะท้อนตัวเราได้ดีทีเดียวว่า HERO ของเราเป็นอย่างไร เพราะที่สุดแล้ว สำหรับประเทศไหนๆก็ตาม เราอาจจะดูได้ว่าคนในประเทศนั้นๆ ลึกๆแล้ว "เทิดทูนอะไร" "อยากเป็นอะไร"

อยากจะเป็นสกรูซ แม็คดั๊ก อยากจะเป็นมหาเศรษฐี อยากจะเป็นใคร นั่นแหละเงาของสันดานที่แท้จริงของเรา และนั่นแหละคือสังคมที่เรากำลังสร้าง

หรือว่าเป็นอยู่

สกล สิงหะ
เขียนที่บ้านพักแพทย์ ม.อ.
๒๓ นาฬิกา ๙ นาที วันจันทร์ที่  ๖ มกราคม ๒๕๕๗
ขึ้น ๖ ค่ำ เดือนยี่ ปีมะเส็ง

หมายเลขบันทึก: 558414เขียนเมื่อ 6 มกราคม 2014 23:20 น. ()แก้ไขเมื่อ 6 มกราคม 2014 23:28 น. ()สัญญาอนุญาต: ครีเอทีฟคอมมอนส์แบบ แสดงที่มา-ไม่ใช้เพื่อการค้า-ไม่ดัดแปลง


ความเห็น (5)

ในความคิดเห็นส่วนตัว...เพราะสังคมไทยไม่ชอบการยกย่อง ชื่นชมคนที่มีความรู้ความสามารถ แถมยังหมั่นไส้ว่าโอ้อวดตัวเอง และยังกลัวว่าการชื่นชมยกย่องแล้วจะทำเหลิง ลืมตัว ประมาณนั้น ...สังคมไทยจึงจ้องจับผิด มองความผิดของผู้อื่นแล้วยกมาเป็นอุทาหรณ์ สอนใจว่าอย่าทำอย่างนี้นะ เป็นสิ่งไม่ดี ...วรรณคดีต่างๆของไทยส่วนใหญ่จึงไม่ใช่แบบอย่างความประพฤติที่ดีงาม...สังคมไทยชอบพูดวิพากษ์วิจารณ์ลับหลัง ไม่กล้าพูดต่อหน้าเพราะความรู้สึกเกรงใจ ...ดังนั้นสังคมไทยจึงมีความเกรงอกเกรงใจ นิยมชมชอบ ยกย่อง Superhero ที่ไกลตัว...มากกว่าคนใกล้ตัวที่อยู่ในครอบครัว และอยู่ในประเทศเดียวกัน นะคะ...

ชอบคุณมากครับ อาจารย๋สกลครับ

กราบสวัสดีปีใหม่กับอาจารย์ณ ที่นี้ด้วนนะครับ

ด้วยความเคารพ

เป็นเรื่องที่ไม่เข้าใจมานานแล้วค่ะว่า ศรีธนญชัย เป็นพระเอกในนิทานไทยไปได้อย่างไรนะคะ

ได้เห็นการนำเอาเรื่องราว superhero ของไทยมาทำเป็นการ์ตูนให้อ่านเข้าใจได้ง่ายและสนุกค่ะ เช่น พ่อขุนรามคำแหง พระยาพิชัยดาบหัก พระเจ้าตากสินมหาราช พระนเรศวรมหาราช บางระจัน เป็นต้นค่ะ

ลูกชายชอบมากค่ะ :)

ผมก็ได้อ่านนิทานภาพชุด series เหมือนกันครับ รวมทั้ชาดก และนิทานพื้นบ้าน แต่ก็ไม่ใช่ series อย่าง comic book หรือ superhero อยู่ดี ซึ่งมี mechanism ที่ทำให้ตัวละครเหล่านี้ (รวมทั้งความดีของพวกเขา) ทำเป็นเรื่องราวต่อเนื่องและ contemporary ร่วมสมัยไปตลอด ร่วมไปกับเหตุการณ์ในสังคมปัจจุบันด้วย

พบปัญหาการใช้งานกรุณาแจ้ง LINE ID @gotoknow
ขอแนะนำ ClassStart
ระบบจัดการการเรียนการสอนผ่านอินเทอร์เน็ต
ทั้งเว็บทั้งแอปใช้งานฟรี