แม้ว่าข่าวคราวของบรรยากาศในพื้นที่จะน่ากลัวเกี่ยวกับเหตุการณ์ของสถานการณ์ชายแดนใต้ 
แต่บรรยากาศในการเรียนรู้ก็ยังมีอะไรอีกตั้งเยอะแยะพอที่จะให้เรียนรู้ริมรอบขอบรั้วบ้าน

             ที่บ้านครูแอนพบเห็ดโคน กันค่ะ  เห็ดชนิดนี้พบได้เพียงปีละหนึ่งครั้งเท่านั้นในสถานที่ที่พบนั่น  เราเลยตื่นเต้นกันทีเดียวเทียวค่ะ  แถวๆ ละแวกบ้านครูแอนในจังหวัดสงขลามักพูดกันต่อๆ กันมาว่าใครพบเห็ดโคนชนิดนี้เหมือนคนๆ นั้นได้พบทองเลยทีเดียว 


           

มีเรื่องราวจากคนเฒ่าคนแก่บอกเล่ากันมาไม่น้อยเกี่ยวกับเห็ดโคนชนิดนี้  เช่น 

            -  มันจะบานตอนวันพระ(ข้อนี้ก็ไม่แน่ใจ...แต่ปีที่แล้วที่พบก็ตรงวันพระนะคะ  แต่มันโดนหนอนรุมกันกินก่อนจนเหลือแต่โคนไว้ให้เราเจ็บใจเล่นๆ )

           -  การเก็บเห็ดโคนห้ามใช้เหล็กหรืออลูมีเนียมในการเก็บ  ต้องใช้ไม้เท่านั้น (อ้าว....เราก็ไม่กล้าลองใช้จอบหรือพลั่วเหล็กอีก  เสียดายน่ะค่ะ....กลัวมันจะไม่โผล่มาให้เชยชมอีกในปีต่อๆ ไป)

           -  ถ้ามีคนพบมันแล้ว  มันจะบานเร็วมาก

           เหล่านี้คือคำบอกเล่า...ที่เล่าต่อๆ กันมาเกี่ยวกับเห็ดชนิดนี้ 


           เรื่องราวนี้เกิดขึ้นในวันที่ 22 - 23  เดือนธันวาคม 2555 ผ่านช่วงวันพระขึ้น  8   ค่ำ  เดือน 1  มาเพียง 2  วันเอง...........

          

              “ เริ่มจากเมื่อเช้าวานนี้สองตายายผู้เป็นน้องสาวและน้องเขยของแม่ครูแอนตื่นแต่เช้าตรู่เลยพากันออกมาเดินเล่นในสวนหลังบ้าน  พลันสายตากวาดไปใต้โคนต้นลองกองต้นหนึ่งบนจอมปลวกเห็นสีขาวๆ เกลื่อนมาแต่ไกลต่างพากันเข้าใจว่าสงสัยลูกลองกองต้นนี้คงร่วงหล่นกราวไม่ทันเก็บเสียแล้ว  เลยรีบโทรศัพท์บอกหลานสาวซึ่งเป็นพี่สาวครูแอนว่าให้มาเก็บลองกองเสีย  เดี๋ยวตากับยายจะไปช่วยเก็บด้วย  เมื่อทั้งสามมุ่งหน้าจะไปเก็บลองกองใกล้จอมปลวกกลับพบว่าไม่ใช่ลูกลองกองอย่างที่เข้าใจในตอนแรกนั่น  หากแต่เป็นตุ่มก้อนขาวๆ ของเห็ดโคนซึ่งเป็นเห็ดชนิดหนึ่งที่หากินได้ยากมากในละแวกพื้นที่นี้  ปลูกก็ไม่ได้เสียด้วย  เขาบอกกันว่ามันจะบานวันพระ  แถมบานปีละครั้ง  หากใครพบเจอละก็นั่นหมายถึงโชคเข้าข้างเลยทีเดียวเชียว  หากเปรียบได้คงประมาณว่าพบเจอทองเลยก็ว่าได้  ส่วนใหญ่มักจะเจอกันในป่า  ปีก่อนๆ นี้ชาวบ้านที่เค้าพบกันในป่าก็เคยนำมาฝากพ่อครูแอนเสมอๆ แต่วันนี้โชคมาโผล่อยู่ในสวนหลังบ้านครูแอนเลยทีเดียว 

               มันเพิ่งโผล่มาจากใต้ดินเพียงตุ่มขาวก้อนเล็กๆ  เท่านั้น  เลยส่งผลให้วันนี้ทั้งวันสมาชิกในครอบครัวครูแอนต่างพากันแวะเวียนไปเฝ้าดูเห็ดกันทั้งวันว่ามันจะเริ่มบานตอนไหน  แม้ว่าฝนจะพรำๆ ตลอดทั้งวันในช่วงหน้าฝนนั่น  แล้วที่แปลกตรงที่คนเฒ่าคนแก่บอกว่า  เห็ดชนิดนี้ถ้าใครบังเอิญไปเจอมันเข้าแล้วละก็  มันจะบานไวมาก  เอ๋า....เป็นงั้นไป   เราก็เลยต้องหมั่นแวะเวียนกันไปดูแบบเก็บอาการกันไม่อยู่  ขนาดฝนตกเกือบทั้งวันยังอุตส่าห์กางร่มแวะเวียนไปดูกันเฉยเลย 


           

              ณ  ตอนหกโมงเย็น  ออกมาแค่ตุมๆ ก้อนเล็กๆ     

              

                จนกระทั่งเย็นแล้วเห็ดมันก็ยังไม่บานพอที่จะเก็บได้  ยังเป็นยอดตูมๆ  อยู่นั่นแหละ หนึ่งทุ่มแล้วน้าเขยครูแอนไปดูมันก็ยังไม่บาน  เอาละวา....ห้าทุ่มกว่าๆ  แม่ครูแอนแอบสะกิดบอกลูกสาวสองคนว่า "แม่ว่าเห็ดน่าจะบานแล้วนะ แม่อยากไปดู"  ลูกสาวพากันสกัดด่านวัยรุ่น(คุณยาย)ใจร้อนแล้วบอกว่าเดี๋ยวจะไปดูกันเอง  สัมภาระพร้อมทั้งรองเท้าบู๊ทยาว, ไฟฉาย, ตะกร้าเตรียมสำหรับใส่เห็ด  และร่ม (ก็วันนี้ฝนมันปรอยๆ ลงมาได้ทั้งวันจริงๆ )  ก่อนออกจากบ้านแม่บอกให้พี่น้องสองสาวเอามะนาวใส่ถุงเสื้อกันคนละลูก แม่บอกว่าคนเฒ่าคนแก่เชื่อกันว่าหากเดินทางในยามค่ำคืนนั้นหากมีมะนาวพกติดตัวไปด้วยจะไม่เจองูเงี้ยวเขี้ยวขอ  เราเลยพกมะนาวกันไปคนละลูกให้แม่ได้สบายใจ 

           

                                  ตอนสี่ทุมครึ่ง....บานขาวไปทั่วบริเวณ

 

              โอแม่เจ้า.....เมื่อพากันมาถึงใต้โคนต้นลองกองใกล้จอมปลวก....จุดเกิดเหตุ.....แล้วสาดแสงไฟฉายไปเรากลับพบว่าบัดเดี๋ยวนี้ดอกเห็ดหลายดอกต่างพากันบานรับราตรีกาลเสียแล้ว  แน่นอนว่าหากเราปล่อยทิ้งไว้ล่ะก็มันอาจสายเกินไปเหมือนครั้งหนึ่งที่แม่เคยพบประสบการณ์เกี่ยวกับมันที่บังเอิญเจอมันหน้าบ้านไม่กี่ดอกเมื่อสักปีที่แล้วและทิ้งไว้เพียงหนึ่งคืน  รุ่งเช้าเธอรีบตื่นมาเพื่อตั้งใจจะเก็บเห็ดปรากฏว่ามันเหลือแต่โคนจริงๆ ก็เจ้าหอยมันเจอของอร่อยของมันเข้า  มันเลยฟาดซะเรียบก่อนที่แม่ครูแอนจะไปเก็บ  ที่หนักไปกว่านั้นตรงที่มันแอบทิ้งรอยเว้าๆ
แหว่งๆ ฝากวีรกรรมผลงานของมันไว้ให้เจ็บใจเล่นๆ นั่นเป็นประสบการณ์ที่แม่เล่าไว้ก่อนแล้ว  เมื่อเราพบว่ามันบานแล้วจริงๆ เลยรีบไปตามน้าสาวและพี่สาวอีกคนมาดูและช่วยกันเก็บในยามค่ำ ณ  ราตรีกาลนั้นทีเดียวเทียว 

           

            น้าสาวครูแอนแอบเตรียมไม้ที่มีปลายแหลมๆ  ไว้สองสามอันตั้งแต่ตอนเย็นแล้ว  เมื่อมาถึงบริเวณที่เห็ดมันงอกขึ้นมาเธอบอกพวกเราว่าคนเฒ่าคนแก่บอกว่าเวลาเก็บเห็ดชนิดนี้ห้ามใช้เหล็กหรือวัสดุปลายแหลมที่เป็นอลูมีเนียมใดๆ ในการขุด เพราะมันจะทำให้เห็ดชนิดนี้ไม่งอกขึ้นมาอีกในปีต่อๆ ไป และให้ใช้เพียงไม้ปลายแหลมในการแซะซอนดินเท่านั้น  การเก็บเห็ดโคนนี้คนเฒ่าคนแก่ยังบอกอีกว่าให้ขุดลงไปใต้ดินจุดที่ใกล้กับที่เห็ดงอกนั้นแล้วแซะดินขึ้นเราจะดึงเห็ดขึ้นมาได้ทั้งโคนของมันจริงๆ  โอ....ไม่น่าเชื่อ  โคนที่อยู่ใต้ดินของมันยาวจริงๆ ค่ะ บางอันที่ดึงหลุดติดมือขึ้นมายาวกว่า  12  นิ้วอีก  แต่มันก็หักไปก่อนนั้นแล้วคาดว่าแท้ที่จริงแล้วมันคงจะยาวกว่านี้เป็นแน่ 

 

           ในค่ำคืนนี้เราช่วยกันเก็บมาได้ตะกร้าใหญ่  แต่ก็ยอมที่จะทิ้งไว้อีกส่วนหนึ่งที่ดอกมันยังตูมๆ อยู่เพื่อรอมันบาน  และรอดูการเปลี่ยนแปลงของพวกมันในเช้าวันพรุ่งนี้ในตอนที่มีแสงสว่างเพียงพอ  รอดูกันมั๊ยคะ

 

..........เช้าแล้ว...........



 

 

            ที่ไหนได้ครูแอนอุตส่าห์ตื่นมาก่อนใครแล้วพร้อมสะพายกล้องเพื่อมาตามติดชีวิตเห็ดโคน  กลายเป็นมาพบกองเห็ดโคนที่น้าสาวครูแอนตื่นมาเก็บก่อนแล้ว  ถามไปถามมาน้าสาวครูแอนบอกว่า “ ยายตื่นเต้น  ยายนอนไม่หลับทั้งคืน  กลัวเห็ดบานหมด  กลัวหนอนมาเล่นงานก่อนจะเช้า”  เลยรีบตื่นมาเก็บแต่เช้าแข่งกับหนอนเธอว่าอย่างนั้น  แต่เธอก็ยังเก็บไม่หมด  ครูแอนเลยได้แอบเก็บชีวิตน้อยๆ ของเจ้าเห็ดโคนมาใส่กรุความรู้อะไรต่อมิอะไรอีกเยอะแยะของครูแอน  และนี่คือเรื่องราวของเจ้าเห็ดชนิดนี้.......เห็ดโคน"

 

 
                        มาเก็บเห็ดกันแต่เช้าตรู่..... อิอิอิ

 

               คู่พี่น้องสองยายกำลังก้มเก็บเห็ดกันเพลินเชียวค่ะ

 

                พี่สาวครูแอนเก็บตามวิธีการที่สองยายบอกเล่า

 

               จากเริ่มต้น......จนท้ายสุดกับหลุมเห็ดที่มันโผล่มา

 

เก็บได้แล้วนำมาล้างตัดแต่ง  เก็บเข้าตู้เย็นแต่  แหม....มันบานเร็วมากเชียวค่ะ

 

                       แอบเก็บส่วนที่ทิ้ง....สังเกตพบเช่นนี้ค่ะ

 

            ตรงส่วนท้ายสุดของมันจะเป็นก้อนแข็งๆ ตรงหัวจุกที่เป็นสีดำนั่น  แล้วเมื่อตัดท่อนมัน  มันเป็นปล้องๆ ที่ทำให้นึกถึงสายบัวที่เรานำมาแกงกินน่ะค่ะ  เหมือนกันเลยค่ะ  แต่แข็งกว่าหน่อยเดียวเอง  แอบเสียดายนิดเดียวว่า  ทำไมฉันไม่ไปขุดดินให้ลึกๆ เพื่อดูข้างล่างมันนะว่ามันเป็นยังไง  เฮ้อ....ไม่ทันเสียแล้ว  รอปีหน้าละกัน....

 

และแล้ว.....สำหรับปีนี้  ชีวิตเห็ดโคนที่งอกขึ้นมาปีละครั้งก็สิ้นสุดในเดือนธันวาคมของปีนี้