UN e-Government Development Index ประกอบด้วยดัชนีย่อย 3 ด้าน

    

     ดัชนีการพัฒนารัฐบาลอิเล็กทรอนิกส์สหประชาชาติ (e-Government Development Index :EGDI) เป็นที่ยอมรับกันอย่างกว้างขวางว่า เป็นการวัดผลที่ได้รับความน่าเชื่อถือต่อกำลังการผลิตของภาครัฐ และยังเป็นตัวกำหนดทิศทางของการพัฒนา e-Government เพื่อนำไปสู่การเชื่อมโยงหน่วยงานภาครัฐ (Connected Government) ให้ขับเคลื่อนไปในทิศทางเดียวกันทั้งระบบ โดยการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศและการนำนวัตกรรมใหม่ๆมาใช้เป็นเครื่องมือเชิงกลยุทธ์ในการให้บริการในด้านต่างๆ UN e-Government Development Index ประกอบด้วยดัชนีย่อย 3 ด้าน คือ

1. Telecommunication Infrastructure Index ซึ่งประกอบด้วย 5 ตัวชี้วัดหลักๆ คือ

- จำนวนคอมพิวเตอร์ส่วนบุคคลต่อประชากร 100 คน

- จำนวนผู้ใช้อินเทอร์เน็ตต่อประชากร 100 คน

- จำนวนผู้ใช้โทรศัพท์บ้านต่อประชากร 100 คน

- จำนวนผู้ลงทะเบียนใช้งานโทรศัพท์มือถือต่อประชากร 100 คน

- จำนวนผู้ลงทะเบียนใช้งานอินเทอร์เน็ตความเร็วสูงต่อประชากร 100 คน

2. Online Service Index แบ่งระดับของการให้บริการทางออนไลน์ของ

e-Government เป็น 4 ขั้นตอน (อ้างอิงตาม United Nations

e-Government Survey 2010) ประกอบด้วย

- ( Emerging Online Services ) เป็นการให้ข้อมูลของภาครัฐแก่ประชาชนในรูปแบบออนไลน์เซอร์วิส

- ( Enhanced Services ) เป็นการเพิ่มประสิทธิภาพการให้ข้อมูลผ่านทางเว็บไซต์ของภาครัฐ เป็นการสื่อสารแบบทางเดียวหรือสองทางแบบง่ายๆ ระหว่างรัฐบาลกับประชาชน

- ( Transactional Services ) คือการที่ประชาชนเข้ามามีส่วนร่วมกับเว็บไซต์ของภาครัฐ เป็นการสื่อสารแบบสองทาง รับและให้ข้อมูลกับประชาชน

- ( Connected Services ) รัฐบาลมีการกระจายอำนาจหน้าที่ไปสู่ประชาชน โดยลักษณะการให้บริการของภาครัฐจะเน้นไปที่การบริการตามช่วงวัยต่างของประชากร

3. Human Capital Index ประกอบด้วย

- อัตราการรู้หนังสือในผู้ใหญ่

- อัตราส่วนของผู้ที่กำลังศึกษาอยู่ในโรงเรียน

การคำนวณค่า UN e-Government Development Index คำนวณมาจากค่าเฉลี่ยน้ำหนักของแต่ละดัชนี ดังนี้

นอกจากนี้ ในรายงานยังมีการจัดทำดัชนีที่สำคัญอีก 1 ตัวคือ

e-Participation index ซึ่งทางองค์การสหประชาชาติได้ให้ความสนใจ และนำมาเป็นส่วนหนึ่งในการจัดอันดับการมีส่วนร่วมของประชาชนผ่านทาง Online Service ถึงแม้ว่า จะไม่ได้เป็นดัชนีที่นำมาใช้ในการจัดอันดับโดยตรง แต่ดัชนีการมีส่วนร่วมทางอิเล็กทรอนิกส์ของประชาชน   

(E-participation index) เป็นการประเมินการมีส่วนร่วมที่มีคุณภาพและเป็นข้อมูลที่เป็นประโยชน์ ในการให้บริการแก่ประชาชน แบ่งระดับของการมีส่วนร่วมทางอิเล็กทรอนิกส์ของประชาชน (e-participation index) ออกเป็น 3 ระดับ ประกอบด้วย

- e-Information > เป็นการสื่อสารทางเดียว (one-way communication) จากทางรัฐบาลเพื่อให้ข้อมูลแก่ภาคประชาชนและภาคธุรกิจ โดยผ่านทางเว็บไซต์ของภาครัฐ

- e-Consultation > เป็นการสื่อสารแบบสองทาง (two-way communication) ระหว่างรัฐบาลและประชาชน ซึ่งอาจจะเริ่มจากทางรัฐบาลโดยดึงภาคประชาชนและภาคธุรกิจเข้ามาให้ข้อเสนอแนะและความคิดเห็นเกี่ยวกับประเด็นต่างๆ

- e-Decision making > เป็นการสื่อสารแบบสองทาง (two-way communication) ระหว่างรัฐบาลและประชาชน ซึ่งเป็นการดึงประชาชนเข้ามามีส่วนร่วมในกระบวนการตัดสินใจเพื่อกำหนดนโยบายร่วมกัน

สรุปภาพรวม Thailand e-Government Index ปี 2012 

• UN e-Government Development Index

Ranking : 92 out of 193 ประเทศ

• e-Participation Index  Ranking : 20 จาก 32 อันดับ

หรืออันดับที่ 48 จาก 193 ประเทศ

เปรียบเทียบในระดับ Southeast Asia

การเปลี่ยนแปลงของระดับคะแนนและการจัดอับดับปี 2003 – 2012 :ภาพรวม

การเปลี่ยนแปลงของระดับคะแนนและการจัดอับดับปี 2003 – 2012
: Telecommunication Infrastructure Index

การเปลี่ยนแปลงของระดับคะแนนและการจัดอับดับปี 2003 – 2012

: Online Service Index

การเปลี่ยนแปลงของระดับคะแนนและการจัดอับดับปี 2003 – 2012

: Human Capital Index

 

การเปลี่ยนแปลงของระดับคะแนนและการจัดอับดับปี 2003 – 2012
: e-Participation Index

    จะเห็นได้ว่า Ranking ของประเทศไทยตั้งแต่ปี 2005 ถึง 2012 นั้น มีแนวโน้มที่แย่ลงเรื่อยๆ โดยปี 2005 อยู่ในอันดับที่ 46 ปี 2008 อยู่ในอันดับที่ 64 ปี 2010 ตกไปอยู่ในอันดับที่ 76 และปี 2012 ตกลงไปอีกถึงอันดับที่ 92 นั่นแสดงให้เห็นถึงจุดด้อยและสิ่งที่ต้องเร่งปรับปรุง เพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันและสามารถที่จะยืนอยู่บนเวทีโลกได้อย่างภาคภูมิ จากบันทึกข้างต้นแสดงถึงข้อมูลดัชนีย่อยทั้ง 3 ด้านของ UN e-Government Development Index และสะท้อนให้เห็นถึงภาพรวมของความพร้อมทางด้าน e – Government ของประเทศไทยเมื่อเทียบกับนานาชาติ ทั้งๆที่ประเทศไทยมีเทคโนโลยีและความเจริญก้าวหน้าทางด้านเศรษฐกิจและสังคมไม่ได้ยิ่งหย่อนไปกว่าชาติใดในโลก แต่ด้วยสาเหตุใดผลของการจัดอันดับ ไทยจึงกลับเป็นประเทศที่มีแนวโน้มการพัฒนาเป็นไปในทิศทางลบ และเราควรที่จะพัฒนาในแต่ละด้านอย่างไร พอจะมีหนทางไหนที่จะผลักดันให้ประเทศของเราก้าวข้ามผ่านลำดับที่ถดถอยและได้กลับไปแข่งขันกับประเทศบ้านใกล้เรือนเคียงอย่างภาคภูมิใจกว่าที่เป็นอยู่ในปัจจุบัน ฝากเพื่อนสมาชิก Gotoknow ร่วมแบ่งปันความคิดกันนะคะ.