เมื่อสองปีที่แล้วโครงการ LLEN (Local Learning Enrichment Network) ได้มาชักชวนให้ไปจัดการอบรมเชิงปฏิบัติการ “เรียนรู้ภาษาไทยโดยใช้สมองเป็นฐาน สำหรับครูช่วงชั้นที่ ๒” ให้กับคุณครูในโรงเรียนขนาดเล็กของ จ.สุราษฎร์ธานีที่มาเข้าร่วมเครือข่ายแล้วครั้งหนึ่ง
เมื่อวันที่ ๘ – ๙ ก.ย.๕๕ ดิฉันมีโอกาสได้ไปจัดการอบรมเชิงปฏิบัติการ “เรียนรู้ภาษาไทยโดยใช้สมองเป็นฐาน สำหรับครูช่วงชั้นที่ ๑ – ๒” ให้กับคุณครูของโรงเรียนในเขตเทศบาลอำเภอสมุย ที่สุราษฎร์ฯ อีกครั้งหนึ่ง
ในการออกแบบการอบรมคราวนี้ ดิฉันนำทั้งปัจจัยความสำเร็จจากการจัดการอบรมให้กับคุณครูในโครงการ LLEN ทั้งที่สุราษฎร์ฯ (๒๒ – ๒๓ เม.ย. ๕๓) ลำปาง (๑๐ – ๑๑ ก.ค.๕๓) และปัญหาจริงของครูที่พบจากการไปจัดวงแลกเปลี่ยนเรียนรู้ให้กับกลุ่มครูเพื่อศิษย์ที่สุราษฎร์ (๓๐ มิ.ย.- ๑ ก.ค. ๕๕) มาร่วมใคร่ครวญด้วย
กิจกรรมที่ทำกับคุณครูใน ๒ วันนี้ เน้นไปที่การเรียนรู้ (learning) การแลกเปลี่ยนเรียนรู้ และได้สนุกกับการ "สอนน้อย เรียนมาก"
รู้จักกันผ่านหนังสือเล่มโปรด : เป็นกิจกรรมแรกพบที่มีการเตรียมการให้คุณครูที่มาเข้าร่วมกิจกรรมนำหนังสือเล่มโปรดของแต่ละคนมาแบ่งบันให้เพื่อนได้รู้จักด้วย การแนะนำตัวเองผ่านหนังสือนี้ ช่วยให้เพื่อนครูทั้ง ๔ โรงเรียนที่แม้เคยพบกันมาในการอบรมมาหลายครั้งแล้วได้รู้จักกันมากขึ้น
เมื่อแนะนำหนังสือกันครบทุกคนแล้ว ก็ให้สมาชิกที่อ่านหนังสือประเภทเดียวกันรวมตัวกันจัดแสดงหนังสือไว้ที่โต๊ะเดียวกัน โดยทุกคนต้องเขียนแนะนำหนังสือให้เพื่อนอยากจะหยิบอ่านด้วย
หลังจบกิจกรรมเพื่อนครูสะท้อนว่า กิจกรรมนี้นำไปใช้เป็นกิจกรรมที่พาให้นักเรียนสนุกกับการอ่านได้ดี และจะช่วยให้นักเรียนอยากจะอ่านหนังสือมากขึ้น ทำให้รู้กลวิธีในการทำให้เด็กรักการอ่าน
ทำให้ได้เห็นวิธีการการจัดกระบวนการเรียนรู้แบบ “กัดไม่ปล่อย” ที่มีกิจกรรมให้ได้เรียนรู้เองต่อเนื่องกันตลอด
ชวนกันเรียนรู้ผ่านนิทานคำกลอน :เป็นช่วงที่คุณครูแคท – คัทลียา รัตนวงศ์ คุณครูชั้น ป.๒ ของโรงเรียนเพลินพัฒนา นำกิจกรรมการเรียนรู้ที่ต่อเนื่องจากนิทานคำกลอน “กระต่ายกับเต่า” ที่นักเรียนนำมาแบ่งปันกับเพื่อนในชั้นเรียน แล้วคุณครูส้ม – อรชนก ขาวอุบล ครูในหน่วยวิชาภูมิปัญญาภาษาไทย ที่สอนอยู่ระดับชั้นเดียวกัน นำไปขยายผลต่อให้กลายเป็นกิจกรรมการเรียนรู้เรื่องคำคล้องจองของเพื่อนๆ ทั้งห้อง
เขียนนิทานขานเพลง : หลังจากที่ได้แลกเปลี่ยนเรียนรู้กับตัวอย่างจากโรงเรียนเพลินพัฒนาเป็นการเรียกน้ำย่อยกันไปแล้ว ก็เข้าสู่ช่วงเวลาที่คุณครูได้ทำงานกลุ่มด้วยกัน ช่วงคิดงานนิทานคำกลอนคุณครูครื้นเครงกันมาก แต่พอมาถึงช่วงของการนำเสนอนั้น บรรยากาศสนุกสนานยิ่งกว่า เนื่องจากมีหลายกลุ่มนำทำนองพื้นบ้านพื้นเมืองมาร่วมขับขานคำกลอนที่กลุ่มแต่งขึ้นมาได้อย่างจับใจ
ร้อยเรียงคำนำสู่ความเรียง “ทะเลทำให้ฉันนึกถึง...”:เช้าวันรุ่งขึ้นเพลงชุดทะเลในยุคสมัยต่างๆ พาให้คุณครูระดมคลังคำจากทะเลด้วยหัวใจที่เปี่ยมสุข เกิดเป็นคลังคำจากทะเลหลายชุด เมื่อทำกิจกรรมเขียนความเรียง ถ้อยคำจึงไหลหลั่งออกมาอย่างลื่นไหล กำแพงเรื่องเล่าจึงเต็มไปด้วยเรื่องราวของทะเลในแง่มุมต่างๆ ที่มีไว้ให้เพื่อนได้แลกเปลี่ยนเรียนรู้กัน จากนั้นก็มาถึงการนำเอาวิธีการของเพื่อนที่ได้เรียนรู้มาสร้างสรรค์งานชิ้นใหม่
วิถีการเรียนรู้ของครูเพื่อศิษย์ในศิษย์ในศตวรรษที่ ๒๑ : เป็นแนวคิดที่ฝากไว้ให้คุณครูนำกลับไปไตร่ตรอง
ได้เรียนรู้อะไรและจะกลับไปทำอะไร : เป็นคำถามสุดท้ายเพื่อการประเมินผลการจัดกิจกรรมในสองวันนี้
- ที่เราต้องมาพบกันทุกสัปดาห์ผมชอบภาษาไทยที่สุด จะเอาแนวคิดจากวีดิทัศน์ไปใช้ การมาเรียนรู้ครั้งนี้ไม่เบื่อ สนุก ได้ความรู้ และครูที่มาได้แสดงศักยภาพเต็มที่
- เวลาแบ่งกลุ่มทำนิทานชอบ ได้แลกเปลี่ยนความคิดกัน ชอบเรื่องการเขียน ทั้งหมดที่อาจารย์ให้จะเอาไปทำต่อ
- จะนำเกี่ยวกับกระบวนกลุ่มไปทำเพราะเด็กจะได้มีความคิดสร้างสรรค์เพราะในอนาคตการเรียนการสอนจะเน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ
- เป็นวิธีการถ่ายทอดและครูเอาไปใช้ในห้องเรียนประทับใจมาก ที่ได้เคลื่อนย้ายไปห้องสมุดและจะนำกลับไปทำบ้าง
- ตลอด ๒ วันนี้เน้นเด็กเป็นศูนย์กลาง เป็นกิจกรรมที่นำมาคุณครูสามารถนำไปใช้ได้ จะนำความรู้ไปใช้เพื่อให้นักเรียนคิดเป็น
- ชอบทุกกิจกรรม ที่ชอบมากที่สุดคือแลกเปลี่ยนหนังสือที่ชอบ
- ที่มาอบรมทุกครั้ง ครั้งนี้ประทับใจที่สุด ชอบทุกอย่าง ประทับใจ จะเอาไปทำให้เด็กเป็นศูนย์กลาง
- สิ่งที่จะนำไปใช้ คือการหาคลังคำในทะเล แต่จะเอาไปใช้กับป.๒
- ประทับใจแลกเปลี่ยนการอ่านหนังสือ ดึงดูดให้นักเรียนอยากอ่านหนังสือเรื่องอื่นด้วย
- เป็นครูภาษาอังกฤษ แต่จะนำกลับไปปรับใช้ในวิชาตนเอง
- เด็กของเราจะมีปัญหาในการเขียนและการคิด จะเอาเทคนิคการพูดนิ่มๆ เพราะๆ ที่ได้รับไปปรับใช้กับเด็ก
- ประทับใจมาก เทคนิคและคำพูด ไพเราะมาก ทำให้ผู้เข้าร่วมอบรมรู้สึกดี ผมสอนศิลปะแต่จะเอาไปประยุกต์ดู
- ชื่นชมคุณครู เป็นผู้มีความรู้ความสามารถ มีความรู้เรื่องภาษาไทยดีมาก สามารถพูดรวบยอดสั้นๆ อย่างได้ใจความ
- การนำเข้าสู่บทเรียนของครูยอดเยี่ยม เป็นสองวันที่ยอดเยี่ยม เราทุกคนเรียนด้วยความตั้งใจ เพราะบรรยากาศในการเรียนมันมีความสุข
- ประทับใจวิทยากร ดูแล้วจะเป็นนักอ่านชั้นยอด ถ้าไม่มีความแม่นยำก็จะออกมาแบบตะกุกตะกัก ทุกอย่างประทับใจ
- ภาพรวมแล้วสรุปว่า ผมเป็นนักเรียนชอบอาจารย์ สอนดี ใจดี ใจเย็น จะนำไปใช้ทั้งการสอนและกระบวนการ
- เปิดโลกทัศน์ให้พวกเรา นอกจากได้ความรู้แล้วเรายังได้ความสุข เราจะต้องกลับไปมองตนเองว่าที่ผ่านมาทำอะไรบ้าง และต่อไปข้างหน้าจะทำอะไร การเป็นครูดีมันเป็นยาก สิ่งที่พวกเราได้รับเราจะเอาไปประยุกต์ใช้ ขอขอบคุณวิทยากร
- ทั้ง ๒ วันมีความสุข ระยะเวลาที่เหลือ ๒ ปี จะเอาทั้ง ๒ วันนี้เอาไปใช้ประโยชน์ให้เต็มที่
- รู้สึกกิจกรรมน้องอาจารย์นำมาให้เป็นเทคนิคที่ดี กิจกรรมไม่ยากแต่เรานึกไม่ถึง กิจกรรมส่งเสริมการอ่านดีมาก เคยสอนเขียนเรียงความเด็กเขียนไม่ได้เลย และเคยลองทำคล้าย ๆ กัน แต่มาเห็นวันนี้ เป็นเทคนิคที่ดีกว่าที่เคยทำงานวิจัยมาเสียอีก
- ขอบคุณที่มีวันนี้ เป็นความนุ่มนวล อ่อนโยน ที่นำไปสอนได้จริงๆ เด็กๆ ไม่ชอบอ่าน ถ้าลองเอาไปใช้ เด็กๆ ก็น่าจะรักการอ่าน
