แคร่ใต้ร่มไม้ ลานบ้านอาว์สนิทและอาว์สมใจ เกษาแสง บ้านใต้ ตำบลห้วยถั่วใต้ อำเภอหนองบัว จังหวัดนครสวรรค์ เป็นลักษณะการจัดพื้นที่เอนกประสงค์ของบ้านไทยในชนบท สำหรับนั่งพักผ่อน คลายร้อน รับแขก ต้อนรับและปฏิสันถารผู้มาเยือน กระบวนทางทางสังคมที่เกิดขึ้นในพื้นที่เหล่านี้จะมีความเป็นธรรมชาติ สร้างความสนิทสนม ผูกพัน คุ้นเคย มีความเป็นญาติ ตลอดจนเป็นพื้นที่ประชุม พบปะ ปรึกษาหารือ อย่างไม่เป็นทางการ สร้างสุนทรียสนทนา ผู้ทำงานเชิงวิชาการ ทำวิจัยชุมชน ตลอดจนคนทำงานในพื้นที่ทางด้านต่างๆ หากมุ่งไปทำงานกับชาวบ้าน ชาวบ้านก็จะใช้พื้นที่ในลักษณะนี้เป็นสถานที่ต้อนรับและอำนวยความสะดวก

การมีคุณลักษณะเป็นจุดเชื่อมโยงระบบชีวิตซึ่งมีส่วนต่อการสร้างสุขภาวะสาธารณะตามวิถีชีวิตชาวบ้านในลักษณะดังกล่าวนี้ เราจึงสามารถถือเอาบ้านและครัวเรือนที่มีสถานที่ลักษณะนี้ กับลักษณะของการจัดการ เช่น การออกแบบไว้บริเวณหน้าบ้าน การอยู่นอกรั้วบ้าน การอยู่ติดกับบ้านและถนน หลังบ้าน หรือในพื้นที่ซึ่งยากแก่การเข้าถึง ก็จะมีความหมายต่อการจัดลำดับชั้นการเปิดตนเองให้กับชุมชนและงานส่วนรวมในขอบเขตที่แตกต่างกัน ตลอดจนขนาดสำหรับรองรับจำนวนคนนั่ง เหล่านี้ ต่างก็สามารถใช้เป็นตัวบ่งชี้ความมีจิตสำนึกสาธารณะ ภาวะผู้นำโดยธรรมชาติของชาวบ้าน และความมีจิตสำนึกพลเมือง ของเจ้าของครัวเรือนและชุมชนในแหล่งดังกล่าวได้

ลักษณะการทำพื้นที่ดังกล่าวนี้มีความแตกต่างหลากหลาย รวมทั้งอาจเกิดขึ้นเองตามการโน้มนำกันของชาวบ้าน เช่น อาจเกิดจากการนำเอาขอนไม้มาตั้งไว้ในลานบ้านแล้วก็เป็นที่ถูกอัธยาศัย พากันแวะเวียนไปมาหาสู่กันเองของชาวบ้าน การทำแคร่ขนาดใหญ่ หรือเปลยวน ที่เคลื่อนย้ายไปตามร่มไม้หรือชายคาได้ เหล่านี้เป็นต้น

ชุมชน หมู่บ้าน และย่านการอยู่อาศัยที่มีพื้นที่ในลักษณะนี้หลากหลายแพร่กระจายอยู่ในชุมชน ก็ย่อมจะมีความสามารถไหลเวียนและเกิดการตรวจสอบความรู้ และข้อมูลข่าวสารต่างๆ ได้อย่างรวดเร็วและมีความแม่นยำถูกต้องมากกว่าชุมชนที่มีน้อยกว่าตามไปด้วย ดังนั้น จึงเป็นองค์ประกอบและสิ่งบ่งชี้ได้อย่างหนึ่งถึงความมีสุขภาวะสาธารณะที่ดี ในบริบทของสังคมไทยได้

บ้านของอาว์สนิทและอาว์สมใจ เกษาแสง มีพื้นที่ดังกล่าวนี้อยู่หน้าบ้าน มีที่นั่งหลากหลาย สามารถนั่ง นอนบนแคร่ นอนบนเปลยวน รวมทั้งมีอุปกรณ์พื้นฐานสำหรับต้อนรับขับสู้ผู้มาเยือนครบครัน ทั้งโอ่งและขันน้ำดื่ม อุปกรณ์ทำอาหาร มีดปอกมะม่วง มีความสวยงามในการเข้าไม้และการตบแต่ง สอดคล้องกับบทบาทของความเป็นผู้นำเชิงบารมีของอาว์สนิทและอาว์สมใจผู้ภรรยา ในการเป็นร่มโพธิ์ร่มไทรของลูกหลานและคนในชุมชน เป็นผู้มีความรู้และภูมิปัญญาปฏิบัติทางด้านการนำพิธีทำบุญ สมุนไพร ช่างฝีมือจักสาน การทำนา ความลึกซึ้งเข้าใจโลกและชีวิต ความขยันทำมาหากิน

ผมกับแม่นั่งคุยสักครู่ก็มีญาติพี่น้องทยอยออกมานั่งสมทบและคุยกันเป็นกลุ่ม หมุนเวียนไปสารพัดเรื่อง กระทั่งตั้งวงทำสำรับอาหาร นั่งกินข้าวด้วยกัน ผมนั่งปอกมะม่วงมันเขียวเสวยนั่งกินกันจานใหญ่ แต่ก็เหลือมะม่วงซึ่งหันไปทางไหนก็เก็บลงมาจากต้นได้ เหลืออยู่เหลือกินอีกเป็นกองพะเนิน ผลหมากรากไม้จากไม้ยืนต้น จึงเป็นทั้งระบบการให้ร่มเงาและแหล่งอาหารเครื่องดื่มในห้องรับแขกชั้นยอดนี้

อาว์สนิท เกษาแสง เป็นคนเก่าแก่อายุกว่า ๖๕ ปีแล้ว เป็นผู้หลักผู้ใหญ่รุ่นเก่าก่อนคนที่ยังมีอยู่ของชุมชนบ้านใต้ ผ่านการศึกษาบวชเรียน ขยันขันแข็งในการทำอยู่ทำกิน มีทักษะฝีมือและความรอบรู้หลายด้าน เช่น ทางด้านสมุนไพร การจักสาน ตลอดจนการเป็นผู้นำในงานบุญงานประเพณีต่างๆ ทำให้ได้รับการเชิดชูเป็นวิทยากรชาวบ้าน และเป็นผู้ให้การศึกษาดูงาน ถ่ายทอดทักษะและภูมิปัญญา เพื่อการพึ่งตนเองของชาวบ้านในการสร้างสุขภาวะการปฏิบัติต่างๆในวิถีชีวิต.