That's one small step for [a] man,
                                                                  one giant leap for mankind. 
                                                                  ๑ ก้าวเล็กๆของคนๆเดียว 
                                                                  ที่เป็นก้าวกระโดดครั้งยิ่งใหญ่ครั้งหนึ่งของมนุษยชาติ

ข้างบนนี้ เป็นถ้อยความจารึก เมื่อครั้งที่นีล อาร์มสตรอง มนุษย์คนแรกที่ก้าวออกจากยานอวกาศอพอลโล ๑๑ ลงไปเหยียบดวงจันทร์ ซึ่งบัดนี้ได้ถึงแก่มรณกรรมแล้วด้วยวัย ๘๒ ปีเมื่อ ๒๕ สิงหาคม ๒๕๕๕ ที่ผ่านมา ผู้คนทั่วโลกเมื่อนึกถึงเขา ก็จะต้องนึกถึงวาทะที่เสริมสร้างพลังใจแก่ความเป้นมนุษย์ตัวเล็กๆให้เกิดความบันดาลใจจากการได้ร่วมสร้างภารกิจอันยิ่งใหญ่ต่อมวลมนุษยชาตินี้ไปด้วย  

Large_truckwoods

หนองบัวในยุคร่วมสมัยกับการไปเยือนดวงจันทร์ของยานอพอลโลและการก้าวลงเหยียบพื้นผิวดวงจันทร์ของนีล อาร์มสตรองนั้น ยังมีสภาพเป็นชนบทมาก ถนนที่ทอดผ่านหนองบัวนั้น เป็นถนนที่มาจากเหมืองแร่และปากดงไปยังชุมแสง เป็นเส้นทางสำหรับรถบรรทุกแร่จากเหมืองแร่ และบรรทุกไม้จากป่าหนองบัวไปลงที่ชุมแสงเพื่อล่องซุงไปทางแม่น้ำเจ้าพระยาและขนส่งไปทางรถไฟ

ตลอดสองข้างถนนยังเต็มไปด้วยป่าและธารน้ำธรรมชาติ ในหน้าฝนและหน้าน้ำหลาก ธารน้ำก็จะกลายเป็นคลอง สามารถวิ่งเรือจากหนองบัวไปถึงชุมแสงได้ ท่าเทียบเรือของหนองบัวในยุคนั้นก็จะอยู่ตรงบริเวณริมถนนใกล้ๆกับแหล่งอันเป็นที่ตั้งของธนาคารกสิกรไทยในปัจจุบันนี้นั่นเอง ซึ่งไม่มีเค้าเดิมหลงเหลือให้พอจะคิดไปได้เลยว่าเมื่อไม่กี่สิบปีที่ผ่านมานี้หนองบัวกับชุมแสงและปากน้ำโพนั้น สามารถติดต่อสัญจรถึงกันได้ทางเรือ คนรุ่นหลังได้ฟังแล้วก็คงแทบจะไม่อยากเชื่อ และหากคนร่วมสมัยกับยุคนั้นไม่บันทึกยืนยันไว้ให้ทราบ ก็เกินที่จะจินตนาการถึงได้

แต่ถนนในหน้าฝนและหน้าน้ำหลากนั้น จะกลายเป็นโคลนและเป็นหลุมเป็นบ่อ รถที่จะวิ่งได้ก็มีเพียงรถจีเอ็มซีของทหาร รถบรรทุกแร่ รถบรรทุกไม้ และรถแลนด์โรเวอร์ของราชการที่ติดลวดสลิงยึดกับต้นไม้ดึงรถติดหล่มได้ ห้วงเวลานั้น หนองบัวจึงเป็นเพียงชุมชนเล็กๆที่วางตัวอย่างสงบเงียบอยู่กลางป่าดง 

ในยุคนั้น หนองบัวยังต้องอาศัยการสื่อสารกันผ่านการบอกกล่าวปากต่อปากเป็นหลัก และมีระบบสื่อสารกระจายเสียงอยู่บ้าง ที่พอรำลึกได้ก็คือ 
             ๑) ลำโพงสี่ทิศและหอกระจายข่าว ที่หัวตลาดของหนองบัวในยุคนั้น จะมีหอกระจายเสียง ติดลำโพงแบบปากบาน ๔ ทิศทาง ใช้ประกาศและแจ้งข่าวสารต่างๆ ดำเนินการโดยสำนักงานอำเภอ 
             ๒) กลองเพลและระฆังย่ำค่ำ มีกลองเพลและระฆังย่ำค่ำบอกเวลาเป็นช่วงๆ
             ๓) ยามถีบจักรยาน ในตลาดหนองบัวเมื่อมืดค่ำ จะมียามถีบจักรยาน คอยเฝ้าเวรยามให้กับคนหนองบัวและตีเหล็กบอกเวลาตลอดคืน ชั่วโมงหนึ่งก็จะตีครั้งหนึ่ง
             ๔) พื้นที่พบปะสมาคม เช่น ร้านตัดผม ท่ารถเมล์และนั่งเล่นหมากฮอร์สตามท่ารถและใต้ร่มไม้ในตลาด ตลาดสด เหล่านี้เป็นต้น 
             ๕) ศาลาประชาคมอำเภอ ที่ว่าการอำเภอนั้น จะมีหอประชุมและศาลาอเนกประสงค์ ให้ข้าราชการ พ่อค้า และประชาชน ไปประชุม พบปะกัน และจัดงานต่างๆ ทำให้เป็นพื้นที่การสื่อสารและสร้างปฏิสัมพันธ์เชิงการสื่อสารบอกกล่าวที่สำคัญมากที่สุดอีกแหล่งหนึ่ง เชื่อมโยงหนองบัวกับโลกภายนอก และราชการกับพ่อค้าประชาชน

การสื่อสารและการสร้างปฏิสัมพันธ์กันของคนหนองบัว ที่จะมีการถามไถ่และสื่อสารบอกกล่าวเรื่องราวต่างๆ เกิดขึ้นบนช่องทางการสื่อสารดังที่กล่าวถึงในข้างต้นของคนยุคนั้น มีความพอเพียงไปตามสภาวะแวดล้อมพอสมควร คนในหนองบัวจึงสามารถสร้างความรู้จักกันอย่างทั่วถึง รู้จักกันถึงพ่อแม่ รวมทั้งเพียงได้เห็นเกวียนและวัวควายกันก็แทบจะบอกได้เลยทีเดียวว่าเป็นเกวียนและวัวควายของใคร

ส่วนสื่อมวลชนนั้น ในห้วงเวลานั้น มีเพียงวิทยุทรานส์ซิสเตอร์และโทรทัศน์ขาวดำ ซึ่งก็มีอยู่อย่างนับเจ้าได้ ดังนั้น ข่าวคราวการถ่ายทอดรายการโทรทัศน์และเป็นข่าวยานอพอลโลจะไปลงจอดดวงจันทร์ ที่ปรากฏให้รับรู้ขึ้นในยุคนั้น จึงเป็นความมหัศจรรย์บนความมหัศจรรย์หลายชั้นสำหรับคนหนองบัว 

Large_nongbuamarket

วันที่ยานอพอลโล ๑๑ ประสบความสำเร็จในการลงจอดบนดวงจันทร์นั้น เป็นวันที่ ๒๐ กรกฎาคม ๒๕๑๒ คนหนองบัวในรุ่นนั้นเป็นจำนวนไม่น้อยก็ได้รับรู้ข่าวสารครั้งดังกล่าวผ่านการถ่ายทอดสดทางโทรทัศน์ ซึ่งทั่วทั้งหนองบัวในยุคนั้นมีเพียงโทรทัศน์ขาวดำอยู่ไม่กี่เครื่อง อีกทั้งไฟฟ้าก็ยังเป็นไฟฟ้าจากเครื่องปั่นไฟซึ่งตั้งอยู่ที่เกาะลอยและจะติดเครื่องจ่ายกระแสไฟให้คนในตลาดใช้เมื่อมืดค่ำหกโมงเย็นถึงประมาณ ๓ ทุ่ม แต่ในวันถ่ายทอดยานอพอลโลลงดวงจันทร์นั้น เครื่องปั่นไฟฟ้าตัดสินใจเดินเครื่องและจ่ายกระแสไฟตอนกลางวัน โรงเรียนงดการเรียนการสอน สำนักงานอำเภอ และหน่วยงานราชการทั้งอำเภอ ปิดทำการไปโดยปริยายชั่วคราว เพราะคนหนองบัวทั้งอำเภอแตกตื่นไปตลาดเพื่อไปดูโทรทัศน์ถ่ายทอดยานอพอลโลลงจอดดวงจันทร์ 

ที่หัวตลาดติดกับกำแพงวัดหนองกลับจะเป็นเหมือนศูนย์กลางของการเดินทางและทำมาค้าขาย ร้านริมสุดของตึกแถวสองชั้นทำด้วยไม้ ซึ่งปัจจุบันเป็นร้านของตากวงและยังพอจะมีเค้าโครงเดิมอยู่บ้างนั้น เป็นร้านขายข้าว ด้านนอกของร้านเป็นท่าจอดรถเมล์และเป็นพื้นที่อเนกประสงค์ เช่น เป็นลานเล่นกลขายยาและเร่ขายของ

ที่ร้านนี้นั่นเอง เป็นร้านหนึ่งของตลาดหนองบัวที่มีโทรทัศน์ และในวันถ่ายทอดรายการยานอพอลโล ๑๑ นำนีล อาร์มสตรอง และเพื่อนนักบินอวกาศอีก ๒ คน ไปลงดวงจันทร์นั้น ร้านหัวตลาดดังกล่าวนี้ก็กลายเป็นแหล่งถ่ายทอดสื่อสารสาธารณะให้กับคนหนองบัว ซึ่งพากันแตกตื่นและแห่กันไปห้อมล้อมเนืองแน่นจนกลายเป็นเวทีสาธารณะสำหรับนั่งดูโทรทัศน์ด้วยกันของคนหนองบัวอย่างกับดูหนังกลางแปลง

การถ่ายทอดโทรทัศน์ในวันนั้น ไม่เห็นอะไรเลยนอกจากจุดขาวๆจากสัญญาณรบกวนเต็มจอโทรทัศน์ขาวดำ และเสียงบรรยายขาดๆหายๆเหมือนเสียงวิทยุติดต่อกันของตำรวจ ดูไปก็ต้องมีคนอาสาออกไปหมุนเสาโทรทัศน์อยู่เป็นระยะๆ ทำท่าจะเห็นแบบลางๆบ้างในบางช่วง ส่วนใหญ่แล้วก็จะภาพล้มและตามด้วยเสียงฟู่ๆ แต่คนหนองบัวก็นั่งชมกันด้วยใจระทึกทั้ง ๒ อย่าง ทั้งความระทึกใจข่าวคราวการไปลงดวงจันทร์ของยานอพอลโล และความมหัศจรรย์ใจกับการได้เห็นโทรทัศน์ ถึงแม้แทบจะไม่เห็นภาพอะไรกันเลย

หลังจากวันนั้นแล้ว การรับรู้ว่าในหนองบัวมีโทรทัศน์ดูก็เป็นที่รับรู้กว้างขวางขึ้น  และผลสืบเนื่องของการไปลงดวงจันทร์ของยานอพอลโล ๑๑ ก็เกิดกระแสคลั่งไคล้นีลอาร์มสตรองกับยานอพอลโล ๑๑ อย่างเป็นบ้าเป็นหลัง เป็นต้นว่ามีเป้ใส่หนังสือผูกติดหลังแบบนักบินอวกาศเรียกกระเป๋าอพอลโล มีปากกาอพอลโล มีดินสออพอลโล และอีกหลายอย่าง ในยุคนั้นหนองบัวยังไม่มีถุงพลาสติกใส่ของเลย ทุกอย่างจะห่อด้วยใบตองและกระดาษ ผูกด้วยเชือกกล้วย 

แม้นีลอาร์มสตรองจะถึงแก่มรณกรรมแล้ว แต่เขาและเพื่อนนักบินอวกาศ รวมทั้งยานอวกาศอพอลโล ๑๑ นอกจากจะยังอยู่ในความทรงจำของผู้คนทั่วโลกอยู่เสมอแล้ว ก็เป็นความทรงจำร่วมกันอย่างหนึ่งของคนหนองบัวด้วยเช่นกัน จึงขอคารวะและร่วมรำลึกถึงมนุษย์ตัวเล็กๆที่ยิ่งใหญ่ที่สุดคนหนึ่งของมนุษยชาติ.

................................................................................................................................................................................

ขอขอบคุณภาพจาก Google และข้อมูลจาก http://en.wikipedia.org/wiki/Neil_Armstrong