การคิดใหม่...การย้อนกลับมาทบทวนตนเอง วิเคราะห์ตนเองอย่างรู้เท่าทันของชุมชน เป็นเรื่องสำคัญ ผมบอกคนในชุมชนเสมอว่า เราวิ่งไม่ทันคนข้างนอกเขาหรอก และไม่รู้จะไปแข่งขันกันทำไม...???

เกิดมาจากท้องไร่ท้องนา ในชนบท ในวัยเด็กเรียนโรงเรียนในหมู่บ้าน วิถีชีวิตที่ผูกพันกับดิน น้ำ ป่า หล่อหลอมทำให้หวงแหนและรักแผ่นดินเกิด

คุณครูให้วาดรูป ในหัวข้อ“หมู่บ้านของฉัน” รูปที่ผมวาดมักจะเป็นบ้านหลังเล็กๆ คนเยอะๆ มีต้นไม้ หนองน้ำ ภูเขา ดวงอาทิตย์มีนกบินผ่าน หมู่บ้านที่อยู่ในมโนสำนึกมีอยู่เท่าที่นึกออก ซึ่งล้วนแล้วแต่เป็นประสบการณ์ของเด็กชายตัวน้อยแทบทั้งสิ้น


"ท้องทุ่งที่บ้านผม"

ถ่ายเมื่อช่วงเย็นย่ำ ๔ ต.ค. ๔๙ 

          แท้จริงแล้ว หมู่บ้านน่าอยู่ หมู่บ้านในอุดมคติมีองค์ประกอบมากมาย ความคิดเปลี่ยนไปตลอดเวลาตามวัยที่เติบใหญ่ขึ้น ผมตื่นเต้นกับทุนนิยม  ตื่นเต้นกับทีวีมีรูปมีเสียง เรามีวิทยุ ไฟฟ้า ทันสมัยดีจัง ความเปลี่ยนแปลงที่เข้ามาใหม่เรื่อยๆในชุมชน

          หารู้ไม่ว่า ทุนนิยมเหล่านั้น เร่งเร้าให้ชุมชนเล็กๆของเรา เปลี่ยนแปลงไปมากมาย  ปัญหาต่างๆปัญหาใหม่ เกิดขึ้นตามสิ่งใหม่ที่เข้ามา ชาวบ้านทำงานหนักขึ้น เรามีเวลาคุยกันน้อยลง เราเสพย์ทุนนิยมมากขึ้น  เราใช้สารเคมีในการเกษตรมากขึ้นเพื่อเพิ่มผลผลิต(และลดอายุตนเอง)  เราคิดๆกันตลอดเวลา นั่งกุมขมับ จะหาเงินจำนวนมากมายที่ไหนเพื่อมาซื้อสิ่งอำนวยความสะดวกให้ทันสมัยที่เขาเรียกว่า “ทุนนิยม” ไหนจะค่าใช้จ่ายเป็นเงาตามตัว จิปาถะ ที่สำคัญ ปีนี้จะใช้หนี้ ธกส. (ธรณีกรรแสง) ได้หรือเปล่านี่? ไหนจะเงินกู้กองทุนเงินล้านอีกละ..!?!

 

              "หนุ่มบ้านนา" 

         ผมหนึ่งในสาวกทุนนิยมที่ถูกผลักไปตามแรงของโลกที่หมุน ได้มีโอกาสออกไปร่ำเรียนในสถาบันการศึกษา ได้เรียนรู้และถูกยัดเยียดถึงการแข่งขันในตลาดเสรี ช่วงนั้นถึงกับคิดว่าอีกหน่อยต้องไปต่อสู้กับคนข้างนอกเรื่อยๆ ไม่เคยมีรายวิชาที่ช่วยให้ย้อนกลับมาดูชุมชนของผมเลย เราเรียนจากวิทยาการสมัยใหม่ ทำให้สาวกทุนนิยมอย่างผม ยิ่งเห่อเหิมฟุ้งเฟ้อไปกันใหญ่...

 

การศึกษาในมหาวิทยาลัยที่เรียกว่า เป็น "มหาวิทยาลัยภูธร" แทบจะไม่ได้ช่วยให้ผมคิดอะไรใหม่ๆได้เลย ไม่ได้สอนผมวาดชุมชนน่าอยู่ของผม ไม่เคยให้ผมกลับไปศึกษาชุมชนเพื่อนำมาวิเคราะห์และเรียนรู้ นอกจากการแข่งขันเพื่อการเป็นที่หนึ่ง เพื่อความก้าวหน้า ทุกคนบอกผมแบบนี้ ...และเป็นสิ่งที่ผมคิดอยู่ตลอดเวลาในเวลานั้น

<p class="MsoNormal"><span style="font-size: 11.5pt; font-family: Tahoma"> <br><strong><span>  </span><span>จะก้าวหน้าไปถึงไหนกัน</span>?</strong> </span></p>  <p class="MsoNormal"><span style="font-size: 11.5pt; font-family: Tahoma"><span>          </span>วันหนึ่งในหมู่บ้านเล็กๆของผม ...ผมเดินช้าๆในชุมชน สังเกตเห็นความเปลี่ยนแปลงมากมาย <span> </span><span style="background-color: #ffff99">คนที่รู้จักไปทำงานข้างนอกส่วนหนึ่ง กลับบ้านมาเหลือเงินมาให้ทางบ้านไม่เท่าไหร่ ทำกินทำอยู่มากกว่า มองขึ้นไปบนฟ้ามีคลื่นโทรศัพท์วิ่งวุ่นวายไปหมด ...<strong style="background-color: #ffcc00">ทาสทุนนิยม ครอบงำชุมชนไปหมดแล้วหรือนี่...</strong></span></span><span style="font-size: 11.5pt; font-family: Tahoma"></span></p>  <p class="MsoNormal"><span style="font-size: 11.5pt; font-family: Tahoma"><span>          </span><span style="background-color: #99ff66">ชุมชนในฝันผมเปลี่ยนไป ...หากผมจะวาดรูป </span></span><span style="font-size: 11.5pt; font-family: Tahoma"><strong style="background-color: #99ff66">“<span>หมู่บ้านของฉัน</span>”</strong><span> ขึ้นมาใหม่ เนื้อหาในรูปวาดคงเปลี่ยนไป ภูเขายังมี ต้นไม้หายไปเยอะ บ้านหลังใหญ่ๆเต็มพื้นที่ รวมทั้งบ้านผมเองด้วย  พื้นที่ที่ผมเคยวิ่งเล่นแคบลง บึงใหญ่ที่เราเคยกระโดดเล่น เจ้าเด่นเพื่อนผมบอกว่า นายทุนถมที่ซะแล้ว...เขาบอกว่าจะทำรีสอร์ทให้ฝรั่งมาอยู่ </span></span></p>    <p class="MsoNormal"><strong><span style="font-size: 11.5pt; font-family: Tahoma"><span>  </span>ต้องอยู่ให้ได้...กับทุนนิยม</span></strong><span style="font-size: 11.5pt; font-family: Tahoma"><strong>!!</strong></span></p>    <p class="MsoNormal"><span style="font-size: 11.5pt; font-family: Tahoma"><span>          </span><font color="#0000ff"><strong>การคิดใหม</strong>่...การย้อนกลับมาทบทวนตนเอง วิเคราะห์ตนเองอย่างรู้เท่าทันของชุมชน เป็นเรื่องสำคัญ ผมบอกคนในชุมชนเสมอว่า เราวิ่งไม่ทันคนข้างนอกเขาหรอก และไม่รู้จะไปแข่งขันกันทำไม...</font></span><span style="font-size: 11.5pt; font-family: Tahoma"><font color="#0000ff">???</font><span> </span></span></p><p class="MsoNormal"><strong><span style="font-size: 11.5pt; font-family: Tahoma">ณ เวลานี้ปฏิเสธทุนนิยมไม่ได้อย่างแน่นอน.. แต่เราจะอยู่กับทุนนิยมได้อย่างไรให้มีความสุข... <font color="#0000cc">เป็นคำถามที่ท้าทายรูปแบบการพัฒนาชุมชนในวันพรุ่งนี้</font></span></strong><span style="font-size: 11.5pt; font-family: Tahoma"></span></p>  <p class="MsoNormal"><span style="font-size: 11.5pt; font-family: Tahoma"><span></span>ผมมีความสุข มีความหวัง เมื่อมีความพยายามคุยกันเรื่อง </span><span style="font-size: 11.5pt; font-family: Tahoma"><strong>“<span>เศรษฐกิจพอเพียง</span>”</strong><span> ในหมู่บ้าน พวกเราทั้งหมู่บ้านมานั่งคุยกันใหม่ว่าเราจะพัฒนาชุมชนเราไปอย่างไร ให้<strong>พออยู่พอกิน ปลอดหนี้ ธกส.  หนี้กองทุนเงินล้าน มีความสุข และสุขภาพดี</strong> </span></span></p>  <p class="MsoNormal"><span style="font-size: 11.5pt; font-family: Tahoma"><span>          </span><span style="background-color: #ccffff">นั่น...เป็นประเด็นที่ชุมชนของผม คุยกันครั้งหลังสุด...ที่ประชุมหมู่บ้าน ผมคิดว่าที่พวกเราคุยไม่ใช่เรื่องกระแสแต่เพียงอย่างเดียว เพราะ่เราเหนื่อยกันจริงๆกับเวลาที่ผ่านมา</span> </span></p><p class="MsoNormal"><strong><span style="font-size: 11.5pt; font-family: Tahoma">หากจะคิดใหม่ ก็ไม่สายหรอก...</span></strong></p><p style="background-color: #ffffcc" class="MsoNormal"><span style="font-size: 11.5pt; font-family: Tahoma">จากวันนี้เข้าใจว่า งานพัฒนาต่างๆที่ให้ความสำคัญต่อแนวคิดเศรษฐกิจพอเพียง จะเริ่มต้นขึ้นในชุมชนเล็กๆของผม...เป็นสัญญาณว่า ความเป็นจริงของชุมชนน่าอยู่เริ่มจะเป็นรูปเป็นร่างจากวันนี้...</span></p><p class="MsoNormal"><span style="font-size: 11.5pt; font-family: Tahoma"><strong>เฮ้อ...คิดถึงไอ่ทุย!!!</strong></span></p><hr width="100%" size="2">              เช้าวันหนึ่งที่หมู่บ้านของผม บ้านทุ่งยาว อ.ปาย จ.แม่ฮ่องสอน <br><p class="MsoNormal"> </p>