วัยทอง ในสุภาพบุรุษ
เมื่อผู้ชายมีการเปลี่ยนวัย ก็เช่นเดียวกันกับผู้หญิง ภรรยา ลูกๆ และ คนในบ้าน ตลอดจนผู้ใกล้ชิดก็ควรรู้ ควรเข้าใจ ผู้ชายที่มีการเปลี่ยนวัยนี้เหมือนกัน การเปลี่ยนแปลงวัยของผู้หญิง เกี่ยวข้องอยู่กับรังไข่ การเปลี่ยนวัยของผู้ชายนี้ก็เกี่ยวข้องอยู่กับต่อมอัณฑะ
ต่อมอัณฑะ เป็นต่อเพศของผู้ชาย ซึ่งมีอิทธิพลต่อการเจริญเติมโตและแข็งแรง ทั้งกายและจิตใจที่จะเป็นชายโดยสมบูรณ์ สามมารถที่จะให้กำเนิดลูกได้โดยมีหน้าที่ผลิตฮอร์โมนเพส และเชื้อเพศชายหรือสเปิร์มเพื่อการสืบเผ่าพันธุ์ ฮอร์โมนเพศนอกจากจะกระตุ้นให้ร่างกายเจริญเติบโตแล้วยังกระตุ้นต่อมอัณฑะเองให้สร้างตัวเชื้อเพศขึ้นมามากมายอย่างบริบูรณ์ด้วย
เมื่ออายุมากขึ้นๆจนเข้าสู่ระบบการเปลี่ยนวัย ก็เหมือนกับผู้หญิง ที่มีการเปลี่ยนแปลงของร่างกาย โดยเกิดความเสื่อมโทรมของอวัยวะต่างๆทั่วไปและต่อมเพศเองก็เสื่อมโทรมไปด้วย ต่อมเพศจะทำหน้าที่ลดน้อยลง ฮอร์โมนเพศขับออกมาน้อยลงตามลำดับ การผลิตเชื้อเพศชายก็ค่อยๆลดน้อยลงไปด้วย เมื่อสภาพของต่อมเพศมีการเปลี่ยนแปลงไปดังกล่าว ก็จะมีอาการของการเปลี่ยนวัยคล้ายๆกับการเปลี่ยนวัยของผู้หญิง ซึ่งมีการเสื่อมโทรมเปลี่ยนแปลงไปของต่อมเพศ คือ รังไข่
การเปลี่ยนแปลง วัยทองผู้หญิงและของผู้ขาย จะแตกต่างกันได้ก็ตรงที่ว่า ผู้หญิงเมื่อมีการเปลี่ยนวัยและหมดระดูแล้ว ความรู้สึกและความพอใจทางเพศจะหมดไปจนสิ้นเลย อาจมีเพียงแต่ลดน้อยลงไปบ้างตามปกติ ธรรมดาของวัยที่มากขึ้น การที่จะหมดความต้องการ และความรู้สึกทางเพศของผู้หญิงเมื่อเปลี่ยนวัยนี้ ส่วนมากเกิดจากการคิดเอาเอง เพราะความเชื่อหรือความเข้าใจผิด จากการได้รับการอบรมแนะนำจากคนรุ่นเก่ามานานแล้วว่า ผู้หญิงเมื่อหมดระดูนั้นหมายถึงว่า แก่แล้ว และเมื่อแก่แล้วเรื่องทางเพศก็ควรจะหมดไปด้วยซึ่งไม่เป็นความจริง เช่นนั้น ผู้หญิงจะยังคงมีความรู้สึกและความพอใจทางเพศอยู่บ้าง เพียงแต่ว่าลดน้อยไปตามอายุที่มากขึ้น
แต่ผู้ชาย เมื่อมีการเปลี่ยนวัย ความรู้สึกและความต้องการทางเพศจะลดน้อยลงไปได้มากและถ้าต่อมเพศหมดหน้าที่ไปเลยความรู้สึกทางเพศและความต้องการจะหมดไปอย่างสิ้นเชิง จึงต่างกับต่อมเพศผู้หญิงซึ่งถึงแม้จะหมดหน้าที่แล้วก็ไม่ทำให้เรื่องทางเพศหมดไปอย่างสิ้นเชิงอย่างของผู้ชาย
การเปลี่ยนแปลงของผู้ชาย จะดำเนินไปช้าๆ มีการเปลี่ยนแปลงช้าๆไปที่ละเล็กที่ละน้อย จนไม่อาจสังเกตการณ์เปลี่ยนแปลงได้ชัด การเปลี่ยนวัยจะเริ่มมีเมื่ออายุค่อนข้างจะมากกว่าผู้หญิงเมื่อเปลี่ยนวัยสักหน่อย แต่ลักษณะอาการของการเปลี่ยนแปลงวัยก็คงมีคล้ายๆกับผู้หญิง และลักษณะอาการนั้นก็อาจแบ่งได้เป็น 3 พวกเหมือนกัน คือ พวกที่มีอาการมาก พวกที่มีอาการน้อย และพวกที่มีอาการน้อยจนแทบไม่สังเกตรู้ได้ว่ามีความผิดปกติเปลี่ยนแปลง
อาการของการเปลี่ยนวัยผู้ชาย อาจมีอาการได้จ่างๆมากบ้างน้อยบ้างแตกต่างกันไปในแต่ละคน
อาการเริ่มต้นมักเป็นอาการเปลี่ยนไปทางระบบประสาท เป็นอาการทางจิตใจและอารมณ์ หงุดหงิด โกรธง่าย ฉุนเฉียว เกิดความรำคาญ เมื่อได้เห็นได้ยินเรื่องที่ไม่ชอบไม่พอใจ เช่น ทนฟังเสียงเด็กร้องหรือเสียงพวกเด็กเล่นกันสนุกเฮฮาไม่ได้ เมื่อได้ยินแล้วรู้สึกหนวกหู และจะโกรธ หงุดหงิด เอะอะขึ้นมาทันที ฟังใครๆพูดจะรู้สึกขัดหู เอาง่ายๆ และไม่พอใจไปเสียหมด บางตนเกิดโทสจริต และยับยั้งไม่อยู่ บางคนตื่นเต้นตกใจง่าย ชอบพูดตวาด ดุด่าว่าใครๆและบ่นเก่ง อาการต่างๆที่กล่าวมานั้น ตามปกติไม่เคยเป็นมาก่อน
หลายคนที่จะเริ่มต้นโดยมีอาการเหน็ดเหนื่อยอ่อนเพลียง่าย เมื่อทำงานหรือออกแรงเพียงเล็กน้อยเบื่อหน่ายการงาน ขาดสมาธิในการทำงาน หรือการใช้ความคิด ไม่อยากไปงานสังคม หรืองานรื่นเริงใดๆไม่สนใจต่อเหตุการณ์ต่างๆ บางคนรู้สึกอ่อนอกอ่อนใจ หมดเรี่ยวแรง จิตใจห่อเหี่ยวไม่แจ่มใสร่าเริง
อาการอีกอย่างหนึ่งที่จะมีได้กันป็นส่วนมากก็คือ นอนไม่หลับ หรือ นอนหลับยาก เมื่อเข้านอนแล้วกว่าจะหลับก็ดึกมาก บางคนง่วงมากและหลับไปแต่หัวค่ำ แต่พอกลางดึกจะตื่นขึ้นมา แล้วนอนไม่หลับไปจนถึงรุ่งเช้า บางคนหลีบๆตื่นๆ ตลอดทั้งคืน บางคนเมื่อเวลานอนพอเคลิ้มๆจะหลับ กลับสะดุ้งผวาจนตกใจตื่นขึ้นมาแล้วนอนไม่หลับ บางคนนอนหลับตลอดคืนแต่พอตื่นขึ้นมาจะมีอาการอ่อนเพลีย ละเหี่ยหมดเรี่ยวแรง คล้ายกับไม่ได้นอนหลับเลยทั้งคืน ที่เป็นเช่นนั้นก็เพราะตัวหลับตลอดคืนก็จริง แต่จิตใจไม่หลับ ยังคงมีอารมณ์ผิดปกติตลอดทั้งคืน ทำให้เสียพลังงานทางระบบประสาทไปตลอดคืน ตื่นขึ้นมาจึงยังอ่อนเพลียมากอยู่เหมือนไม่ได้พักผ่อนเลย
ในเวลาที่มีการเปลี่ยนวัยนี้ ผู้ชายบางคนจะมีอารมณ์ปรากฏอย่างชัดเจนแม้แต่ตัวเองก็สังเกตรู้ได้ คือ จะมีความจำเสื่อมไป ความนึกคิดสับสน ฟุ้งซ่าน ลืมง่าย ลืมแม้แต่ชื่อของคนที่อยู่ใกล้ชิด คนที่รู้จักกันดี บางครั้งก็นึกชื่อไม่ได้
เมื่อมีปัญหาหรืออุปสรรคง่ายๆบางทีก็แก้ไขไม่ได้ ความคิดความอ่านช้า ตัดสินใจไม่ถูก หรือตัดสินใจไม่ได้รวดเร็วอย่างเคยมาก่อน ลังเลใจ ไม่มีความมั่นใจ มีความวิตกกังวล หวาดระแวงไปได้ต่างๆอยู่เสมอ
บางคนรู้สึกใจเต้นแรง อึดอัดในอก เหมือนหายใจไม่ออกต้องถอนหายใจบ่อยเป็นพักๆ บางคนปวดเหมื่อยเนื้อตัว ปวดที่นั่นที่นี้เปลี่ยนที่เรื่อยไป ชาปลายมือ คล้ายกับเป็นเหน็บ เหงื่อออกมาก มือสั่น ร้อนซู่ซ่าตามผิวกาย มึนงง ตาพร่า หู้อื้อหรือมีเสียงดังในหูตลอดเวลา
อาการเหน็ดเหนื่อยอ่อนเพลีย หายใจไม่สะดวก แน่นในอก ใจสั่น ใจเต้นแรง เมื่อมีอาการเหล่านี้บางคนคิดว่า คนเป็นโรคหัวใจไปก็มี
อาการต่างๆที่กล่าวมานั้น ส่วนมากในแต่ละคนก็ไม่มีหมดทุกอาการ อาจมีเพียงบางอาการที่มีชัดเจน บางอาการไม่มีอาการมากหรือไม่ชัดนัก แต่ละคนอาจมีอาการมากหรือน้อยต่างกันไป
มีบางรายที่จะมีอาการเพียงอ่อนเพลียแต่อ่อนเพลียมากไม่สมกับอายุหรืออ่อนเพลียมากไม่ใช่เพราะทำงานหนักเกินไป สภาพชีวิตความเป็นอยู่ก็น่าจะเป็นสุขสบายดี ไม่น่าจะมีอาการต่างๆที่กล่าวนั้นเลย แต่ก็มีอาการนั้นโดยไม่มีสาเหตุ บางคนจะมีเพียงรู้สึกหงุดหงิด ตั้งสติไม่ค่อยได้ โดยที่ไม่มีเหตุผล และตัวเองก็ไม่อาจอธิบายได้ว่าเพราะเหตุใด
บางคนจะถ่ายปัสสาวะบ่อย และคิดว่าตัวเองเป็นโรคไต หรือโรคทางเดินน้ำปัสสาวะ บางคนมีความระแวงความกลัวไปต่างๆโดยไร้เหตุผล บางคนวิตกกังวลใจมากว่าตนจะหมดสมรรถภาพทางเพศ
การเปลี่ยนแปลงของผู้ชายดังกล่าว เมื่อมีการเปลี่ยนแปลงวัยนั้น ส่วนมากจะเป็นอาการเปลี่ยนแปลงผิดไปทางจิตใจและอารมณ์ดังนั้น การมีความขัดแย้ง การทะเลาะเบาะแว้ง และการกระทำต่างๆโดยขาดเหตุผล จึงอาจเกิดขึ้นในครอบครัว และในที่ทำกิจการงานร่วมกับคนอื่นๆได้ง่าย ความระหองระแหง การแตกแยกหย่าร้าง มักจะเกิดขึ้นในระยะเปลี่ยนวัยของผู้ชาย หรือผู้หญิงได้ง่ายเสมอ
ดังนั้น เมื่อถึงเวลามีการเปลี่ยนวัย ผู้ชายก็ควรที่จะต้องรู้และเข้าใจตัวเอง เมื่อมีอาการผิดปกติอย่างใด จะได้รู้ว่า เป็นอาการที่มีข้อน่าสังเกตว่า ผู้ที่มีสุขภาพจิตดีตลอดมา เมื่อมีการเปลี่ยนวัย มักมีอาการเปลี่ยนแปลงผิดปกติน้อยหรือแทบว่าไม่มีอาการอย่างใดเลย แต่ผู้ที่ขาดสุขภาพจิตที่ดีจะมีอาการได้มากเมื่อเปลี่ยนวัย การส่งเสริมสุขภาพจิตของตนให้ดีเสมอจึงมีความสำคัญต่อชีวิต ไม่ว่าชีวิตจะอยู่ในวัยใดก็ตาม
เรื่องการมีจิตใจและอารมณ์ที่เปลี่ยนแปลงไปเมื่อเปลี่ยนวัยจนแก้ไขได้โดยการเสริมสร้างสุขภาพจิตให้ดีขึ้น และต้องเข้าใจถึงความเป็นไปของตนที่เกิดขึ้นได้ดีพร้อมกับการรักษาสุขภาพอนามัยโดยทั่วไปให้สมบูรณ์ด้วย
วิธีปฏิบัติตัวเมือมีการเปลี่ยนวัย พึ่งปฏิบัติดังนี้
1. หลีกเลี่ยงการทำงานหนัก หรืองานที่ยุ่งยากเกินไปเพราะในระหว่างเปลี่ยนวัยนี้ร่างกายและจิตใจไม่อาจทนต่อการออกแรงมากๆและการใช้ความคิดความอ่านที่ยุ่งยากได้ พึงทำสิ่งใดๆด้วยความรอบคอบ สุขุม และไม่รีบร้อนจนเกินไป
2. ออกกำลังกายเป็นประจำ อารมณ์ไม่ดีที่เครียดมากจะระบายออกไปได้โดยการออกกำลังกาย (อย่าลืมว่า การเดินก็เป็นการออกกำลังกายที่ดีมากอย่างหนึ่ง)
3. รับประทานอาหารให้ได้ครบถ้วนทั้งปริมาณและคุณค่าทางอาหาร ตามร่างกายต้องการ ควรได้อาหารพวกผักผลไม้ให้มาก ไม่รับประทานน้อยมากจนเกิดการขาดสารอาหาร และรับประทานมากจนอ้วนเกินไป และดื่มน้ำวันละมากๆด้วย
4. ทำตัวให้เป็นคนมีค่า มีประโยชน์ต่อครอบครัว และสังคม ช่วยเหลืองานการกุศล
ทำงานให้เป็นที่ยกย่องนับถือ ฯลฯ
5. หลีกเลี่ยงและขจัดอารมณ์ที่ไม่ดีให้ได้ มีอารมณ์ขันให้มาก
6. มีเวลาที่จะได้พักผ่อนหย่อนใจบ้าง เช่น อ่านหนังสือดีๆ มีประโยชน์ ฟังเพลง
เล่นดนตรี ชมการแสดง สะสมสิ่งของ ปลูกต้นไม้ เลี้ยงสัตว์ ท่องเที่ยวฯลฯ
7. นอนหลับฟักผ่อนให้มาก
8. เข้าใจความหมายของการเปลี่ยนวัย รู้จักและเข้าใจตนเอง
9. ปฏิบัติตามคำสอนของพระศาสนา ให้เข้าใจความแท้จริงของชีวิต
ตามที่กล่าวมาวัยทองทั้งหญิง- ชาย คงจะพอเข้าใจถึงธรรมชาติของชีวิต และเมื่อเข้าใจแล้วก็คงปฏิบัติตัวให้ถูกต้องเพื่อผ่านพ้นระยะของคนในครอบครัวทุกคน ก็ควรจะรู้และเข้าใจวัยทองหญิง-ชาย ที่อยู่ในระยะเปลี่ยนวัยด้วย เพื่อจะได้ร่วมมือช่วยให้วัยทองผ่านพ้นระยะมีการเปลี่ยนแปลงวัยนี้ไปได้ดีอย่างยิ่ง
ขอบคุณ ข้อมูล วัยทอง หญิง-ชาย จากหนังสือ สมุนไพรวัยทอง
รวบรวมเรียบเรียงโดย เภสัชกรหญิง จุไรรัตน์ เกิดดอนแฝก

หลายๆคนไม่ทราบว่าผู้ชายก็เป็นวัยทองได้ ออกจะงงๆกับคำนี้ด้วยซ้ำไป คงคิดกันว่าก็ผู้ชายไม่มีระดูก็อาจเป็นได้ จะเป็นวัยทองได้จริงหรือ แม้แต่ผู้เขียนเองก็เคยสงสัยกับผู้ชายก็เป็นวัยทองได้จากหมอบอก แต่พอเข้าใจ และมีเพื่อนเป็นซึ่งมีอาการเหมือนผู้หญิง คือร้อนวูบวาบในตอนกลางคืน ในวัย 55 ปี และพอทบทวนเขียนบันทึกนี้ก็ทราบว่า พี่ชายที่เคยมีอาการนอนไม่ค่อยหลับบ่อยๆและทำงานหนักเกินไป ฯ ในวัย 58 ปี เป็นวัยทองนั่นเอง อาการไม่ปกติน่าจะเป็นคล้ายกันได้ทั้งหญิงทั้งชาย ตามที่อาจารย์จุไรรัตน์บอกกล่าวไว้ ซึ่งเราก็ต้องทราบและเรียนรู้ไปพร้อมๆกัน ทั้งของหญิงและชาย เพื่อความเข้าใจและไม่เกิดปัญหาในครอบครัวนะคะ
ด้วยความปรารถนาดี กานดา แสนมณี
* เคยเห็นคุณพ่อมีความสุขตลอดมาจนสิ้นอายุขัยในวัย ๙๐ ปี..เพราะรู้จักสร้างสมดุลในชีวิตในวิถีนี้เช่นกันค่ะ..
ขอบคุณสำหรับการแบ่งปันค่ะ
ใกล้วัยทองแล้วเหมือนกันค่ะ
ขอบคุณจริงๆ