บางครั้งการมองสิ่งที่เห็นให้ลึกลงไป เราอาจมองเห็นความเป็นไปที่ต่างไปจากเดิม และก่อให้เกิดความเข้าใจที่แท้จริง ทุกอย่างที่เราเห็นมันเป็นสองด้าน สิ่งที่เรามองเป็นตรงกันข้าม จริงๆ แล้วมันคืออันเดียวกัน สัตว์ทั้งหลายต่างก็เป็นทั้งเหยื่อและผู้ล่า ในสถานการณ์เช่นนี้การวางเฉยที่ตั้งอยู่บนรากฐานของความเมตตากรุณา และความเข้าใจ จึงอาจเป็นอีกทางเลือกหนึ่ง

ทิวสนที่เคยคึกคักจอแจด้วยบรรดามิตรที่มาเยือนในยามเช้าเพื่อใช้เป็นที่พักพิงและเสาะหาอาหาร กลับดูเงียบเชียบในเช้าวันหนึ่ง บรรยากาศดูเคร่งขรึมผิดปกติ นกพิราบฝูงเล็กๆ ที่กำลังหากินและหยอกล้อกันอยู่บนพื้นดินใต้ต้นสนบินฮือขึ้นด้วยความแตกตื่น เมื่อทิวสนได้มีโอกาสต้อนรับอาคันตุกะใหม่ผู้มาเยือน ผู้ที่มีชื่อเสียงเรียงนามว่า "เหยี่ยวผึ้ง" (Oriental Honey-Buzzard (Pernis ptilorhynchus))

...

...

ด้วยขนาดและรูปร่างลักษณะท่าทางที่น่าเกรงขาม ทำให้บรรดานกน้อยๆ ในบริเวณนั้นต่างหลบลี้หนีหน้าไปหาอาหารที่อื่นเพื่อความปลอดภัย นี่คงเป็นอีกหนึ่งผลพวงที่มาจากคำว่า “อิทธิพล” สินะ แม้ว่าในความเป็นจริงแล้วอาหารสุดโปรดของเหยี่ยวผึ้งนั้นคือรังและตัวอ่อนของผึ้ง ต่อ แตน ซึ่งก็คือที่มาของชื่อ เหยี่ยวผึ้ง อาจมีบางครั้งทีพวกเขาอาจล่ากบ เขียดหรือลูกนกเป็นอาหารในยามจำเป็น

ในความเงียบงัน ทิวสนหยิบยื่นมิตรภาพอันอ่อนโยนแก่เหยี่ยวผึ้งผู้โดดเดียว

...

...

ในความเป็นทิวสน เขาคือที่พักพิงของบรรดา “ผู้ล่า” และ “เหยื่อ” ในห่วงโซ่อาหารนี้ บ่อยครั้งเขาคือพยานที่เฝ้ามองการล่า การห้ำหั่นกันของสัตว์ทั้งหลายเพื่อการประทังชีวิต แมงมุมโยงใยดักผีเสื้อ แมลง เพื่อเป็นอาหาร นกน้อยกินตัวหนอน ผีเสื้อ แมงมุม กิ้งก่ากินแมลง ผีเสื้อ เหยี่ยวทั้งหลายกินนกน้อย กิ้งก่า หมุนเวียนกันไปเฉกนี้เรื่อยมา

“อยากยื่นมือเข้าไปช่วยผู้ถูกล่าบ้างไหม?” ใครคนหนึ่งถามทิวสน

“จะให้เริ่มต้นที่ตรงไหน?”…ทิวสนถามตอบ “อย่างเช่นเรื่องที่ผีเสื้อตัวหนึ่งที่กำลังติดใยแมงมุมอยู่ แมงมุมกำลังสาวใยเข้ามาเพื่อจะจัดการกับอาหารมื้อแรกหลังจากที่มันอดโซมาหลายวัน ผีเสื้อก็กำลังตะเกียกตะกายพยายามที่จะหลุดพ้นจากใยแมงมุมนั้น บังเอิญมีนักบวชผ่านมา ช่วยผีเสื้อตัวนั้นไว้ด้วยความเมตตา แต่ทว่าแมงมุมตัวน้อยต้องอดอาหารต่อไป และแล้วก็มีนกตัวหนึ่งบินโฉบมาจับแมงมุมผู้หิวโหยตัวนั้นไป โดยที่นักบวชไม่ได้ช่วยเหลือแมงมุมตัวนั้นแต่อย่างใด”

“นั่นนะซีนะนักบวชเมตตาสงสารผีเสื้อ แล้วมองผ่านความเดือดร้อนและอาจประนามการกระทำของของแมงมุม” ใครคนนั้นเปรยขึ้น...

“ในวัฏสงสาร การที่สัตว์ทั้งหลายกินกันเป็นอาหารมันต่างเป็นการเกื้อกูลกันโดยธรรรมชาติ ไม่มีเจตนาของการเบียดเบียน เราคงต้องเป็นเพียงผู้เฝ้ามองด้วยความรักและความเข้าใจ” ทิวสนเอ่ยต่อ…

”บางครั้งการมองสิ่งที่เห็นให้ลึกลงไป เราอาจมองเห็นความเป็นไปที่ต่างไปจากเดิม และก่อให้เกิดความเข้าใจที่แท้จริง ทุกอย่างที่เราเห็นมันเป็นสองด้าน สิ่งที่เรามองเป็นตรงกันข้าม จริงๆ แล้วมันคืออันเดียวกัน สัตว์ทั้งหลายต่างก็เป็นทั้งเหยื่อและผู้ล่า ในสถานการณ์เช่นนี้การวางเฉยที่ตั้งอยู่บนรากฐานของความเมตตากรุณา และความเข้าใจ จึงอาจเป็นอีกทางเลือกหนึ่ง”

...

 

...

...

เสียงบทกวีอันไพเราะดังคลอเสียงทิวสนยามต้องลม...

 

Call Me by My True Names - Thich Nhat Hanh

โปรดเรียกฉันด้วยนามอันแท้จริง - ติช นัท ฮันท์

 

Do not say that I'll depart tomorrow
because even today I still arrive.

อย่ากล่าวว่าฉันจะจากไปในวันพรุ่ง แม้วันนี้ฉันก็ยังคงกำลังมาถึง

 

Look deeply: I arrive in every second
to be a bud on a spring branch,
to be a tiny bird, with wings still fragile,
learning to sing in my new nest,
to be a caterpillar in the heart of a flower,
to be a jewel hiding itself in a stone.

มองให้ลึกลงไปสิ ฉันกำลังมาถึงในทุกๆวินาที

เพื่อที่จะเป็นหน่ออ่อนๆ ที่พร้อมจะผลิบานบนกิ่งก้านในฤดูใบไม้ผลิ

เพื่อที่จะเป็นนกน้อยปีกบางที่กำลังเรียนรู้ที่จะร้องขานในรังใหม่

เพื่อที่จะเป็นหนอนที่กำลังชอนไชอยู่ในดอกไม้

เพื่อที่จะเป็นอัญมณีที่กำลังซ่อนตัวอยู่ในหิน

 

I still arrive, in order to laugh and to cry,
in order to fear and to hope.
The rhythm of my heart is the birth and
death of all that are alive.

ฉันยังคงกำลังมาถึงเพื่อจะหัวเราะและร้องไห้ เพื่อหวาดหวั่นและวาดหวัง

จังหวะหัวใจฉันคือกำเนิดและความตายของสรรพชีวิต 

 

I am the mayfly metamorphosing on the surface of the river,
and I am the bird which, when spring comes, arrives in time
to eat the mayfly.

ฉันคือแมลงเม่า ที่กำลังกลายรูปบนผิวน้ำ

และฉันคือนก โฉบมาจับกินเจ้าแมลงนั้นอย่างทันท่วงที

 

I am the frog swimming happily in the clear pond,
and I am also the grass-snake who, approaching in silence,
feeds itself on the frog.

ฉันคือกบที่กำลังแหวกว่ายอย่างเป็นสุขในบึงใส

และฉันคืองูเขียวที่เลื้อยเข้าไปอย่างเงียบเชียบเพื่อจะกินกบตัวนั้น

 

I am the child in Uganda, all skin and bones,
my legs as thin as bamboo sticks,
and I am the arms merchant, selling deadly weapons to Uganda.

ฉันคือเด็กในอูกันดาที่มีแต่หนังหุ้มกระดูก ขาฉันเล็กบางราวลำไผ่

และฉันคือพ่อค้าอาวุธ ขายเครื่องประหัตประหารให้แก่อูกันดา

 

I am the twelve-year-old girl, refugee on a small boat,
who throws herself into the ocean after being raped by a sea pirate,
and I am the pirate, my heart not yet capable of seeing and loving.

ฉันคือเด็กหญิงสิบสองขวบ ลี้ภัยในเรือน้อย ที่โถมร่างลงกลางมหาสมุทร หลังถูกโจรสลัดข่มขืน

และฉันคือโจรสลัด ที่หัวใจฉันยังขาดความสามารถในการมองเห็นและรู้จักความรัก

 

I am a member of the politburo, with plenty of power in my hands,
and I am the man who has to pay his "debt of blood" to, my people,
dying slowly in a forced labor camp.

ฉันเป็นหนึ่งในคณะกรรมการโพลิตบูโร ที่มีอำนาจสูงส่งในมือ

และฉันก็เป็นชายคนหนึ่งที่ต้องเป็นผู้จ่ายหนี้เลือด แก่ผู้คนของฉันด้วยการตายอย่างช้าๆ ในค่ายกักกัน

 

My joy is like spring, so warm it makes flowers bloom in all walks of life.

My pain if like a river of tears, so full it fills the four oceans.

ความเบิกบานของฉันเป็นดั่งฤดูใบไม้ผลิ อบอุ่นจนทำให้ดอกไม้บานสะพรั่งไปทุกหนแห่ง

ความเจ็บปวดของฉันเป็นดั่งสายธารแห่งน้ำตา ที่ท่วมท้นมหาสมุทรทั้งสี่

 

Please call me by my true names, so I can hear all my cries and laughs at once, so I can see that my joy and pain are one.

โปรดเรียกฉันด้วยนามอันแท้จริง เพื่อฉันจะได้ยินเสียงหัวเราะและร่ำไห้ของตนได้พร้อมกัน

เพื่อฉันจะได้เห็นความเบิกบานและความเจ็บร้าวของตนนั้นเป็นหนึ่งเดียว

 

Please call me by my true names, so I can wake up,
and so the door of my heart can be left open, the door of compassion.

โปรดเรียกฉันด้วยนามอันแท้จริง เพื่อที่ฉันจะตื่นขึ้น

และประตูหัวใจของฉัน ประตูแห่งความเมตตากรุณา…จะได้เปิดกว้าง..

...

...

...

...

ไม่ว่าจะเป็นนักล่า เป็นเหยื่อ หรือเป็นเพียงผู้ที่เดินผ่านมาทักทาย ทิวสนบอกกับตัวเองว่าหน้าที่ของเขาคือการให้ที่พักพิง ให้มิตรภาพที่เปี่ยมไปด้วยความจริงใจ ความเข้าใจและด้วยจิตที่เมตตา...

 

Joe Hisaishi - Deer's wind

ด้วยความนอบน้อม

ปริม ทัดบุปผา

มาฆบูชา ๒๕๕๕

ริมทิวสน สิงคโปร์