ประมาณบ่าย 4 โมงเย็นวันนี้ มีผู้ใช้บริการหญิงท่านหนึ่ง น่าจะอายุเลย 40 ปีไปโข มาติดต่อขอรับบริการและอธิบายกับดิฉันว่า มีข้อจำกัดด้านความรู้เรื่องไอที แต่อยากสืบค้นด้วยตนเอง ทำให้นึกย้อนไปถึงเมื่อวันเสาร์ที่ผ่านมา มีผู้ใช้บริการชายท่านหนึ่งน่าจะอายุน้อยกว่า ผู้ใช้บริการท่านนี้พอสมควรมาติดต่อเรื่องสืบค้นข้อมูลเพื่อทำงานวิจัย แต่ปฏิเสธที่จะสืบค้นด้วยตนเองทั้งๆที่ดิฉันพยายามแนะนำวิธีการสืบค้นให้อย่างละเอียด และไม่ยอมไปค้นหาหนังสือที่ชั้นด้วยตนเอง อีกด้วย

                 ในแง่ของการใช้เทคโนโลยี เราทราบดีว่าผู้ชายส่วนใหญ่มักจะเรียนรู้การใช้เทคโนโลยีได้เร็วกว่าผู้หญิงและยิ่งเป็นผู้หญิงที่เลยวัยกลางคนไปแล้ว มักจะปฏิเสธการใช้เทคโนโลยี จึงทำให้ดิฉันทึ่งกับคำพูดของคุณผู้หญิงคนนี้มากๆ และได้เริ่มแนะนำวิธีการสืบค้นฐานข้อมูลของห้องสมุดและอธิบายข้อจำกัดการใช้บริการ เช่น ถ้าเป็นเครื่องที่อยู่นอกเครือข่ายมหาวิทยาลัย จะไม่สามารถเรียกดูข้อมูลฉบับเต็มได้ หรือบางมหาวิทยาลัยยังไม่อนุญาตให้สืบค้นวิทยานิพนธ์ฉบับเต็มของเขาได้ เป็นต้น

                 ประโยชน์ของการสืบค้นข้อมูลและการไปหาตัวเล่มด้วยตนเองที่ผู้ใช้บริการจะได้รับ คือการได้เอกสารตรงความต้องการที่สุด เนื่องจากไม่มีบรรณารักษ์คนไหนหาข้อมูลมาให้ผู้ใช้บริการได้ตรงใจเท่าที่ตนเองต้องการได้ และหากทราบวิธีการสืบค้นข้อมูลด้วยตนเอง โอกาสที่จะได้รับข้อมูลที่นอกเหนือจากมีให้บริการในห้องสมุดแล้วยังได้รับความสะดวกจากการสืบค้นมาก่อนจากบ้าน เพราะห้องสมุดมหาวิทยาลัยส่วนใหญ่ให้บริการ OPAC (Online Public Access Catalog) ผ่านเครือข่ายห้องสมุดที่เปิดให้บริการตลอด 24 ชั่วโมง ซึ่งมีรายละเอียด เช่น หนังสือที่ต้องการอยู่ที่คณะ หรือวิทยาเขต หนังสือถูกยืมออกจากห้องสมุดไปแล้ว เหล่านี้เป็นความสะดวกและไม่ทำให้เสียเวลาเดินทางมาห้องสมุดแล้วไม่ได้อะไรกลับไปทำให้เสียอารมณ์อีกต่างหาก  หรือหากมาใช้บริการด้วยตนเองและเดินไปหาตัวเล่มที่ชั้นด้วยตนเอง อาจพบว่ามีหนังสือที่ตรงกับความต้องการมากกว่าที่สืบค้นได้จาก OPAC เป็นต้น

                ผู้ใช้บริการห้องสมุด จึงควรสืบค้นข้อมูลด้วยตนเอง โดยมีบรรณารักษ์เป็นผู้แนะนำวิธีการสืบค้น แหล่งของข้อมูลที่สำคัญๆ หรือวิธีการเข้าถึงข้อมูลให้

                ส่วนกรณีที่ไม่สามารถเดินทางไปห้องสมุดได้ด้วยตนเอง ก็คงต้องยอมรำคาญหากบรรณารักษ์จะซักถามรายละเอียดของข้อมูลที่ต้องการสืบค้นบ้าง ถึงขั้นละเอียดยิบ เพราะว่านั่นคือบริการที่เราพยายามที่จะให้ผู้ใช้บริการได้รับข้อมูลที่ตรงความต้องการมากที่สุดค่ะ