เพื่อนพ้องน้องพี่ชาวไทยที่ได้ผ่านพบประสบปัญหาน้ำท่วมจากปีที่แล้วคงถึงเวลาที่ได้ยกภูเขาออกจากอกกันได้แล้วในปีนี้ เพราะว่าปริมาณน้ำฝนและพายุต่างๆ ได้ค่อยอันตรธานคืบคลานออกจากประเทศไทยไปอย่างช้าๆ และทำท่าว่าจะไปไวจนอดเฉลียวใจไมได้ว่าปีนี้...จะมีน้ำเพียงพอให้เกษตรกรทั่วทุกภูมิภาคของประเทศได้มีน้ำทำนาทำไร่กันหรือไม่ บางพื้นที่ทราบข่าวจากทางโทรทัศน์ของนักเล่าข่าวชื่อดังว่ามีการประกาศให้หยุดกิจกรรมทำการเกษตรอย่างเด็ดขาดไปแล้ว เพราะฉะนั้นเกษตรกรท่านใดที่มีพื้นที่เหลือเพียงพอ ควรขุดสระกักเก็บน้ำประจำไร่นาสำรองไว้ใช้ให้พอเพียง หรือท่านมีสระอยู่แล้วก็ควรสำรวจตรวจตราทำความสะอาดพื้นบ่อเก็บกวาดเศษไม้ใบหญ้าขยะมูลฝอยออกไปให้เรียบร้อยอย่าปล่อยให้ตื้นเขินเพื่อกักเก็บปริมาณน้ำให้อยู่กับบ่อของเราให้มากและนานมากที่สุดเท่าที่จะทำได้
อีกอาชีพหนึ่งซึ่งอาจจะชอบอกชอบใจในภาวะที่ฝนน้อยในฤดูกาลนี้คือผู้ที่ปลูกมะนาวและต้องการทำให้ออกนอกฤดู เพราะเมื่อฝนไม่ตก ก็หมดปัญหาเรื่องการควบคุมใบอ่อน เนื่องด้วยถ้ายังคงมีปริมาณน้ำฝนที่ตกลงมาอย่างมากมายมโหฬาร สายฝนที่นำพาไนโตรเจนและความชุ่มฉ่ำที่ทำให้ดินเปียกย่อยสลายปุ๋ยหมักปุ๋ยคอกในดินจนทำให้อินทรียวัตถุที่มีปริมาณไนโตรเจนมากด้วยเช่นกันถูกเคลื่อนย้ายถ่ายเทส่งผ่านรากลำเลียงอาหารไปเลี้ยงกิ่งก้านใบ ทำให้มะนาวได้รับไนโตรเจนทั้งทางรากและทางใบ เกิดการพัฒนาแตกกิ่งสร้างใบออกมาได้อย่างง่ายดาย ทำให้ต้องวุ่นวายขายปลาช่อนกับการดูแลป้องกันมิให้เกิดใบอ่อนออกมาเกินไปในช่วงที่ต้องการตาดอก
ผู้ที่ปลูกมะนาวในวงซีเมนต์ ยิ่งมีการใช้ฝาวางรองพื้นไว้ด้านล่างด้วยแล้ว จะต้องทนระกำลำบากในการดูแลเรื่องน้ำเรื่องอาหารให้มะนาวอย่างใกล้ชิด เนื่องด้วยรากมะนาวไม่สามารถที่จะหาอาหารได้จากดินที่อุดมสมบูรณ์ที่มีอยู่ในดินธรรมชาติ แต่จะต้องถูกจำกัดกักกันอยู่ในวงซีเมนต์แคบๆ ทำให้ต้องสิ้นเปลืองปุ๋ยยาที่จะต้องซื้อหาให้อยู่ตลอดเวลา ไม่สามารถละทิ้งไปพักผ่อนหย่อนใจได้ไกลๆ การปลูกมะนาวในวงบ่อซีเมนต์มีข้อดีในเรื่องการควบคุมน้ำและพื้นดินเป็นดินเลว (ดินเค็ม, น้ำท่วม, ดินแข็ง ฯลฯ) แต่ถ้าจะมองในมุมการคุมเรื่องน้ำแล้วคิดว่าไม่จำเป็นมากเท่าใดโดยอาศัยหลักการอ้างอิงในสิ่งการปลูกพืชไฮโดรโพนิกส์ที่รากพืชจุ่มแช่น้ำอยู่ตลอดเวลา ยังสามารถผลิตดอกออกผลได้โดยที่ไม่ต้องทิ้งน้ำ มีให้เห็นชัดเจนและยาวนานคือ “มะเขือเทศ” ฉะนั้นผู้ที่จะปลูกมะนาวในวงบ่อซีเมนต์ควรจะต้องทบทวนพิจารณากันให้ถี่ถ้วนก็จะดีไม่น้อย
มนตรี บุญจรัส
ชมรมเกษตรปลอดสารพิษ www.thaigreenagro.com
