พลังผัก พลังชีวิต

 ถั่วงอก เรารู้จักกันดีเพราะนิยมนำมาใส่ในก่วยเตี๋ยว ไม่ว่าจะก๋วยเตี่๋ยวน้ำ แห้ง ผัดไทย ลวกให้สุกใส่ในขนมจีนน้ำยา หรือถั่วงอกดิบกับขนมจีนน้ำเงี้ยว ผัดกับเต้าหู้ ฯลฯ ที่เราเห็นกันในตลาดหรือที่ร้านขายก๋วยเตี๋ยวนั้นงอกมาจากเมล็ดถั่วเขียวงอก  ถั่วงอกที่งอกจากเมล็ดถั่วเหลือง หรือเมล็ดธัญญพืชอื่นๆ เราไม่ค่อยได้เห็นบ่อย ถั่วเขียว ถือว่าเป็นเมล็ดพืชที่เป็นอาหารเป็นยา ซึ่งบางอย่างเรานึกไม่ถึงทีเดียวว่าถั่วเขียวเมล็ดเล็กๆ จะดีต่อสุขภาพหลายอย่าง เช่น ลดน้ำตาลในเลือด ลดไขมันในเลือด  บำรุงเนื้อและกระดูก บำรุงไขข้อ เสริมหมอนรองกระดูก  แก้เหน็บชา ฯลฯ ขนมไทยเราที่ทำด้วยเมล็ดถั่วเขียวมีหลายอย่าง และอร่อย

แต่เมื่อถั่วเขียวเป็นถั่วงอก ที่ถือได้ว่าเป็น

พลังผัก พลังชีวิต นำเรื่องราวของถั่วงอก พร้อมสรรพคุณมาฝาก ดังนี้


ถัวงอก


ถั่วงอก


( Muy Bean)  (หลูตู่ )

ถั่วงอก เป็นมรดกวัฒนธรรมอาหารของเอเชีย ว่ากันว่า จีนเป็นแห่งแรก ที่เพาะถั่วงอกหัวโตกิน สมัยหินใหม่หรือประมาณหมื่นกว่าปี มนุษย์น่าจะรู้จักกินเมล็ดข้าวงอกแล้ว เพราะเป็นสิ่งที่มีตามธรรมชาติ จากประสบการณ์เมล็ดข้าวดิบกินไม่ได้ แต่เมล็ดที่งอกใหม่กินได้ กระบวนการงอก germination ทำให้เนื้อเมล็ดเปลี่ยนแปลงไป  ทั้งเนื้อเมล็ดและต้นอ่อน ที่งอกขึ้น มีความนุ่ม ที่คนโบราณ จะรู้จักว่ากินได้ ย่อยได้ และอร่อยดี นักประวัติศาสตร์ เชื่อว่าเป็นความชาญฉลาดของคนโบารณที่อาศัยอยู่ในเขต อัตคัดอาหารที่รู้จักเลือก และปรับคุณค่าโภชนาการให้สูง

ถั่งงอก เพราะถั่วดิบกินไม่ได้แต่ถั่วงอกสดกินได้ ให้น้ำหนักสูงกว่า ถั่ว 8 เท่า ถั่วงอกเป็นผักมีรสชาติและคุณค่าต่างจากถั่ว ถั่วงอกมีสารอาหารที่ย่อยแล้วครบถ้วน ทั้งโปรตีน คาร์โบไฮเดรต ไขมัน วิตามิน และแร่ธาตุ ถั่วเหลืองทำเป็นถั่วงอกหัวโต ส่วนถั่วเขียวงอกมาทีหลัง

ถั่วเขียว เป็นพืชถิ่นของอินเดีย คนจีนเรียก หลูตู่ ฝรั่งเรียก Mug bean มีพันธุ์สีดำ และสีเขียว สมัยโบราณคนจีนเน้นถั่วเหลืองงอก เพราะเป็นแหล่ง วิตามินซีสูง สรรพคุณ ขับเสมหะ ทำให้ปอดโล่ง ขับปัสสาวะ รักษาโรคลักปิกลักเปิด มีโปรตีน แร่ธาตุ

ถั่วงอกเป็นพลังผัก พลังชีวิต ก็เพราะในกระบวนการงอกของเมล็ด germination เป็นการสร้างชีวิตใหม่ เกิดสารเปลี่ยนทางเคมีภายในตัวเมล็ดเพื่อสร้างอาหารหล่อเลี้ยง การงอกต้นอ่อน อีกนัยหนึ่งในกระบวนการงอกเนื้อเยื่อเปลี่ยนไปทำหน้าที่เป็น ใบเลี้ยง ส่วนชีวิตใหม่ที่งอกขึ้นมา เกิดจากการเติบโตต้นอ่อน หรือ embryo ซึ่งมีรากอ่อนต่อกับสะดือหรือ nilumโครงสร้างสุดท้าย คือเปลือก( secd coat) ที่ห่อหุ้มป้องกัน ต้นอ่อน และเนื้อเยื่อภายใน

สารสำคัญที่พบ วิตามินซี ไฟโตเคมีคอล โปรตีนสูง แพคติน ไฟเบอร์ สารอาหารที่ย่อยแล้ว เช่น โปรตีน เป็นกรดอะมิโน แป้งเป็นคาร์โบไฮเดรตธรรมดา หรือกลูโคส ไขมัน เป็นกรดไขมัน ถั่งงอกช่วยประหยัดการทำงาน ให้กับระบบย่อยอาหาร ลดของเสียของสิ่งตกค้าง ( toxin )ในร่างกาย เมื่อระบบร่างกาย ไม่ต้องทำงานหนักเกินไป ร่างกายจึงเสื่อมช้า ไม่แก่เร็ว

ถั่วงอกเป็นแหล่งวิตามินและเกลือแร่ ถัวงอก มีวิตามินซี 3-5 เท่า วิตามินบี 12 วิตามินซีช่วยป้องกันมะเร็ง มีสารเลซิติน ( lecithin ) ช่วยบำรุงประสาท และการทำงานของสมอง ชะลอความแก่

ถั่วงอกสด มีพลังชีวิต ทำให้ร่างกายสดชื่น ไม่แก่เร็ว มีสารต้านความแก่ ชื่อ ออซินัน ( auxinon) จึงช่วยให้ร่างกายเป็นหนุ่มสาวได้นาน ไม่แก่เกินวัยอย่างไม่สมควร


วิธีใช้   นำถั่วงอกมาปรุงเป็นอาหาร ถั่วงอกมีหลายชนิด  ถั่วเหลืองงอก ถัวเขียวงอก  ถั่วลันเตางอก ถั่วดำงอก งางอก ทานตะวันงอก  ถั่วลิสงงอก

รายงานผลการทดลอง  มีการศึกษาผลของถั่วงอก พบว่า สามารถลดระดับ คอเลสเตอรอล ส่วนใหญ่เกิดจาก ไฟโตเคมีคอล ซาโพนิน ผู้ป่วยที่เป็นลูปัส อาจแพ้แอลฟัลฟา หรือถั่วงอกอื่นๆ


ขอบคุณ ถั่วงอก จากหนังสือ สมุนไพรลดไขมันในเลือด 140 ชนิด รวบรวมเรียบเรียง โดย เภสัชกรหญิง จุไรรัตน์  เกิดดอนแฝก เภสัชกร 8 วช. ศูนย์บริการสาธารณสุข 53 ทุ่งสองห้อง กทม.



ลองเพาะถั่วงอก



เมล็ดถั่วเขียว



ล้างแช่น้ำ ไว้ในถ้วยหรือกระชอน จนเมล็ดนิ่ม หรือไว้ 1 วัน 1 คืน





นำขึ้นใส่ภาชนะเกลี่ยเมล็ดให้กระจาย นำผ้าขาวบางหรือป้าอื่นๆ ชุปน้ำปิดพอหมาด คลุมเมล็ดถั่วเขียวทั้งหมดให้มิด ถ้าผ้าแห้งนำออกมาชุปน้ำใหม่หรือ ใช้กระบอกฉีดน้ำบนผ้าก็ได้พอผ้าเปียก  ทำจนกว่าเมล็ดงอกออกมาต้องการยาวเท่าไหนแล้วแต่ชอบ




เมล็ดเริ่มงอก คลุมผ้าชุปน้ำต่อก็ยาวขึ้นทุกวัน



ยาวมากขึ้น




ยาวขึ้นอีก ทำอาหารได้หลายอย่าง หรือใช้แบบดิบเก็บเปลือกออก

เมล็ดถั่วเล็กงอกก็จะเล็ก เมล็ดถั่วใหญ่งอกก็จะอ้วนๆ

(กำลังคิดว่า หากเพาะครั้งต่อไปจะลองนำน้ำเอนไซม์ที่หมักไว้ผสมกับน้ำแล้วฉีด

หรือแช่ผ้าที่จะใช้คลุม เมล็ดถั่วจะเป็นอย่างไร  น่าจะดี กรอบขึ้นเพราะ รดต้นไม้ยังงามดี ) )





ผัดถั่วงอกใส่เต้าหู้ นำเต้าหู้ หั่นบางพอประมาณ ทอดด้วยน้ำมันมะพร้าวหรือน้ำมันอื่นๆ จะให้กรอบหรือไม่แล้วแต่ชอบ  แล้วตักใส่ถ้วยไว้ นำน้ำมันใส่กระทะ ทุบหรือตำกระเทียม ใส่ลงในกระทะเจียวให้หอมเหลืองพอประมาณ (ถ้าใส่เนื้อหมูหรือไก่สับ ก็ใส่ลงไปคั่วให้สุกแล้วค่อยใส่เต้าหู้ ) นำเต้าหู้ที่ทอดไว้ใส่ ปรุงรสด้วยเครื่องปรุงแบบเจ หรือไม่เจ แล้วแต่ชอบ เช่น น้ำปลา ซีอิ้วขาว ซ๊อส น้ำตาลทรายไม่ฟอกสี อย่างละนิดละหน่อย หากแห้งก็เติมน้ำพอประมาณ ได้รสอร่อยแล้ว ใส่ถั่วงอก ผัดเร็วๆ พอสุกแล้วใส่ต้นหอมหรือพริกเขียว-แดง เพื่อให้สีสวยและมีรสเผ็ดเล็กน้อย ปิดไฟตักใส่จาน ก็อร่อยได้กับข้าวสวยร้อนๆ




ข้าวถ้าไม่หุงด้วยหม้อไฟฟ้า ก็นำไปนึ่ง ใส่เมล็ดธัญญพืช หรือน้ำสมุนไพร ที่ปลูกไว้  ก็ได้ข้าวอร่อยๆมีสารอาหารเพิ่ม



วิธีการเพาะ ที่เขาทำขายไม่ทราบ ว่าเขาทำกันอย่างไร แต่เมื่อตอนลูกเล็กๆเคยช่วยทำการบ้านส่งคุณครูเพาะเมล็ดถั่วเขียวบนกระดาษทิชชู่  หรือบ้้านไหนเคยเพาะเพื่อทำอาหารเอง มีวิธีอื่นก็แนะนำกันบ้างนะคะ  ที่บ้านจะมีเมล็ดถั่วเขียวติดครัวไว้เสมอเพื่อ ทำน้ำ 4 สหายและ ต้มถัวเขียวใส่ขิง หรือไม่ใส่ขิง แช่เย็นอร่อย ชื่นใจ

 ลองเพาะถั่วงอกดูว่าขึ้นจะงอกยาวไหม ก็งอกยาวแต่ไม่อ้วนๆเหมือนที่ขายในตลาด  ถั่วงอกราคาไม่แพง 5 หรือ 10 บาท ก็ทำอาหารได้จานใหญ่แล้ว บ้านอยู่ไกลตลาด ซื้อเมล็ดถั่วเขียวเก็บไว้ได้นาน ทำอาหารได้หลายอย่าง เฉพาะถั่วเขียวไม่งอกก็มีประโยชน์มากมายต่อสุขภาพ มีขายแบบ ชั่งกิโล ซื้อมากน้อยก็ได้ หรือเป็นถุงมียี่ห้อในร้านของขำหรือซุปเปอร์มาเก็ต ถั่วเขียวเป็นธัญญพืชที่หาซื้อได้ไม่ยาก ราคาไม่แพง นำมาทำอาหารหรือทำถั่วงอก เพื่อสุขภาพที่ดี โดยเฉพาะ ทำให้ไม่แก่เร็ว


ด้วยความปรารถนาดี  กานดา แสนมณี